Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy (ZZUP) w Elektrowni Dolna Odra stanowił fundament relacji między pracodawcą a pracownikami, gwarantując przejrzyste zasady wynagradzania, warunki pracy oraz wspierając dialog społeczny. Układ ten, zawarty po raz pierwszy 22 listopada 2010 roku, był wielokrotnie zmieniany i obowiązywał na czas nieokreślony. W przypadku jego rozwiązania lub wypowiedzenia, strony zobowiązywały się do niezwłocznego ustalenia treści nowego układu, przy czym do czasu jego zawarcia obowiązywał dotychczasowy układ.
ZZUP obejmował swoim zakresem zasady wynagradzania, przy czym wyłączeni z niego byli pracownicy młodociani, Dyrektor Oddziału, jego Zastępca oraz Główny Księgowy. Szczegółowo regulował także kwestie czasu pracy, przewidując czterobrygadową organizację pracy, dni wolne wynikające z harmonogramu oraz możliwość stosowania indywidualnego rozkładu czasu pracy. Duży nacisk położono na zasady wynagradzania, w tym wynagrodzenie zasadnicze określane na podstawie taryfikatora kwalifikacyjnego i tabeli płac, miesięczne premie, dodatki zmianowe, a także wynagrodzenie za dyżury domowe i tzw. trzynaste wynagrodzenie. Układ odwoływał się również do Karty Górnika, przyznając pracownikom górnictwa szczególne przywileje.
W układzie znalazły się również zapisy dotyczące wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatków za pracę w soboty, niedziele i święta. Określono zasady wypłaty odpraw w przypadku przejścia pracownika na rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, a także odpraw pośmiertnych dla rodziny zmarłego pracownika.
Ważnym elementem ZZUP były postanowienia dotyczące czasu pracy, w tym systemy równoważnego, zadaniowego i przerywanego czasu pracy, a także możliwość stosowania skróconego tygodnia pracy czy pracy wyłącznie w weekendy i święta. Układ dopuszczał również pracę zmianową i wielobrygadową organizację pracy.
Praca wykonywana ponad normy czasu pracy lub ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy stanowiła pracę w godzinach nadliczbowych, której limity były ściśle określone. Pracodawca prowadził ewidencję czasu pracy pracownika, udostępniając ją na jego żądanie. Układ regulował również kwestie urlopów wypoczynkowych i dodatkowych.
Szczególny nacisk położono na bezpieczeństwo i higienę pracy (BHP). Pracodawca był zobowiązany do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a pracownicy do przestrzegania przepisów i zasad BHP. W przypadku zagrożenia pracownik miał prawo powstrzymać się od pracy, a pracodawca był zobowiązany do zapewnienia odpowiednich środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego.
W ramach ZZUP funkcjonowała również Komisja Bezpieczeństwa i Higieny Pracy, będąca organem doradczym i opiniodawczym pracodawcy. Pracodawca zapewniał pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych nieodpłatne posiłki i napoje, a także tworzył Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych.
Transformacja Energetyczna i Jej Wpływ na Pracowników Elektrowni Dolna Odra
Elektrownia Dolna Odra (EDO) w Nowym Czarnowie, składająca się z czterech bloków węglowych o mocy 225 MW każdy, od lat stanowiła ważny element lokalnej gospodarki, dostarczając ciepło dla mieszkańców i dając zatrudnienie niemal 750 pracownikom. Jednakże, w ramach transformacji energetycznej, zarząd i Rada Nadzorcza PGE GiEK podjęły decyzję o dwuetapowym wycofywaniu bloków węglowych EDO.
Proces ten wiąże się z drastycznym zmniejszeniem zatrudnienia. Na koniec 2025 roku planowane jest obniżenie zatrudnienia do 395 pracowników, a do 31 sierpnia 2026 roku do poziomu 124 osób, co oznacza likwidację ponad 600 miejsc pracy.
W odpowiedzi na te zmiany, 24 października podpisano porozumienie między zarządem PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A., przedstawicielami związków zawodowych oraz dyrekcją Oddziału Elektrowni Dolna Odra. Porozumienie to ma na celu zapewnienie pracownikom poczucia bezpieczeństwa i realnego wsparcia w procesie transformacji.
Pracownicy EDO otrzymają rekordowy pakiet wsparcia, którego szacowana wartość wynosi około 250 mln PLN. Pakiet ten obejmuje odprawy sięgające nawet 30-krotności średniego miesięcznego wynagrodzenia (do 400 tys. PLN brutto na osobę). Osoby chcące pozostać aktywne zawodowo otrzymają pierwszeństwo zatrudnienia w innych spółkach Grupy PGE i będą informowane o wakatach przed ich publicznym ogłoszeniem.
