Zatrudnienie cudzoziemca w Polsce wymaga od pracodawcy znajomości odpowiednich przepisów prawnych oraz procedur. Proces ten może wydawać się skomplikowany, jednak dzięki dostępnym źródłom informacji, takim jak infolinie i strony internetowe instytucji państwowych, staje się znacznie prostszy. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie kluczowych aspektów zatrudniania obcokrajowców, ze szczególnym uwzględnieniem pomocy dostępnej dla pracodawców.
Legalność zatrudnienia cudzoziemca
Podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest sprawdzenie legalnego pobytu cudzoziemca. Przepis, który określa, że pracodawca jest obowiązany żądać od cudzoziemca dokumentu, potwierdzającego jego legalny pobyt zawarty jest w ustawie o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pracodawcy powinni również wiedzieć, że kopię takiego dokumentu należy przechowywać przez określony czas. Stanowi o tym ten sam artykuł ww. „Podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi przechowuje kopie dokumentów uprawniających do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez cały okres wykonywania pracy przez cudzoziemca oraz przez okres, o którym mowa w ust. 6.”
Pobyt krótkoterminowy zapewniają przede wszystkim paszport lub paszport biometryczny - w przypadku państw, których obywatele są zwolnieni z obowiązku posiadania wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich na pobyt nie dłuższy niż 90 dni w okresie 180 dni. Ponadto cudzoziemiec może przebywać w Polsce w ramach pobytu krótkoterminowego (90 dni w ciągu 180 dni), jeżeli posiada wizę Schengen typu C wydana przez polski organ, wizę Schengen typu C wydaną przez inne państwo obszaru Schengen (nie uprawnia do pracy w RP), wizę krajową D wydaną przez inne państwo strefy Schengen (nie uprawnia do pracy w RP), dokument pobytowy wydany przez inne państwo obszaru Schengen (np. kartę pobytu). Jeżeli ważność dokumentu się skończy, a cudzoziemiec nie uzyska kolejnego tytułu do pobytu, zatrudnienie w tym okresie (po zakończeniu ważności dokumentu pobytowego) również będzie nielegalne.
Jeżeli chodzi o pobyt długoterminowy, są to: wiza krajowa typu D (wydana przez polski organ) oraz zezwolenie na pobyt m.in. karta pobytu, zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Pisząc o dokumentach legalizujących pobyt, warto również wspomnieć o pieczątce (odcisku stempla), którą cudzoziemiec otrzymuje w paszporcie po złożeniu (bez braków formalnych lub po uzupełnieniu braków formalnych w terminie) wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego UE. Dopiero cudzoziemiec, który ma legalny pobyt w Polsce (uprawniający go do pracy) może być legalnie zatrudniony w RP.
Najprościej sytuacja wygląda, gdy polski pracodawca chce zatrudnić cudzoziemca z jednego z krajów UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii. W tym przypadku nie są wymagane żadne dodatkowe formalności (obywatele wyżej wymienionych państw traktowani są na polskim rynku pracy jak Polacy).
Jeżeli pracownik urzędu stwierdzi braki w dokumentacji lub nieścisłości, to wezwie cię do uzupełnienia dokumentacji lub wyjaśnienia wątpliwości. Potwierdzeniem wpisu jest oświadczenie wydane w formie elektronicznej z podpisem elektronicznym pracownika urzędu. Praca cudzoziemca jest legalna w okresie określonym w tym oświadczeniu. Może być to okres, który samodzielnie określiłeś jako pracodawca lub inny, krótszy, określony przez powiatowy urząd pracy.
Jeżeli starosta odmówił wpisu twojego oświadczenia do ewidencji oświadczeń, możesz się odwołać od jego decyzji. Masz na to 14 dni od dnia otrzymania decyzji odmowne. Odwołanie złóż do Ministra Rodziny i Polityki Społecznej za pośrednictwem starosty, który wydał decyzję.
Procedury zatrudnienia cudzoziemca spoza UE/EOG/Szwajcarii
Polski pracodawca, który chce zatrudnić cudzoziemca przebywającego w swoim kraju i dopiero planującego przyjazd do pracy do Polski, powinien uzyskać dla niego zezwolenie na pracę / zezwolenie na pracę sezonową (zaświadczenie o wpisie wniosku do ewidencji wniosków w sprawie pracy sezonowej) lub oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi. Na podstawie jednego z tych dokumentów cudzoziemiec może starać się o wizę (cel wydania 05a, 05b, 06). Jeżeli cudzoziemiec po zakończeniu ważności wizy będzie chciał nadal pracować w Polsce i nie będzie chciał wyjeżdżać do swojego kraju po kolejną wizę, może w urzędzie wojewódzkim (właściwym dla miejsca swojego pobytu) złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w związku z pracą (tzw. karta pobytu). Warto również sprawdzić, czy cudzoziemiec, który przebywa w Polsce legalnie nie jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, np. ze względu na to, że jest absolwentem studiów na polskiej uczelni. Jeżeli jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, można go zatrudnić tak jak obywatela polskiego.
