W 2018 roku na polskim rynku pracy obserwowaliśmy wiele pozytywnych zjawisk. Jedno z najniższych w Unii Europejskiej bezrobocie oraz wysoki niedobór wykwalifikowanych pracowników przyczyniły się do znacznego wzrostu płac w tym okresie.
Dynamika wzrostu wynagrodzeń w 2018 roku
Według raportu opublikowanego w listopadzie przez NBP, średnie wynagrodzenie nominalne w 2018 roku wzrosło o 6,8%. Z Raportu Płacowego Sedlak & Sedlak za rok 2018 wynika, że w okresie badania podwyżki wyniosły średnio 5%. Według raportu najwyższe podwyżki zostały przyznane w grupie pracowników fizycznych i wyniosły 6%. Wśród specjalistów przyznano wynagrodzenie wyższe o 5%, również kadra kierownicza otrzymała podwyżki w wysokości 5%.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wzrosło realnie o 5,3% r/r i wyniosło w 2018 roku 4 585,03 zł. Przeciętne wynagrodzenie w IV kwartale 2018 r. wyniosło 4 863,74 zł. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, średnie wynagrodzenie w firmach zatrudniających co najmniej 9 osób wzrosło o 6,8 proc. w skali roku. Od kwietnia dynamika utrzymywała się nawet powyżej tej granicy. Mowa o podwyżkach wynagrodzeń w skali roku.
W grudniu 2018 roku przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 5 275 PLN i było o 6,2% wyższe niż we wrześniu oraz o 6,1% wyższe niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. W siedmiu miesiącach dynamika płac przekroczyła 7% w ujęciu rocznym. Przez wszystkie miesiące w roku, spośród sekcji ogólnych, najlepiej opłacana była Informacja i komunikacja, gdzie w listopadzie przeciętne wynagrodzenie wyniosło 8 402 PLN. W listopadzie wzrost wynagrodzeń wystąpił we wszystkich sekcjach. Najwyższy w górnictwie i wydobywaniu - o 18,7%.
Jednakże, dane z rynku pracy po raz kolejny ukazują wysoki wzrost realnego funduszu płac, a co za tym idzie, utwierdzają oczekiwania na dalsze solidne wyniki konsumpcji. W Raporcie o inflacji NBP (listopad 2018) czytamy: „W warunkach umacniania się pozycji pracowników w negocjacjach płacowych odsetek przedsiębiorców prognozujących wzrost płac pozostaje relatywnie wysoki (22,3% w III kw. 2018 roku), choć obniżył się w ostatnich kwartałach. W rezultacie wynagrodzenia nominalne w gospodarce rosną w tempie szybszym niż w poprzednich latach, ale nie następuje ich dalsze przyśpieszenie”.
Należy mieć na uwadze, że prognozy ekonomiczne na 2019 rok są mniej optymistyczne niż sytuacja w 2018 roku. Może to być potwierdzenie licznych prognoz gospodarczych, które mówią o spowolnieniu gospodarczym w 2019 roku.
Bezrobocie i popyt na pracę w 2018 roku
Według analityków NBP, spadające bezrobocie oraz wysoki popyt na pracę wpływają na poprawę pozycji pracowników i osób poszukujących pracy w negocjacjach płacowych z pracodawcami. Jak podaje GUS, w styczniu 2018 bezrobocie rejestrowane wynosiło 6,8%, a w listopadzie 5,7%. Z kolei stopa bezrobocia liczona wg BAEL wyniosła w Polsce w III kwartale 3,8% wobec 4,7% w analogicznym okresie 2017 roku. Według tej samej instytucji, liczba wolnych miejsc pracy na koniec trzeciego kwartału wzrosła o 19,8% w ujęciu rocznym.
Zatrudnienie w Polsce wzrosło w sierpniu o 3,4 proc. rok do roku, a płace podskoczyły o 6,8 proc. - podał Główny Urząd Statystyczny. Rynek oczekiwał nieco lepszych wyników. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w sierpniu 2018 r. - Spadek dynamiki zatrudnienia w Polsce do 3,4 proc. r/r w sierpniu to problemy podażowe nakładające się na czynniki sezonowe. W tym otoczeniu spadek dynamiki płac do 6,8 proc. r/r to kwestia jednorazowa (górnictwo, handel, transport). W ujęciu miesięcznym przeciętne wynagrodzenie spadło o 0,6 proc.
Widać, że w firmach ciągle brakuje rąk do pracy, co pokazują statystyki dotyczące zatrudnienia. W sierpniu było wyższe o 3,4 proc. niż rok wcześniej. W sektorze przedsiębiorstw, a więc w firmach zatrudniających co najmniej 9 osób, pracę ma 6 mln 231,1 tys. osób. To na podstawie ich wypłat GUS wylicza średnie wynagrodzenie.
