PKO Bank Polski, jako jedna z największych instytucji finansowych w kraju, wielokrotnie znajdował się w centrum uwagi ze względu na sprawy sądowe i decyzje organów regulacyjnych. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej zarzutom dotyczącym klauzul niedozwolonych, nałożonym karom, a także kwestiom mobbingu i nadużyć finansowych, które pojawiły się w kontekście banku.
Kara UOKiK za niedozwolone klauzule
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nałożył na PKO Bank Polski karę finansową w wysokości niemal 80 milionów złotych. Powodem sankcji było stosowanie przez bank klauzul dotyczących jednostronnej zmiany oprocentowania kredytu konsumenckiego, które zostały uznane za niedozwolone. Decyzja ta nie jest prawomocna, a bank ma prawo złożyć odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Analizowane przez urząd postanowienia dotyczyły możliwości zmiany oprocentowania kredytu w przypadku wystąpienia określonych okoliczności. Jak podkreślił UOKiK, mechanizmy umożliwiające modyfikację oprocentowania co do zasady są dopuszczalne, jednak tylko wtedy, gdy przesłanki takich zmian są jasno, precyzyjnie i weryfikowalnie opisane w umowie. W ocenie urzędu zakwestionowane zapisy nie spełniały tych warunków.
Prezes UOKiK Tomasz Chróstny wskazał, że bank jako silniejsza strona umowy powinien działać w sposób transparentny i profesjonalny. Klauzule odnoszące się do zmiany oprocentowania muszą umożliwiać konsumentowi zrozumienie, kiedy i w jaki sposób mogą wzrosnąć koszty kredytu. W przypadku PKO BP warunki te - zdaniem urzędu - nie zostały spełnione.
UOKiK uznał, że sporne postanowienia nie określały w sposób wystarczający przesłanek zmiany oprocentowania ani nie wyjaśniały, jak konsument może sprawdzić zasadność i zakres takich zmian. Zapisy dawały bankowi szerokie pole interpretacji i możliwość arbitralnego kształtowania oprocentowania. Brakowało także jednoznacznych informacji o kryteriach branych pod uwagę oraz o zależnościach pomiędzy poszczególnymi miernikami. W efekcie klienci nie byli w stanie przewidzieć ekonomicznych skutków zobowiązań.
Prawomocna decyzja o uznaniu klauzul za niedozwolone będzie skutkować ich bezskutecznością wobec banku oraz wszystkich klientów, którzy zawarli aneksy do umów na podstawie wskazanych wzorców. Oznacza to, że takie postanowienia należy traktować tak, jakby nie istniały w umowach, bez konieczności dodatkowego postępowania sądowego. Sądy będą związane decyzją Prezesa UOKiK w zakresie oceny niedozwolonego charakteru klauzul. PKO BP został również zobowiązany do poinformowania klientów o naruszeniach.
UOKiK poinformował, że zakwestionowane wzorce umowne były stosowane od 15 grudnia 2018 r. i miały charakter długotrwały. W toku postępowania bank nie zaprzestał stosowania spornych klauzul. W komentarzu dla PAP PKO BP przekazał, że sprawa dotyczy około 23 tys. umów limitu odnawialnego, co stanowi mniej niż 3 proc. portfela banku. Bank podkreślił, że decyzja nie jest prawomocna i po jej analizie podejmie decyzję co do dalszych kroków prawnych, w tym ewentualnego odwołania do sądu.
Zarzuty prokuratorskie wobec byłego prezesa PKO BP
Prokuratura Regionalna w Lublinie skierowała do Sądu Okręgowego w Warszawie akt oskarżenia przeciwko Zbigniewowi J., byłemu Prezesowi Zarządu PKO BP S.A. W akcie oskarżenia zarzucono mu popełnienie 8 przestępstw. Siedem zarzutów dotyczy nadużycia zaufania przy zawieraniu w imieniu banku umów o pracę oraz porozumień o rozwiązaniu umów o pracę z siedmioma pracownikami, w treści których przyznano nieuzasadnione ekonomicznie ani prawnie odprawy i inne świadczenia pieniężne, czym wyrządzono szkodę majątkową w łącznej kwocie ponad 3,2 miliona złotych.
Ósmy zarzut dotyczy przestępstwa polegającego na zaniechaniu podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania realizacji urlopów wypoczynkowych przez 7 Członków Zarządu PKO BP S.A. oraz własnego urlopu przed rozwiązaniem stosunków pracy. Skutkowało to wypłatą ekwiwalentów pieniężnych za niewykorzystany urlop w łącznej kwocie ponad 1,6 miliona złotych, w tym ponad 750 tysięcy złotych na rzecz samego oskarżonego.
