Droga do stopnia oficerskiego, jakim jest podporucznik, jest ściśle określona przez przepisy wojskowe. Mianowanie na ten stopień następuje zazwyczaj po ukończeniu odpowiednich szkół i kursów, choć istnieją również inne ścieżki kariery wojskowej prowadzące do tego celu.
Ścieżki kariery prowadzące do stopnia podporucznika
Pierwszym stopniem oficerskim w polskich Siłach Zbrojnych jest stopień podporucznika. W warunkach pokoju jest on przyznawany po ukończeniu uczelni wojskowej, uczelni cywilnej wraz ze studium wojskowym lub przeszkoleniem wojskowym, a także po ukończeniu kursu oficerskiego. Obecnie absolwenci uczelni wojskowych muszą ukończyć jedynie kurs oficerski, ponieważ uczelniane studium wojskowe i przeszkolenie wojskowe zostały zlikwidowane. Dotyczy to również absolwentów uczelni instytucji podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji, takich jak Akademia Pożarnicza.
Na stopień podporucznika mogą być również mianowani podoficerowie zawodowi, którzy w wyniku ukończenia studiów nabyli odpowiednie kwalifikacje i złożyli stosowne egzaminy. Współcześnie uroczystość wręczenia pierwszego stopnia oficerskiego odbywa się publicznie, często na placu apelowym jednostki wojskowej, komendy wojewódzkiej lub na centralnym placu miasta, z udziałem rodzin mianowanych podchorążych. Wręczenia dokonuje zazwyczaj generał (admirał) służby czynnej, symbolicznie dotykając lewego ramienia przyklękającego podchorążego szablą.
W przypadku promocji absolwentów Akademii Marynarki Wojennej na okręcie, towarzyszy im świst trapowy, wykonywany przez ośmiu marynarzy, co jest zaszczytem zarezerwowanym dla admirałów.
Zmiany w przepisach dotyczące awansów wojskowych
Przepisy dotyczące mianowania na stopnie wojskowe ulegają zmianom. Na przykład, rozporządzenie MON z 28 sierpnia ws. mianowania na stopnie wojskowe, które weszło w życie 3 października 2023 roku, dotyczy żołnierzy zawodowych, w dobrowolnej służbie wojskowej, a także ochotników i osób w rezerwie. Zmiany wprowadzone ustawą z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz nowelizacją z 17 sierpnia br. spowodowały skrócenie minimalnych okresów służby wymaganych do mianowania na wyższy stopień wojskowy dla młodszych oficerów - po dwóch latach.
Nowe regulacje obejmują także mianowanie żołnierzy pełniących dobrowolną zasadniczą służbę wojskową w trakcie kształcenia w uczelni wojskowej. Mogą oni być mianowani przez rektora-komendanta uczelni wojskowej najwyżej na stopień kaprala (mata). Podobne zasady obowiązują w szkołach podoficerskich. Osoby kształcące się w szkołach Legii Akademickiej mogą być mianowani na stopień kaprala (mata) w ostatnim dniu szkolenia.
Kursy oficerskie i podoficerskie dla rezerwistów
Wojskowe Centra Rekrutacji poszukują ochotników na kursy przeszkalania kadr rezerwy, w tym kursy oficerskie (na I stopień oficerski, przekwalifikowania, doskonalenia) oraz kursy podoficerskie. Na kursy oficerskie kierowani są żołnierze rezerwy z wykształceniem wyższym, którzy spełniają określone warunki, w tym nie figurują w Krajowym Rejestrze Karnym i są zdolni do pełnienia czynnej służby wojskowej. W pierwszej kolejności preferowani są podoficerowie rezerwy, a następnie szeregowi rezerwy z nadanym przydziałem mobilizacyjnym.
Na kursy podoficerskie kierowani są żołnierze rezerwy z wykształceniem średnim, którzy pełnili czynną służbę wojskową i posiadają nadany przydział mobilizacyjny. Kursy te mają na celu przygotowanie do wykonywania obowiązków na stanowisku dowódcy drużyny oraz doskonalenie umiejętności w zakresie prowadzenia działalności instruktorsko-metodycznej.
Po ukończeniu kursu oficerskiego i zdaniu egzaminu, Rektorzy-Komendanci uczelni wojskowych sporządzają wnioski o mianowanie na stopień podporucznika. Otrzymanie stopnia podporucznika w rezerwie nie jest jednoznaczne z powołaniem do zawodowej służby wojskowej.
Dokumenty związane z mianowaniem
Mianowanemu żołnierzowi wystawia się akt mianowania. W przypadku mianowania na pierwszy stopień oficerski (podporucznika) jest to patent oficerski, który stanowi druk na papierze o określonych wymiarach i zawiera wizerunek godła Rzeczypospolitej Polskiej oraz napisy nawiązujące do tradycji wojskowych. Akty mianowania na stopnie generalskie i admirałów oraz stopień Marszałka Polski mają inną formę i wymiary.
Jak zostać żołnierzem?
Zmieniony art. 140 ustawy o obronie Ojczyzny ma na celu skrócenie minimalnych okresów służby wymaganych do mianowania na wyższy stopień wojskowy. Proces awansowy jest wszczynany przez dowódcę jednostki wojskowej, który występuje z wnioskiem o zmianę zaszeregowania, uwzględniając staż służby oraz oceny z opiniowania służbowego.
tags: #jak #dluga #czeka #na #mianowanie #na