Chcesz zatrudnić obywatela Armenii, Białorusi, Mołdawii lub Ukrainy? Ważne! Do 30 listopada 2025 roku z uproszczonej ścieżki mogli korzystać także obywatele Gruzji. Te działalności określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2025 r. Oświadczenie złóż przed podjęciem pracy przez cudzoziemca. Pamiętaj, że cudzoziemiec może podjąć pracę, dopiero gdy powiatowy urząd pracy wpisze twoje oświadczenie do ewidencji oświadczeń. Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi składasz i - po potwierdzeniu przez PUP - odbierasz elektronicznie, jako pracodawca. Powiatowe urzędy pracy mogą mieć własne wytyczne w zakresie składania oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.
Innym powodem odmowy wpisu oświadczenia pracodawcy o powierzeniu pracy cudzoziemcowi może być wyczerpanie ustalonych limitów takich oświadczeń.
Specjalne ułatwienia dla obywateli Ukrainy
Konflikt zbrojny na terytorium Ukrainy i związany z nim masowy napływ obywateli tego kraju do Polski sprawił, że wprowadzono przepisy znacznie ułatwiające zatrudnienie obywateli Ukrainy w RP. Nie znaczy to, że mogą oni być zatrudnieni bez spełnienia jakichkolwiek warunków. Obywatele Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 23 lutego 2022 r. i deklarują chęć pozostania w Polsce są objęci ochroną czasową i ich pobyt jest uznany za legalny do 4 marca 2026 r. Również ważność dokumentów pobytowych obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski przed 24 lutego 2022 r. wydłuża się do 4 marca 2026 r. Także termin do opuszczenia RP oraz termin dobrowolnego powrotu obywateli Ukrainy zostały wydłużone do tej samej daty. Nie oznacza to jednak, że pracodawca nie ma obowiązku ustalenia legalnego pobytu obywatela Ukrainy. Ponadto, zatrudnienie obywatela Ukrainy, który nie jest na podstawie polskich przepisów zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, wymaga wysłania powiadomienia do urzędu pracy w ciągu 7 dni od zatrudnienia. Wysłanie powiadomienia nie wymaga uiszczenia żadnej opłaty.
Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej uruchamia infolinię 22 245 61 05 dla pracodawców, którzy będą mieli pytania dotyczące zgłaszania ofert pracy dla obywateli Ukrainy. Infolinia działa od poniedziałku do piątku w godz. 9:00 -15:00. Dyżurni eksperci będą odpowiadać na wszelkie pojawiające się pytania i wątpliwości w tym zakresie. Aby zwiększyć dostępność oferty pracy dla obywateli Ukrainy poproś urząd pracy o przetłumaczenie oferty na język ukraiński. Możesz też sam przesłać tłumaczenie oferty na język ukraiński co przyspieszy jej realizację.
Zatrudnienie cudzoziemców 2022 – nowelizacje i jej praktyczne aspekty
Obowiązki pracodawcy wobec cudzoziemca
Przedsiębiorca nie musi samodzielnie szukać odpowiedzi na swoje pytania, ani wczytywać się w przepisy. Eksperci z Zielonej Linii chętnie odpowiedzą na każde zgłoszenie. Na jej profilu pojawiają się praktyczne informacje dotyczące prawa pracy i zmian w przepisach. Wykwalifikowane osoby odpowiadają użytkownikom na komentarze, a ponadto każdy może zadać im pytanie przy pomocy komunikatora Messenger.
Na czym one polegają? Przede wszystkim zatrudniający powinien sprawdzić, czy zatrudniany ma ważny dokument uprawniający go do pobytu w Polsce, zrobić jego kopię i przechowywać ją przez cały okres zatrudniania. Następnie pracodawca powinien upewnić się czy cudzoziemiec może pracować w Polsce bez zezwolenia. Kolejnym wymogiem jest zawarcie pisemnej umowy z pracownikiem. Co istotne, zanim zatrudniany podpisze umowę, powinien otrzymać jej tłumaczenie na język, którym się posługuje. Zatrudniony musi także otrzymać zezwolenie na pracę w formie pisemnej, a wszelkie informacje dotyczące jego zezwolenia i zatrudnienia (takie jak uchylenie czy przedłużenie zezwolenia) powinny być mu udzielane na bieżąco.
Zatrudnienie osoby, która nie posiada polskiego obywatelstwa, wiąże się także z korzyściami. Najważniejsza z nich jest oczywista i polega na tym, że przedsiębiorca ma obsadzone stanowisko pracy. W sytuacji, gdy na rynku nie ma wielu wykwalifikowanych osób, które szukają zatrudnienia, jest to duży plus.
