Pracownicy, którzy ukończyli 50. rok życia, cieszą się szczególnymi uprawnieniami w zakresie zabezpieczenia zdrowotnego. W przypadku niezdolności do pracy z powodu choroby, mają prawo do wynagrodzenia chorobowego przez 14 dni w roku kalendarzowym. To oznacza, że przez dwa tygodnie pracownik otrzymuje pełne wynagrodzenie, nawet jeśli nie jest w stanie wykonywać swoich obowiązków. Jednak co dzieje się po upływie tego okresu?
Od 15. dnia niezdolności do pracy, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy, wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość tego zasiłku stanowi określony procent podstawowego wynagrodzenia pracownika. Należy pamiętać, że prawo do świadczeń chorobowych nie jest nieograniczone i zależy od spełnienia określonych warunków, takich jak odpowiedni staż składkowy.
Obliczanie zasiłku chorobowego dla pracowników 50+
Zasiłek chorobowy jest obliczany na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika z ostatnich 12 miesięcy. Za jeden dzień choroby przysługuje 1/30 część tego wynagrodzenia.
Zgodnie z Kodeksem Pracy, pracownik, który ukończył 50 lat, ma prawo do 80% wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 14 dni w roku kalendarzowym. Do 14-dniowego limitu wliczane są wszystkie dni kalendarzowe zwolnienia lekarskiego, zarówno dni robocze, jak i wolne. Nie wlicza się okresu zwolnienia z powodu opieki nad chorym członkiem rodziny.
Prawo do zasiłku chorobowego od 15. dnia choroby uzyskuje się w roku następującym po ukończeniu 50. roku życia. W roku ukończenia 50 lat, pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego przez pierwsze 33 dni choroby.
Wartość zasiłku chorobowego dla pracownika po 50. roku życia nie może być niższa niż 80% podstawy jego obliczenia. Zasiłek chorobowy przysługuje w wysokości 80% podstawy za okres pobytu w szpitalu od 15. do 33. dnia choroby.
Zasiłek chorobowy jest przyznawany na podstawie zwolnienia lekarskiego. W standardowych przypadkach nie jest konieczne składanie dodatkowych dokumentów. Jeżeli jednak zasiłek jest wypłacany przez ZUS, pracownik musi złożyć odpowiednie zaświadczenie.
Pobyt pracownika w szpitalu - co musi wiedzieć pracodawca?
Gdy pracownik trafia do szpitala, pracodawca staje przed inną sytuacją niż w przypadku zwykłej choroby. Hospitalizacja zawsze wiąże się z niezdolnością do pracy, ale sposób jej dokumentowania oraz zasady wypłaty świadczeń różnią się od standardowych zwolnień lekarskich.
Podstawowa różnica dotyczy samego momentu powstania niezdolności do pracy. W przypadku pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej nie jest konieczne badanie lekarskie stwierdzające taką niezdolność. Sam fakt hospitalizacji stanowi wystarczające potwierdzenie.
Nie ma znaczenia, czy hospitalizacja była planowana, czy nagła. Nawet gdy pracownik trafia do szpitala na zabiegi diagnostyczne lub przygotowawcze, cały okres jego pobytu w placówce zalicza się do nieobecności chorobowej. Pracodawca powinien wiedzieć, że hospitalizacja może obejmować różne sytuacje - standardowe leczenie, poddanie się niezbędnym badaniom lekarskim, a także zabiegi operacyjne i rehabilitację stacjonarną. We wszystkich tych przypadkach stosuje się te same zasady dotyczące wypłaty wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego.
Szpital ma obowiązek wystawienia odpowiedniego zaświadczenia, które potwierdza okres pobytu ubezpieczonego w placówce. To zaświadczenie lekarskie stanowi podstawę do naliczenia świadczeń chorobowych i rozliczenia nieobecności pracownika.
Czym różni się chorobowe szpitalne od zwykłego L4?
Wysokość zasiłku chorobowego szpitalnego oraz poszpitalnego regulują dwie ustawy: Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 11) oraz Kodeks pracy (art. 92).
