Przedsiębiorcy uzyskujący niewielkie przychody mogą korzystać z ulgi w opłacaniu składek ZUS, czyli tzw. małego ZUS-u Plus. Mały ZUS Plus jest ulgą oferowaną przedsiębiorcom osiągającym stosunkowo niskie przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Osoby, które z niej korzystają, mają prawo opłacać składki ZUS liczone od indywidualnie ustalonej podstawy. Podstawa ta natomiast jest uzależniona od wysokości dochodu, jaki osiągnął przedsiębiorca w roku ubiegłym.
Jeśli chodzi o okres korzystania z Małego ZUS Plus, to jest ograniczony do 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej. Od 1 sierpnia okres korzystania z ulgi Mały ZUS Plus został wydłużony o kolejne 12 miesięcy, dzięki czemu właściciele firm będą mogli skorzystać z rozwiązania łącznie przez 48 miesięcy. Przedłużenie Małego ZUS Plus o 12 miesięcy dotyczy płatników, którzy skorzystali z ulgi choć w jednym miesiącu 2023 roku.
Warunki korzystania z Małego ZUS-u Plus
Z Małego ZUS-u Plus może skorzystać osoba prowadząca działalność gospodarczą, jeśli spełnia łącznie następujące warunki:
- W poprzednim roku prowadziła działalność przez co najmniej 60 dni.
- Osiągnęła w ubiegłym roku przychód nieprzekraczający 120 tys. zł.
- Nie spełnia warunków do korzystania z preferencji w opłacaniu składek (naliczenie składek od 30% minimalnego wynagrodzenia).
- W poprzednim roku nie łączyła zwolnienia z VAT z opłacaniem podatku w formie karty podatkowej.
- Nie świadczy w ramach działalności czynności, jakie wykonywała na podstawie umowy o pracę na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
- Nie podlegała w poprzednim roku ubezpieczeniom z tytułu innej pozarolniczej działalności (czyli jako twórca i artysta, wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej, jednoosobowej spółki z o.o., akcjonariusz prostej spółki akcyjnej, prowadzący działalność w zakresie wolnego zawodu czy też prowadzący szkoły lub inne placówki oświatowe).
W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej przez część roku limit przychodu podlega proporcjonalnemu zmniejszeniu do liczby dni aktywnego prowadzenia firmy.
Przykład 1.
Pan Jan założył działalność gospodarczą 15 marca 2022 roku oraz dokonał zgłoszenia w ZUS-ie z kodem 05 40. Oznacza to, że do końca października 2022 roku korzysta z ulgi na start, a od listopada 2022 roku do końca października 2024 roku opłaca preferencyjne składki ZUS (zgłoszenie do ZUS-u z kodem 05 70). Pan Jan w związku z przysługującym mu prawem do korzystania najpierw z ulgi „ulga na start”, a następnie z ulgi „preferencyjne składki ZUS” nie może dokonać zgłoszenia do Małego ZUS-u Plus do czasu zakończenia preferencji.
Przykład 2.
Pan Waldemar prowadził działalność przez 252 dni w 2024 roku. Osiągnął za ten okres przychód w wysokości 90 tys zł. Czy będzie mógł skorzystać z Małego ZUS-u Plus w 2025 roku? Limit przychodu dla 252 dni aktywnego prowadzenia firmy wynosi: 120 000,00 zł / 366 dni x 252 dni = 82 622,95 zł. Osiągnięty przychód jest wyższy od limitu ustalonego proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności, w związku z czym przedsiębiorcy nie przysługuje Mały ZUS Plus.
Mały ZUS Plus - jak zgłosić się do ulgi?
Zgłoszenie do ulgi Mały ZUS Plus nie jest oczywiste. Wszystko zależy od tego, do jakich składek przedsiębiorca był zgłoszony w grudniu 2023 roku i czy ulgę może kontynuować.
