Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej i otwarcia granic, wiele polskich firm zaczęło intensywniej działać na rynkach zagranicznych. Niektóre przedsiębiorstwa osiągnęły etap, w którym ich kontrahenci są wyłącznie zagraniczni, a rozliczenia prowadzone są w obcych walutach, takich jak euro czy dolary. W związku z tym pojawia się pytanie, czy firmy mogą wypłacać wynagrodzenie swoim pracownikom w walucie obcej, zwłaszcza gdy zatrudniają obcokrajowców, którzy preferują takie rozwiązanie.
Kwestie związane z wypłatą wynagrodzenia regulowane są przede wszystkim przez Kodeks pracy. Jednak w celu ustalenia zasad wypłacania wynagrodzenia w obcej walucie, należy posiłkować się również Kodeksem cywilnym, na co wskazuje art. 300 Kodeksu pracy. Kodeks cywilny w art. 358 określa, że wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski (NBP) z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna stanowi inaczej.
Oznacza to, że jeśli wynagrodzenie jest wypłacane w walucie obcej, jego wartość należy przeliczyć według kursu NBP. Niezależnie od waluty, w której wypłacane jest wynagrodzenie, pracodawca jest zobowiązany do przestrzegania kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku w Polsce. Jeśli po przeliczeniu wynagrodzenie okaże się niższe niż polska płaca minimalna, pracodawca musi wyrównać tę różnicę.
Wypłata wynagrodzenia w obcej walucie jest możliwa tylko za obopólną zgodą pracodawcy i pracownika. Pracodawca nie może jednostronnie narzucić pracownikowi takiej formy wypłaty. Zaleca się uwzględnienie w umowie o pracę klauzuli określającej walutę, w której będzie dokonywana wypłata.
Przeliczanie wynagrodzenia w walucie obcej
Aby prawidłowo wyliczyć wynagrodzenie w euro lub innej obcej walucie, należy przeliczyć je po kursie średnim NBP z dnia wymagalności roszczenia. W przypadku przelewów bankowych bierze się pod uwagę stawkę z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego obciążenie rachunku bankowego pracodawcy. Kwotę wynagrodzenia brutto w walucie obcej przelicza się na złotówki, po czym dokonuje się odpowiednich potrąceń, takich jak podatek dochodowy i składki ZUS, zgodnie ze standardowymi zasadami naliczania list płac. Po ustaleniu kwoty netto w złotówkach, należy ponownie przeliczyć ją na walutę obcą, aby uzyskać kwotę netto, którą pracodawca wypłaci pracownikowi.
Przykład wypłaty wynagrodzenia w euro
Obywatel Niemiec jest zatrudniony w firmie z siedzibą w Polsce, ale wykonuje pracę na terenie Niemiec. Strony zawarły umowę, w której ustaliły wynagrodzenie w wysokości 3 000,00 euro brutto, wypłacane zawsze 10. dnia miesiąca. Zakładając, że kurs NBP z 8 sierpnia 2024 roku wynosił 4,3225 zł za euro, wynagrodzenie brutto pracownika wynosi 12 967,50 zł (3 000,00 euro x 4,3225 zł). Kwotę po przeliczeniu należy rozliczyć według standardowych wyliczeń listy płac.
Zaświadczenie A1 a wypłata wynagrodzenia
Zaświadczenie A1 jest dokumentem potwierdzającym, że pracownik lub przedsiębiorca podczas pracy za granicą podlega przepisom ubezpieczeniowym tylko w jednym państwie członkowskim - w tym przypadku w Polsce. Jest ono wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Posiadanie ważnego zaświadczenia A1 jest kluczowe dla legalnego wykonywania pracy za granicą i podlegania polskim przepisom ubezpieczeniowym.
W przypadku pracownika oddelegowanego do pracy w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, który podlega ubezpieczeniom w Polsce na podstawie zaświadczenia A1, przysługują mu świadczenia chorobowe przewidziane polskimi przepisami. Podstawa wymiaru zasiłku przysługującego pracownikowi wykonującemu pracę za granicą jest ustalana według ogólnych zasad, z uwzględnieniem specyfiki pracy wykonywanej poza granicami kraju. Nie stosuje się zasady uzupełniania wynagrodzenia, jeśli pracownik nie przepracował wszystkich dni w miesiącu z przyczyn usprawiedliwionych, ale przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy.
Ważne jest, aby pamiętać, że zaświadczenie A1 dotyczy wyłącznie ubezpieczeń społecznych. Nie zwalnia ono z obowiązku płacenia podatku dochodowego w kraju, w którym faktycznie wykonywana jest praca, jeśli umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania stanowią inaczej. Brak dokumentu A1 lub złamanie warunków, na jakich został wydany, może skutkować naliczeniem wstecznych składek w obcej walucie i nałożeniem kar przez zagraniczne urzędy.
Dwa warianty wypłaty wynagrodzenia w obcej walucie
Istnieją dwa główne warianty ustalania wynagrodzenia w obcej walucie:
- Wariant 1: Strony ustalają w umowie o pracę konkretną kwotę wynagrodzenia wyrażoną w złotych polskich. Jedynie wyliczona wartość do wypłaty jest przeliczana na kwotę wyrażoną w innej walucie, np. euro. W tej sytuacji do przeliczenia nie trzeba stosować średniego kursu NBP z dnia poprzedzającego datę wypłaty, gdyż jest to jedynie przeliczenie wartości otrzymywanego wynagrodzenia na obcą walutę.
- Wariant 2: Jeśli strony ustalą w kontrakcie wynagrodzenie brutto w obcej walucie, to przy tworzeniu listy płac trzeba zacząć od przeliczenia na stawkę brutto w złotych. W tym celu należy ustalić dzień wypłaty wynagrodzenia i przyjąć właściwy kurs NBP z dnia poprzedzającego. Po przeliczeniu wynagrodzenia brutto na złotówki i dokonaniu potrąceń, wartość netto do wypłaty należy ponownie przeliczyć na euro.
Ważne jest, aby pamiętać, że polskie przepisy nie zakazują wypłacania wynagrodzenia w walucie obcej, jednak wymaga to spełnienia określonych warunków i zgodności z prawem.
Delegowanie pracowników | 7 minut o prawie
tags: #zatrudnieni #na #a1 #w #jakiej #walucie