Miesięczny zasiłek chorobowy za pobyt w szpitalu wynosi standardowo 80% podstawy wymiaru. Jest to więc ta sama stawka, co w przypadku „zwykłego” chorowania w domu.
Istnieją sytuacje, w których pracownikowi należy się zasiłek równy 100% podstawy wymiaru składek, nawet jeśli przebywa w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej. Dotyczy to hospitalizacji z powodu:
- niezdolności do pracy w okresie ciąży,
- niezdolności do pracy, która powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców,
- niezdolności do pracy powstałej z powodu wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
Kto wystawia zwolnienie lekarskie za pobyt w szpitalu?
Zaświadczenie o niezdolności do pracy za okres pobytu w szpitalu wystawia lekarz leczący w danej placówce. Nie musi to być ordynator - uprawnienia ma każdy lekarz posiadający profil na PUE ZUS.
Dokumentem potwierdzającym jest e-ZLA. System ten eliminuje konieczność dostarczania papierowych druków do firmy. Wystawione zaświadczenie lekarskie trafia bezpośrednio na profil pracodawcy na PUE ZUS.
W praktyce zdarza się, że pracownik po wyjściu ze szpitala udaje się do swojego lekarza pierwszego kontaktu po kolejne zwolnienie (poszpitalne) - na okres rekonwalescencji. Jest to poprawne działanie.
Kiedy wystawia się zaświadczenie lekarskie za pobyt w szpitalu?
Zaświadczenie lekarskie ZUS (e-ZLA) stwierdzające okres pobytu ubezpieczonego w placówce wystawia się z reguły w dniu wypisania ubezpieczonego ze szpitala. Dokument ten obejmuje cały okres hospitalizacji.
Jeśli pracownik leży w szpitalu dłużej niż 14 dni, zaświadczenie lekarskie może być wystawiane częściowo, na przykład co 14 dni, w celu umożliwienia wypłaty zasiłku chorobowego lub wynagrodzenia chorobowego na bieżąco. Jest to istotne dla płynności finansowej pracownika.
Zdarza się również, że pacjenta wypisuje się ze szpitala na kilka dni, a następnie ponownie przyjmuje się go na oddział. Każdy taki epizod hospitalizacji jest dokumentowany osobnym zaświadczeniem. Nie łączy się okresów pobytu w jeden dokument, nawet jeśli przerwa była krótka i dotyczyła tego samego schorzenia.
Czas pobytu w szpitalu a wynagrodzenie
Zgodnie z art. 92 § 1 Kodeksu pracy, za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym (lub 14 dni w przypadku pracowników po 50. roku życia) płaci pracodawca. Jest to tzw. wynagrodzenie chorobowe. Jeśli pobyt w szpitalu mieści się w tym limicie, koszty ponosi firma.
Od 34. dnia (lub odpowiednio 15. dnia) obowiązek płatności przejmuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wypłacając zasiłek chorobowy. Wysokość świadczenia zależy od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika z ostatnich 12 miesięcy pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne.
Standardowo jest to 80% podstawy. Jednak w przypadku, gdy niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży, powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy, bądź dotyczy dawców komórek, tkanek i narządów, zatrudnionemu przysługuje 100% podstawy wymiaru.
Jakie świadczenia chorobowe przysługują pracownikowi?
Pracownikowi, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby, przysługuje szereg zabezpieczeń finansowych. Podstawowym świadczeniem jest wynagrodzenie chorobowe (płatne przez pracodawcę). Gdy limit dni płatnych przez firmę się wyczerpie, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy (płatny przez ZUS).
Warto wspomnieć o świadczeniu rehabilitacyjnym. Jeśli po wyczerpaniu pełnego okresu zasiłkowego pracownik nadal jest chory, ale rokuje powrót do zdrowia, może starać się o świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego.
Komu i kiedy przysługuje zasiłek chorobowy?