Zgłoszenie do Małego ZUS-u Plus, gdy w grudniu 2023 roku korzystało się z małego ZUS-u
Jeżeli przedsiębiorca w grudniu 2023 roku był zgłoszony do Małego ZUS-u Plus i w 2024 roku kontynuuje tę ulgę, nie musi dokonywać przerejestrowania. Kod tytułu ubezpieczenia na uldze Mały ZUS Plus to 05 90 albo od 05 92.
Zgłoszenie do małego ZUS-u, gdy korzystanie z tej ulgi rozpoczyna się w styczniu 2025 roku
Przedsiębiorca, który w grudniu 2024 roku opłacał składki od podstawy duży ZUS lub 31 grudnia 2024 roku zakończył okres preferencji, w celu skorzystania z ulgi składki od dochodu powinien zgłosić się w ZUS-ie z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia. Żeby tego dokonać, należy w pierwszej kolejności wyrejestrować się w ZUS-ie za pomocą deklaracji ZUS ZWUA z obecnym kodem tytułu ubezpieczenia, a jako kod przyczyny wyrejestrowania podać 600. Następnie przedsiębiorca musi dokonać ponownej rejestracji z wykorzystaniem formularzy ZUS ZUA/ZZA. Zgłoszenie powinno zawierać kod tytułu ubezpieczeń 05 90 lub 05 92. Termin wyrejestrowania i zgłoszenia do tej ulgi powinien być taki sam w celu zachowania ciągłości ubezpieczeniowej. Jeśli zgłoszenie następuje od 1 stycznia 2025 roku, wówczas jako data ustania/powstania obowiązku ubezpieczenia wpisuje się 1 stycznia 2024 roku. Termin rejestracji do małego ZUS-u został określony w art. 36 ust. 4b oraz ust 14a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Jeżeli przedsiębiorca rozpoczął lub wznowił działalność w styczniu danego roku i w tym miejscu nabył też prawo do Małego ZUS-u Plus, wówczas zgłoszenie może wysłać do końca stycznia. Jeśli termin zgłoszenia jest krótszy niż 7 dni, zgłoszenia dokonuje się wówczas w terminie 7 dni. Gdy przedsiębiorca spełni warunki do przystąpienia do tej ulgi w trakcie roku (np. po zakończeniu okresu preferencji), może dokonać przerejestrowania na kod 05 90/05 92 w ciągu 7 dni od momentu zmiany obowiązku ubezpieczeniowego.
Przykład 3.
Po wznowieniu działalności 27 stycznia 2025 roku pan Bartosz chce skorzystać z ulgi Mały ZUS Plus.
Wyliczenie podstawy składek Mały ZUS Plus
Przy obliczaniu podstawy składek przy Małym ZUS-ie Plus przyjmuje się kwotę dochodu osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym. Nie należy mylić dochodu z przychodem, którego limit pojawia się w warunkach uprawniających do skorzystania z ulgi. Dochód stanowi różnicę między przychodami a kosztami, przy czym jeśli w kosztach były ujęte składki na ubezpieczenia społeczne, to zgodnie z art. 18c ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ich wartość należy doliczyć do dochodu. Dla osób rozliczających podatek w formie ryczałtu ewidencjonowanego czy karty podatkowej pojęcie dochodu i przychodu zostało ustalone odrębnie.
Dla przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem ewidencjonowanym „dochodem” stanowiącym podstawę naliczenia składek jest wartość przychodu pomnożona przez współczynnik 0,5. Otrzymany wynik należy zaokrąglić do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół jeśli jest niższa.
Przykład 4.
Przychody z działalności gospodarczej pani Karoliny opodatkowane są ryczałtem ewidencjonowanym. W 2024 roku jej przychód wyniósł 102 528,00 zł. W związku z tym dochód, jaki należy przyjąć w wyliczeniu podstawy, wynosi 51 264,00 zł (102 528,00 zł x 0,5).
Podstawę składek przy uldze Mały ZUS Plus trzeba ustalić w oparciu o wzór:
roczny dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym ____________________________________________ x 30
liczba dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym
Wynik działania należy zaokrąglić do dwóch miejsc po przecinku. W następnym kroku otrzymaną liczbę przemnaża się przez stały współczynnik 0,5. Ostateczny wynik trzeba zaokrąglić do pełnych groszy.