Rozwiązanie umów o pracę z członkami Zarządu wynikało z konieczności dostosowania formy zatrudnienia do wymogów ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami. Ustawa nakładała obowiązek zmiany formy zatrudnienia z umów o pracę na kontrakty menedżerskie. W przypadku PKO BP S.A. zawarcie wymaganych umów nastąpiło z opóźnieniem. Pomimo ciążącej na nim odpowiedzialności, Zbigniew J. nie wyegzekwował od Członków Zarządu pełnego wykorzystania przysługujących im urlopów, co skutkowało koniecznością wypłaty ekwiwalentów.
Przesłuchany w charakterze podejrzanego Zbigniew J. nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Prokurator zastosował wobec niego poręczenie majątkowe w kwocie 500 000 zł oraz zabezpieczenie majątkowe na poczet obowiązku naprawienia szkody w łącznej kwocie blisko 5 milionów złotych, poprzez ustanowienie hipotek przymusowych na trzech jego nieruchomościach.
Oskarżenia o mobbing w oddziale PKO BP
Według definicji, mobbing to psychiczne i społeczne wyniszczanie pracownika. W praktyce bywa jeszcze gorzej. Jedna z byłych pracownic PKO BP, pani Ewa, twierdzi, że przez 3 lata przeżywała koszmar pracując w jednym z oddziałów banku. Koszmar zaczynał się na poniedziałkowych naradach, gdzie pracownicy zapoznawali się z harmonogramem pracy i innymi, często nierealnymi, zadaniami.
Pracownicy mieli narzucone ogromne plany sprzedażowe, które zmuszały ich do pozostawania po godzinach pracy. Mieli również udzielać kredytów hipotecznych, nie mając odpowiedniej wiedzy, a mimo to ponosili całkowitą odpowiedzialność finansową. Mimo interwencji pani Ewy w dyrekcji regionalnej banku, pracownicy nadal byli zmuszani do udzielania tych kredytów.
Wiceminister Marek Kłuciński, rzecznik Banku PKO BP, skomentował sprawę, stwierdzając, że zwolnienie dyrektora oddziału było ewidentnym błędem, a pani Ewa przez kilka lat wykonywała pracę niezgodnie z jej uprawnieniami. Rzecznik banku określił oskarżenia o mobbing jako zwykłe pomówienia, tłumacząc trudną sytuację konkurencją na rynku.
Walka pani Ewy z bankiem nadal trwa w sądzie. Dotyczy nieprawidłowo wypłaconej odprawy, niezapłaconego ekwiwalentu za urlop oraz zaległych pieniędzy za nadgodziny, które udało się uzyskać dopiero po interwencji Państwowej Inspekcji Pracy. Kobieta pozostaje pod stałą opieką lekarzy, co świadczy o poważnych konsekwencjach zdrowotnych związanych z doświadczeniami w pracy.
ZERO ŚCIEMY #33: ŁUKASZ KACA I TOMASZ KAMMEL O MOBBINGU. JAK GO ROZPOZNAĆ I JAK SOBIE Z NIM RADZIĆ?
Wyroki sądowe w sprawach związanych z PKO BP
Poniżej przedstawiono wybrane wyroki sądowe, które mogą być związane z działalnością PKO BP, choć nie wszystkie bezpośrednio dotyczą zarzutów mobbingu czy kar finansowych opisanych powyżej. Niemniej jednak, pokazują one złożoność procesów prawnych, w których bank może uczestniczyć.
Przykładowe wyroki sądowe:
- Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 lipca 2025 roku (sygn. akt: III C 753/24) - wzorzec Nordea.
- Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 24 lipca 2025 roku (sygn. akt: III C 688/23) - wzorzec Nordea.
- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2025 roku (sygn. akt: VIII ACa 1576/25) - wzorzec Własny Kąt.
- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2025 roku (sygn. akt: VIII ACa 2134/25) - wzorzec Nordea.
- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2025 roku (sygn. akt: I ACa 3168/23) - wzorzec Własny Kąt.
Warto zaznaczyć, że Sąd Najwyższy w jednej ze spraw dotyczącej mobbingu uznał, że prawo pracy ma na celu gwarantowanie zdrowia pracownika, a zadośćuczynienie powinno mieć nie tylko charakter kompensacyjny, ale także represyjno-wychowawczy i prewencyjny. Kwota zadośćuczynienia może być ustalana w relacji do wynagrodzenia mobbowanego.
tags: #czy #bzwbk #mialo #sprawe #sadowa #o