Karta Nauczyciela reguluje ścieżkę awansu zawodowego nauczycieli, w tym zasady dotyczące stażu. Zgodnie z przepisami, staż jest okresem zatrudnienia nauczyciela w placówkach oświatowych, który jest niezbędny do uzyskania kolejnych stopni awansu zawodowego. Długość stażu oraz możliwość jego skrócenia zależą od różnych czynników, w tym od posiadanych kwalifikacji oraz daty rozpoczęcia pracy w zawodzie.
Podstawowe zasady odbywania stażu
Staż jest okresem zatrudnienia nauczyciela w przedszkolach, szkołach, placówkach i innych jednostkach organizacyjnych. Nauczyciel kontraktowy rozpoczyna staż z początkiem roku szkolnego, na swój wniosek skierowany do dyrektora szkoły. W okresie stażu nauczyciel realizuje własny plan rozwoju zawodowego, zatwierdzony przez dyrektora szkoły, uwzględniający wymagania określone w przepisach dotyczących awansu zawodowego. Po zakończeniu stażu nauczyciel składa dyrektorowi szkoły sprawozdanie z realizacji tego planu. Ocenę dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu ustala dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii rady rodziców.
Art. 9c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela określa, że staż jest jednym z elementów ścieżki awansu zawodowego.
Zgodnie z art. 9c ust 2 ustawy Karta Nauczyciela, nauczyciel kontraktowy lub nauczyciel mianowany posiadający co najmniej stopień naukowy doktora może ubiegać się o uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego po odbyciu stażu trwającego rok i 9 miesięcy.
Na podstawie art. 9c ust. 2 dyrektor szkoły/placówki oświatowej może skrócić staż do roku i dziewięciu miesięcy nauczycielowi, który uzyskał stopień nauczyciela kontraktowego, korzystając z postanowienia art. 9a ust. 3.
Dyrektor szkoły może nauczycielowi kontraktowemu, który uzyskał awans w sposób określony w art. 9a ust. 3 ww. Karta Nauczyciela art. 9a ust. 3 i 4 oraz art. 9c ust. 2 i ust.3.
Myśl postanowienia art. 9a ust.
Skrócenie okresu stażu - możliwości i warunki
Karta Nauczyciela przewiduje sytuacje, w których możliwe jest skrócenie okresu stażu. Jednym z takich przypadków jest posiadanie przez nauczyciela stopnia naukowego doktora. Wówczas staż może trwać 1 rok i 9 miesięcy.
Zgodnie z art. 9d ust. 5 Karty Nauczyciela, w przypadku nieobecności nauczyciela w pracy z powodu czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby, zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy lub urlopu innego niż urlop wypoczynkowy, trwającej nieprzerwanie dłużej niż miesiąc, staż ulega przedłużeniu o czas trwania tej nieobecności.
Osoba, która spełnia te warunki, może złożyć do dyrektora szkoły/placówki wniosek o nawiązanie stosunku pracy na prawach nauczyciela kontraktowego wraz z opisem swoich znaczących osiągnięć w dotychczasowej pracy zawodowej. Ponieważ żaden przepis nie precyzuje, co oznacza pojęcie „znaczące osiągnięcia”, to decyzja w tej sprawie należy do tak zwanych uznaniowych i pozostaje w gestii dyrektora szkoły. Sądzę, że może to być na przykład awans zawodowy, otrzymane odznaczenia, nagrody, wyróżnienia, wdrożenie innowacji, efekty działań o szczególnym znaczeniu dla pracodawcy, zakładu pracy, środowiska itp.
Należy podkreślić, że okres pracy przed podjęciem pracy w szkole/placówce oświatowej nie musi mieć nic wspólnego z oświatą.
Nauczyciele akademiccy legitymujący się stopniem naukowym i co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej uzyskują, z dniem nawiązania stosunku pracy w zakładzie kształcenia nauczycieli, stopień nauczyciela mianowanego. Tak. Przepis art. 9c ust. 2 nie wiąże tego wniosku ze spełnieniem warunku trzech lat pracy w szkole wyższej.
Jednak w myśl postanowienia art. 9d ust. 4, po uzyskaniu stopnia nauczyciela kontraktowego nauczyciel musi przepracować w szkole co najmniej dwa lata, a po uzyskaniu stopnia nauczyciela mianowanego - co najmniej rok.
Zmiany w przepisach i ich wpływ na staż
Ważną rolę w kontekście stażu odgrywają również zmiany w przepisach prawa. W związku z art. 10 ust. 2a ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw - nauczyciele kontraktowi, którzy w dniu 1.09.2022 r. posiadali co najmniej dziesięcioletni okres pracy w szkole i którzy nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela mianowanego przed dniem 1.09.2022 r. mogą ubiegać się o uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego po odbyciu stażu trwającego 9 miesięcy.
Zgodnie z art. 9ca ust. 1 Karty Nauczyciela, okres przygotowania do zawodu nauczyciela wynosi 3 lata i 9 miesięcy. Jednakże, ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela przewiduje możliwość skrócenia tego okresu.
Standardowy okres przygotowania do zawodu nauczyciela wynosi 3 lata i 9 miesięcy. Może on zostać skrócony do 2 lat i 9 miesięcy w przypadku nauczycieli posiadających stopień naukowy, doświadczenie w pracy za granicą lub tych, którzy uzyskali stopień kontraktowy przed 31 sierpnia 2022 r.
Przygotowanie do zawodu nauczyciela odbywa nauczyciel nieposiadający stopnia awansu zawodowego zatrudniony w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami oraz nauczyciel zatrudniony w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć na podstawie art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela (art. 9a ust. 2 Karty Nauczyciela).
Przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole w Rzeczypospolitej Polskiej, nauczyciel prowadzący zajęcia w szkole za granicą może odbyć przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze 2 lat i 9 miesięcy (art. 9ca ust. 1).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r., nauczyciele, którzy do dnia 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, lecz nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego, mogą odbywać przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze skróconym o 1 rok, tj. 2 lata i 9 miesięcy. Wcześniejszy okres zatrudnienia może zostać wliczony do tego okresu, pod warunkiem, że był to okres zatrudnienia w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami.
Przykłady skrócenia stażu
Przeanalizujmy kilka przykładów ilustrujących możliwość skrócenia stażu:
- Skrócony awans dla nauczyciela z tytułem doktora: Nauczycielka z tytułem doktora, rozpoczynająca pracę w szkole, może potencjalnie skorzystać z krótszego okresu stażu, jeśli spełnione są pozostałe warunki określone w Karcie Nauczyciela.
- Nauczyciel kontraktowy sprzed reformy: Nauczyciel, który uzyskał stopień nauczyciela kontraktowego przed 31 sierpnia 2022 r. i spełnia warunki określone w ustawie, może skorzystać z wydłużonego okresu przygotowania do zawodu, który jest krótszy o rok.
- Doświadczenie zagraniczne skraca ścieżkę awansu: Nauczyciel, który posiada doświadczenie w pracy w szkole polonijnej za granicą, po powrocie do Polski może ubiegać się o skrócenie okresu przygotowania do zawodu.
Nowa ścieżka awansu zawodowego nauczycieli
Zgodnie natomiast z art. 9d ust. 4 KN (w brzmieniu do 31.08.2022 r.) nauczyciel kontraktowy może rozpocząć staż na stopień nauczyciela mianowanego po przepracowaniu w szkole co najmniej dwóch lat.
Masz pytania o awans zawodowy nauczyciela lub chcesz potwierdzić, czy przysługuje Ci skrócony okres przygotowania do zawodu?
tags: #karta #nauczyciela #a #skrocenie #oczekiwania #na