Dla tych, którzy nie planują kontynuacji pracy w Grupie PGE, przygotowano kompleksowy pakiet świadczeń, obejmujący jednorazowe odprawy pieniężne oraz Program Dobrowolnych Odejść. Pracownicy, którym pozostało maksymalnie 4 lata do emerytury, będą mogli skorzystać z urlopu energetycznego, otrzymując 80% miesięcznego wynagrodzenia.
Proces zmniejszania zatrudnienia będzie przebiegał stopniowo, a dwa bloki węglowe mają zostać wycofane z końcem 2025 roku, a dwa pozostałe będą pracować do końca sierpnia 2026 roku. Ta decyzja ma zapewnić ciągłość dostaw energii i bezpieczeństwo energetyczne kraju.
W ramach transformacji energetycznej, Grupa PGE realizuje szeroko zakrojony program inwestycyjny w Gryfinie i okolicach, o wartości 7 mld PLN. W 2024 roku uruchomiono 2 bloki gazowo-parowe o mocy 1366 MW, a w budowie jest Ciepłownia Gryfino, której przekazanie do eksploatacji planowane jest w trzecim kwartale 2026 roku. Dodatkowo, ogłoszono przetarg na budowę kolejnego bloku gazowego o mocy 600 MW.
Transformacja energetyczna w PGE odbywa się z poszanowaniem dla ludzi, ich pracy i lokalnych społeczności, co potwierdza podpisane porozumienie. Działania te wpisują się w strategię odpowiedzialnej transformacji energetycznej, mającej na celu przestawienie polskiej energetyki na nowoczesne, efektywne ekonomicznie i niskoemisyjne źródła energii.
Jednocześnie, pojawiają się głosy krytyki dotyczące wyłączania elektrowni węglowych. Podkreśla się, że EDO korzysta z krajowych zasobów węgla, w przeciwieństwie do budowanych elektrowni gazowych, które są zależne od importowanego gazu. Wskazuje się również na strategiczne znaczenie EDO jako jedynej elektrowni zawodowej w północno-zachodniej Polsce, która może pełnić funkcję odbudowy systemu energetycznego na wypadek blackoutu. Podkreśla się, że wyłączenie takiej elektrowni w kontekście agresywnych działań Rosji jest skrajnie nieodpowiedzialne.
Anna Grudzińska wyraziła nadzieję na "opamiętanie ze strony Ministerstwa Aktywów Państwowych i pełnomocnika rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej" oraz cofnięcie podjętych decyzji o likwidacji EDO. Dodaje się, że po wybudowaniu nowej ciepłowni przez inną spółkę, ceny za dostarczane ciepło dla mieszkańców Gryfina zapewne wzrosną.
Podkreśla się, że za nakład inwestycyjny w wysokości 200 mln zł Elektrownia Dolna Odra mogłaby pracować przez kolejne 10 lat, a za około 250 mln zł można było dokonać konwersji na współspalanie węgla i biomasy. Mimo tych argumentów, transformacja energetyczna postępuje, a PGE inwestuje w nowe, niskoemisyjne źródła energii.
Podobne inwestycje planowane i realizowane są również w innych regionach Polski, m.in. w Rybniku, Turowie i Bełchatowie, gdzie trwają budowy bloków gazowo-parowych, analizowane jest posadowienie małych reaktorów modułowych (SMR) oraz budowa elektrowni jądrowej.
Realizowane i planowane inwestycje oznaczają nowe miejsca pracy i mają znaczący wpływ na rozwój regionów, w których dotychczas PGE prowadziła działalność opartą na produkcji energii z węgla.
| Świadczenie | Szczegóły |
|---|---|
| Odprawy pieniężne | Do 30-krotności średniego miesięcznego wynagrodzenia (do 400 tys. PLN brutto na osobę) |
| Program Dobrowolnych Odejść | Dla osób nieplanujących kontynuacji pracy w Grupie PGE |
| Pierwszeństwo zatrudnienia | W innych spółkach Grupy PGE dla osób chcących pozostać aktywnymi zawodowo |
| Urlop energetyczny | Dla pracowników z maksymalnie 4 latami do emerytury (80% miesięcznego wynagrodzenia) |
| Doradztwo zawodowe | Spotkania z doradcami zawodowymi i ekspertami ds. rynku pracy |
| Całkowity koszt pakietu | Szacowany na ok. 250 mln PLN |
Podpisanie porozumienia jest dowodem na zdolność do wspólnego wypracowywania rozwiązań chroniących interesy ludzi w procesie transformacji energetycznej, która prowadzona jest z myślą o ludziach i dla ludzi, z poszanowaniem dialogu i wzajemnego zaufania.
tags: #zakladowy #uklad #zbiorowy #pracy #pge #dolna