Jeśli chodzi o Fundusz pracy, to składka na niego powinna zostać obliczona wyłącznie w przypadku, gdy podstawa wymiaru będzie co najmniej równa minimalnemu wynagrodzeniu za pracę.
Przykład 5.
Przedsiębiorca w 2024 roku osiągnął dochód w kwocie 67 500 zł, podatek opłaca na zasadach ogólnych. Działalność prowadził przez cały rok. Podstawa Małego ZUS-u Plus będzie wyliczana następująco: 67 500,00 zł / 366 dni x 30 = 5 532,79 zł. 5 532,79 zł x 0,5 = 2 766,40 zł. Podstawa naliczania składek dla przedsiębiorcy będzie wynosiła 2 766,40 zł. Ryczałtowe składki na ubezpieczenia społeczne w 2025 roku (duży ZUS) opłacane od kwoty 5 203,80 zł. W tej sytuacji przedsiębiorca opłacający Mały ZUS Plus zaoszczędzi miesięcznie 540,79 zł.
Tabela porównująca składki Mały ZUS i Duży ZUS:
| Element | Mały ZUS | Duży ZUS |
|---|---|---|
| Podstawa skł. społecznych i FP | 2 766,40 zł | 5 203,80 zł |
| Skł. społeczne (z dobrowolnym chorobowym) | 875,29 zł | 1 646,48 zł |
| Skł. na Fundusz Pracy | 0 zł | 127,49 zł |
| Razem składki do zapłaty | 875,29 zł | 1 773,97 zł |
Podstawa dla małego ZUS-u nie może być:
- niższa od 30% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku kalendarzowego - w 2025 r. 1 399,80 zł
- wyższa od 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia prognozowanego na dany rok kalendarzowy - w 2025 roku 5 203,80 zł.
Jeżeli przekroczy któryś z powyższych progów, wówczas przyrównywana jest do kwoty minimalnej bądź maksymalnej.
Przykład 6.
Pani Amelia prowadziła działalność gospodarczą przez 193 dni w 2024 roku. Spełnia warunki do korzystania z Małego ZUS-u Plus od stycznia 2025 roku. Dochód na 2024 rok wyniósł 9 542,00 zł.
Sporządzenie deklaracji rozliczeniowych za miesiąc rozpoczęcia korzystania z Małego ZUS-u Plus
Bardzo ważne jest poprawne sporządzenie deklaracji rozliczeniowej za pierwszy miesiąc korzystania z ulgi. Powinna ona zawierać raporty DRA cz. II lub RCA cz. II, na których będą wykazane dane o przychodzie i dochodzie z poprzedniego roku, a także podana zostanie podstawa składek naliczonych według opisanego wcześniej wzoru. Dzięki nim ZUS może zweryfikować, czy podstawa wymiaru została ustalona poprawnie. Jeśli deklaracja wraz z raportem nie zostanie złożona w terminie do 20. dnia (w przypadku płatników opłacających składki wyłącznie za siebie, przedsiębiorców i inne podmioty nieposiadające osobowości prawnej zatrudniające innych ubezpieczonych - w tym spółki: cywilna, jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna) lub 15. dnia ( w przypadku płatników posiadających osobowość prawną, tj.: spółek akcyjnych, spółek z o.o., spółdzielni, stowarzyszeń i fundacji) kolejnego miesiąca, to ZUS będzie powielał ostatnią złożoną deklarację i przez to mogą powstać zaległości w późniejszych okresach, bowiem co do zasady nowa podstawa będzie przysługiwała wyłącznie za te miesiące, w których złożono DRA cz. II lub RCA cz. II w odpowiednim terminie.