Zielona Linia pomaga połączyć ze sobą urzędy pracy, osoby szukające pracy i przedsiębiorców, którzy planują zwiększenie zatrudnienia. Jego zadaniem jest ustanowienie kanałów komunikacji oraz dostarczanie wiarygodnych informacji.
Zatrudnienie cudzoziemców już wkrótce może się okazać koniecznością w niemal każdym przedsiębiorstwie. Trendy demograficzne i sytuacja na rynku pracy jasno pokazują, że to bardzo realna perspektywa. Warto więc pomyśleć o takiej ewentualności już teraz i odpowiednio się przygotować. Informacje dotyczące zatrudniania cudzoziemców są łatwo dostępne i każdy przedsiębiorca może do nich dotrzeć. Wystarczy wybrać preferowaną formę kontaktu i zgłosić swoją sprawę lub zadać pytanie.
Gdzie szukać pomocy i informacji?
Lista wydziałów spraw obywatelskich i cudzoziemców w polskich urzędach wojewódzkich zawiera informacje o lokalizacjach oraz danych kontaktowych każdego z organów. Wśród nich wyróżniają się Dolnośląski, Kujawsko-Pomorski, Lubelski, Lubuski, Łódzki, Małopolski, Mazowiecki, Opolski, Podkarpacki, Podlaski, Pomorski, Śląski, Świętokrzyski, Warmińsko-Mazurski, Wielkopolski oraz Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki.
Inne źródła informacji na temat zatrudnienia cudzoziemców użyteczne zarówno dla cudzoziemców jak i dla pracodawców to:
- Urząd do Spraw Cudzoziemców - strona dostępna w języku polskim, angielskim i rosyjskim www.udsc.gov.pl
- Międzynarodowa Organizacja do Spraw Migracji IOM (w jęz. m.in. polskim)
- Państwowa Inspekcja Pracy
- Różne organizacje non-profit
Zielona Linia, Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia zostało powołane do obsługi klientów urzędów pracy. Bezpłatnie dostarcza informacje i usługi przedsiębiorcom oraz osobom poszukującym pracy. W ramach portalu internetowego www.zielonalinia.gov.pl stworzono dział zawierający informacje na temat zatrudniania cudzoziemców. Znajdują się tam zarówno informacje o procedurach i rodzajach pozwolenia na pracę, jak i wyjaśnienia najważniejszych pojęć. To praktyczne kompendium wiedzy dla każdego przedsiębiorcy, który planuje zatrudnić osoby z innym niż polskie obywatelstwem.
Na portalu można znaleźć wyjaśnienia podstawowych terminów, które zaskakująco często są mylone. W jednym miejscu zebrano definicje pojęć takich jak Karta Polaka, pobyt tolerowany, karta pobytu, status uchodźcy, ochrona uzupełniająca, azyl itd. W tym miejscu przedsiębiorca dowie się też na przykład, czym jest nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca.
Przedsiębiorcy, którzy chcą zatrudnić osoby bezrobotne, zarejestrowane w urzędzie pracy, mogą ubiegać się o wsparcie w postaci m.in. dofinansowania wynagrodzenia lub składek na ubezpieczenie. Przy czym warto zauważyć, że te benefity dotyczą wszystkich osób bezrobotnych zatrudnionych za pośrednictwem urzędu pracy. Co więcej, przedsiębiorcy mogą korzystać także z finansowania szkoleń, a więc podnosić kwalifikacje zawodowe pracowników bez ponoszenia pełnych kosztów.
Poniżej znajduje się lista niektórych Urzędów Wojewódzkich wraz z danymi kontaktowymi:
| Urząd Wojewódzki | Adres | Telefon | Strona internetowa |
|---|---|---|---|
| Dolnośląski Urząd Wojewódzki | ul. Wejherowska 10, 50-929 Wrocław | (71) 340 66 55 | www.duw.pl |
| Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki | ul. Jagiellońska 3, 85-975 Bydgoszcz | (52) 349 72 40 | www.bydgoszcz.uw.gov.pl |
| Lubelski Urząd Wojewódzki | ul. Spokojna 1, 20-950 Lublin | (81) 742 47 32 | www.lublin.uw.gov.pl |
| Lubuski Urząd Wojewódzki | ul. Podgórna 13, 65-424 Zielona Góra | (95) 711 53 05 | www.lubuskie.uw.gov.pl |
| Łódzki Urząd Wojewódzki | ul. Piotrkowska 104, 90-926 Łódź | (42) 664 17 01 | www.lodz.uw.gov.pl |
Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.
tags: #zatrudnienie #cudzoziemca #infolinia