Rosnące deficyty kadrowe na naszym rodzimym rynku pracy stają się coraz poważniejszą barierą rozwojową. Rosnące wzrost płac w ostatnich kwartałach utrzymuje się na poziomie ok. 6,5 proc. - Po zakończeniu pierwszego kwartału i zimy, rynek pracy wchodzi w fazę jeszcze większego rozgrzania. Popyt na pracowników będzie wzmagany czynnikami sezonowymi. W kolejnych miesiącach będzie trudno o dynamiczną poprawę poziomów zatrudnienia, ze względu na coraz silniej kurczącą się podaż pracy.
Dane Narodowego Banku Polskiego wskazują, że presję płacową zgłaszało w trzecim kwartale 61,5 proc., a jej nasilenie 9,5 proc. To najniższe odczyty od przełomu 2020 i 2021 r. Również najmniej przedsiębiorstw od około pół dekady prognozuje obecnie wzrost płac (16,6 proc.
Wynagrodzenie brutto a netto
W 2017 roku średnia płaca w gospodarce narodowej wyniosła 4 272 PLN. Biorąc pod uwagę prognozy NBP o 6,8%-owym wzroście wynagrodzeń, w 2018 roku kwota ta wyniesie 4 562 PLN. Przeciętne wynagrodzenie w Polsce na przestrzeni ostatnich 5 lat wyniosło 4 585,03 zł. Oczywiście to kwoty brutto. W przypadku typowej umowy o pracę na rękę zostaje z tego około 3410 zł. Co z resztą pieniędzy? 657,84 zł - tyle zjadają składki na ZUS (emerytalna, rentowa, chorobowa). Kolejne 372,64 zł idzie z kwoty brutto na NFZ i 358 zł na zaliczkę z tytułu podatku dochodowego.
Inflacja a siła nabywcza płac
W kontekście wynagrodzeń warto wspomnieć również o inflacji, bowiem ma ona znaczny wpływ na nasze wynagrodzenia, a dokładniej na ich siłę nabywczą. Przy spowolnieniu dynamiki cen konsumpcyjnych, siła nabywcza płac wzrasta. Wskaźnik dynamiki zarobków w Polsce od wielu lat przewyższa inflację. W 2018 roku obserwowaliśmy umiarkowany wzrost cen. Najwyższa inflacja wystąpiła w czerwcu, lipcu i sierpniu - 2% r/r. Oprócz sierpnia i grudnia, we wszystkich miesiącach realna dynamika wzrostu wynagrodzenia była wyższa w ujęciu rocznym w porównaniu z 2017 rokiem. W 2018 roku dynamika wynagrodzeń m/m w porównaniu do 2017 roku jedynie w czterech miesiącach była wyższa.
Obecnie inflacja w Polsce jest najniższa od prawie dwóch lat. Spadek inflacji sprawia, że żądania płacowe pracowników są mniejsze.
Prognozy na przyszłość i zróżnicowanie regionalne
Należy mieć na uwadze, że prognozy ekonomiczne na 2019 rok są mniej optymistyczne niż sytuacja w 2018 roku. Najnowsze dane GUS pokazują, że w skali roku średnie wynagrodzenie w firmach zatrudniających co najmniej 9 osób wzrosło o 6,8 proc. To nieco wolniejsze tempo niż spodziewali się ekonomiści. Prognozy zakładały podwyżki na poziomie 7 proc. Mimo lekkiego zawodu, ciągle wynagrodzenia rosną w wysokim tempie, zbliżonym do 7 proc.
Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują średnie zarobki w skali całego kraju i dla wielu osób, szczególnie z mniej zamożnych regionów, mogą wydawać się zawyżone. Choć nie znamy jeszcze dokładnych statystyk za sierpień, wyniki za lipiec pokazały, że w zależności od województwa na poziomie przeciętnych wynagrodzeń różnice sięgają nawet 1700 zł brutto. Ogółem zarobki we wschodniej części Polski stanowią około 80 proc. średniego wynagrodzenia w województwach o najlepiej rozwiniętym rynku pracy. Mapa zarobków bardzo wyraźnie pokazuje podział na Polskę A (zachód) i B (wschód).
W przyszłym roku minimalne miesięczne wynagrodzenie ma wzrosnąć o 117 zł, do 2217 zł brutto - wyliczyli Pracodawcy RP. Stawka godzinowa dla zleceniobiorców i samozatrudnionych ma wynosić 14,50 zł (w tym roku to 13,70 zł).
Czy Polska stała się ostatnim normalnym krajem w Europie?
tags: #gus #przecietne #miesieczne #wynagrodzenie #prognoza #na