Mały ZUS Plus w systemie wFirma.pl
Przedsiębiorca może dokonać wszystkich formalności związanych z przystąpieniem do małego ZUS-u przy użyciu systemu wFirma.pl. W tym celu powinien sporządzić ZUS ZWUA w START » ZUS » DEKLARACJE ZGŁOSZENIOWE » DODAJ DEKLARACJĘ » ZUS ZWUA. Następnie przygotować ZUS ZUA w START » ZUS » DEKLARACJE ZGŁOSZENIOWE » DODAJ DEKLARACJĘ » ZUS ZUA. Obie deklaracje można wysłać bezpośrednio z systemu do ZUS-u. Wystarczy je zaznaczyć i z górnego paska wybrać opcję WYŚLIJ DO ZUS » WYŚLIJ ZESTAW DO ZUS, a następnie po nazwaniu zestawu zlecić go do wysyłki przez pracownika wFirma.pl.
Kolejnym krokiem będzie ustalenie podstawy składek. W tym celu wystarczy przejść do USTAWIENIA » PODATKI » ZUS » OGÓLNE, gdzie w polu Schemat wybiera się z listy rozwijalnej „Mały ZUS Plus”. Po wybraniu powyższego schematu pojawi się dodatkowa zakładka PODSTAWA MAŁEGO ZUS. Wystarczy kliknąć DODAJ PODSTAWĘ. Po otwarciu się okna sprawdzić automatycznie zaczytane dane, które pochodzą z wpisów dodanych w systemie. Od tak wyliczonej podstawy zostaną naliczone składki na deklaracji rozliczeniowej DRA. Co ważne, za pierwszy miesiąc korzystania z małego ZUS-u konieczne jest wysłanie raportów DRA cz. II lub RCA cz. II, na których będą wykazane dane o przychodzie i dochodzie z poprzedniego roku. Raporty te tworzą się automatycznie w miejscu oznaczonym jako miesiąc uzyskania prawa do ulgi.
Mały ZUS Plus daje przedsiębiorcom osiągającym niewielkie dochody szansę na obniżenie kosztów związanych z opłacaniem składek ZUS.
Zasiłek chorobowy a Mały ZUS Plus
Wielu przedsiębiorców obawia się, że wybierając ulgowe składki, tracą prawo do świadczeń chorobowych. Na szczęście tak nie jest, gdyż L4 przysługuje również przy Małym ZUS i Małym ZUS Plus. Różnica kryje się jednak w wysokości samego świadczenia. Podstawą do wyliczenia zasiłku chorobowego jest zadeklarowana podstawa wymiaru składek. Przy ulgach jest ona ściśle powiązana z przychodem i zwykle dużo niższa niż w przypadku standardowych składek. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca pobierający zasiłek chorobowy po opłacaniu Małego ZUS-u dostaje znacznie mniejsze kwoty niż osoby płacące pełny ZUS.
Zasiłek chorobowy nie pojawia się z dnia na dzień - jego wysokość wynika z podstawy składek, które przedsiębiorca deklarował i opłacał miesiącami wcześniej. To oznacza, że decyzje o wyborze Małego ZUS czy Małego ZUS Plus mają realny wpływ na sytuację finansową podczas nieobecności spowodowanej chorobą. Choroba najczęściej przychodzi niespodziewanie, a wtedy nie ma już czasu na zmiany. Dlatego warto wcześniej zastanowić się, czy oszczędność kilkuset złotych na składkach miesięcznie zrekompensuje potencjalnie niskie świadczenie.
Niższe składki kuszą, ale niosą ze sobą konsekwencje. Decyzja o Małym ZUS czy Małym ZUS Plus powinna być świadoma. Wpływa ona bowiem nie tylko na bieżące oszczędności, ale też na emeryturę i wysokość świadczeń w razie choroby. Dla części przedsiębiorców oszczędność kilkuset złotych miesięcznie oznacza spokój i możliwość rozwoju biznesu.
W 2025 roku korzystanie z Małego ZUS-u nadal oznacza prawo do płatnego L4, o ile przedsiębiorca zgłosił się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Trzeba jednak pamiętać, że wysokość zasiłku będzie proporcjonalna do niskiej podstawy wymiaru składek.
Decydując się na ulgę, warto świadomie zaplanować, jak zabezpieczyć siebie i swoją firmę na wypadek choroby.
tags: #przychod #do #malego #zus #a #otrzymany