Prawo do zasiłku przysługuje pod warunkiem, że za daną osobę są opłacane składki chorobowe. Są one obowiązkowe w przypadku pracowników etatowych i dobrowolne w przypadku osób zatrudnionych na umowę zlecenie. Natomiast ubezpieczenie zdrowotne jest obowiązkowe zarówno dla pracowników, jak i zleceniobiorców.
Prawo do zasiłku (i wynagrodzenia chorobowego) nabywa się po upływie tzw. okresu wyczekiwania. Dla osób, które obowiązkowo podlegają ubezpieczeniu chorobowemu (pracowników na etacie), okres ten wynosi 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia. Dla osób ubezpieczonych dobrowolnie (np. na zlecenie, przedsiębiorców), okres wyczekiwania wynosi 90 dni.
Należy jednak pamiętać, że absolwenci szkół, posłowie, senatorowie czy osoby, których niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy, nabywają prawo do zasiłku od pierwszego dnia ubezpieczenia. Również zwolnienie szpitalne i poszpitalne związane z byciem dawcą organów jest płatne bez okresu wyczekiwania.
Wynagrodzenie chorobowe i zasiłki na liście płac – obliczenia krok po kroku!
Jak otrzymać zasiłek chorobowy? Niezbędne dokumenty
Formalności związane z chorobowym zostały ograniczone do minimum. W większości przypadków pracownik nie musi robić nic poza poinformowaniem pracodawcy o nieobecności w pracy.
Lekarz wystawia e-ZLA, które trafia do ZUS i do pracodawcy. Jeśli firma zatrudnia powyżej 20 osób, to ona jest płatnikiem zasiłków i wlicza je w ciężar składek. Jeśli zatrudnia mniej osób - płatnikiem jest ZUS.
W przypadku, gdy zasiłek wypłaca ZUS, pracodawca musi przekazać do urzędu zaświadczenie płatnika składek Z-3. Jest to dokument niezbędny do naliczenia wysokości świadczenia.
Zwolnienie szpitalne i poszpitalne - podsumowanie
Zwolnienie szpitalne i poszpitalne to dwa elementy tego samego procesu leczenia, które z perspektywy przepisów traktowane są bardzo podobnie. Najważniejszą zmianą na przestrzeni lat jest zrównanie wysokości zasiłku za pobyt w szpitalu do poziomu 80% (w standardowych przypadkach).
Dla pracodawcy kluczowe jest monitorowanie limitu 33 dni wynagrodzenia chorobowego oraz dbanie o poprawny obieg informacji w firmie. Za liczbami i przepisami stoi człowiek - pracownik, który w momencie choroby potrzebuje spokoju i pewności, że jego sprawy zawodowe i finansowe są bezpieczne.
Przykład 1: Pracownik, który ukończył 50. rok życia, w okresie od 10 kwietnia do 11 maja (32 dni) przebywał w szpitalu. Za okres od 10 do 23 kwietnia (14 dni) ma prawo do wynagrodzenia za czas choroby w wysokości 80% podstawy.
Przykład 2: Pracownik (52 lata) był niezdolny do pracy z powodu choroby przez 18 dni października 2018 r., za które otrzymał wynagrodzenie chorobowe (14 dni), a następnie zasiłek chorobowy (4 dni). Ponowna jego niezdolność do pracy przypadała częściowo na pobyt w szpitalu od 1 do 17 grudnia 2018 r. Zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu wyjścia ze szpitala (17 grudnia 2018 r.) obejmowało okres choroby od 1 do 24 grudnia 2018 r. Lekarz wpisał w nim kod literowy "C". Od 1 do 5 grudnia 2018 r. pracownik został pozbawiony prawa do zasiłku. Od 6 do 15 grudnia 2018 r. otrzymał zasiłek w wysokości 80% podstawy wymiaru. Od 16 do 17 grudnia 2018 r. (2 dni) otrzymał zasiłek w wysokości 80% podstawy wymiaru. Od 18 do 24 grudnia 2018 r. (7 dni) otrzymał zasiłek w wysokości 80% podstawy wymiaru.
tags: #zasilek #chorobowy #dla #pracownika #50 #plus