Segregacja odpadów jest obowiązkiem, który spoczywa nie tylko na mieszkańcach domów i mieszkań, czyli podmiotach prywatnych, ale również na pracodawcach. Należą do nich zarówno duże organizacje korporacyjne, jak i drobni przedsiębiorcy. Wszyscy oni powinni realizować dobre praktyki segregacyjne, które prowadzą do recyklingu odpadów. W ten sposób o środowisko oraz wygląd naszej planety może walczyć zdecydowanie więcej osób. W perspektywie długofalowej może to przynieść wymierne skutki.
Jeszcze nie tak dawno segregacja śmieci w firmie odbywała się dobrowolnie. Podział śmieci oprócz tego, że wystarczy mu poświęcić minimum uwagi, nie ma żadnych negatywnych skutków. Jednak nadal dla niektórych nie jest to wystarczającym argumentem. Warto pamiętać, że odpadów produkujemy coraz więcej i ich segregację potraktować po prostu jako swój obowiązek, a nie możliwość. Wdrożenie w firmie zasad segregacji śmieci powinno być jednym z podstawowych działań, zaraz obok obowiązkowego szkolenia BHP. Jesteśmy to winni środowisku.
W Polsce od lipca 2017 roku sukcesywnie wdrażany jest Jednolity Systemem Segregacji Odpadów (JSSO). Oznacza to, że każdy przedsiębiorca jest zobowiązany do segregacji śmieci w firmie. Musi dbać także o przestrzeganie ogólnopolskich norm.
Aktualna ustawa śmieciowa zakłada, że do 2035 roku poziom recyklingu ma wynosić aż 65%. W 2021 roku będzie to 20%. Pomimo znacznego postępu w jakości i ilości selektywnej zbiórki jest to wynik daleki od zadowalającego. Dla przypomnienia, już w 2025 roku 55% odpadów komunalnych w Polsce powinno być przygotowanych do ponownego użycia i recyklingu.
Prawidłowe sortowanie odpadów to nie tylko obowiązek prawny przedsiębiorcy. Obecnie dbanie o środowisko stało się już nie tylko modą, ale i koniecznością. Firmowe odpady komunalne warto segregować zarówno ze względów ekologicznych, jak i oszczędnościowych.
Korzyści z segregacji odpadów w firmie
Pierwszą i najbardziej oczywistą korzyścią wynikającą z recyklingu odpadów w firmie jest oczywiście ochrona środowiska. Poprzez segregację i odpowiednie przetwarzanie, zmniejszamy ilość śmieci trafiających na wysypiska, co ma bezpośredni wpływ na stan naszej planety.
Segregowanie odpadów w firmie przynosi również korzyści ekonomiczne. Wiele materiałów, które są obecnie uznawane za odpady, takich jak papier, plastik czy szkło, można przetworzyć i ponownie wykorzystać.
Dodatkową zaletą segregacji odpadów w miejscu pracy jest wzrost świadomości ekologicznej wśród pracowników. Warto również zauważyć, że działania podejmowane przez firmę w zakresie segregacji odpadów mają wpływ nie tylko na środowisko, ale także na otoczenie lokalne i społeczność. Ponadto, działania podejmowane przez firmę w zakresie recyklingu odpadów mogą stanowić inspirację dla innych przedsiębiorstw oraz mieszkańców, zachęcając ich do podejmowania podobnych działań.
Kraje rozwinięte stale inwestują w świadomość ekologiczną obywateli oraz odpowiednią infrastrukturę, dzięki czemu poddają odpady recyklingowi w większym stopniu.
Wdrożenie systemu segregacji w firmie
Chcąc właściwie podejść do tematu segregacji odpadów, należy najpierw dostarczyć pracownikom odpowiednią wiedzę. Zasady prawidłowej gospodarki odpadami w przedsiębiorstwie powinny być ogólnie znane. Przydatne okażą się plakaty przypominające o tym, w jakim pojemniku umieścić konkretny odpad.
Pracodawca powinien zapewnić pracownikom warunki do segregowania śmieci. Pomocne będą ogólnodostępne pojemniki, odpowiednio oznaczone kolorem i opatrzone informacją o rodzaju odpadów. Powinny stać w takim miejscu, by każdy z pracowników miał do nich swobodny dostęp.
Zwróć uwagę, żeby kosze na śmieci były odpowiednich rozmiarów. Dopasuj je do ilości odpadów, które powstają w firmie. Zadbaj o to, aby stanęły w ogólnodostępnym miejscu tak, aby każdy pracownik miał do nich swobodny dostęp i mógł wrzucać odpady do odpowiedniego kosza.
Dobre oznaczenie pojemników pomoże w lepszej i łatwiejszej segregacji odpadów. Warto oznaczyć kosz na segregację śmieci odpowiednią naklejką z pełną informacją o śmieciach, jakie należy do nich wrzucać i jakich się nie powinno.
Pomaga również ograniczenie ilości pojemników na śmieci znajdujących się pod biurkami. Taki kosz to wygodne rozwiązanie, ale niestety nie pomaga w recyklingu odpadów. Dużo lepszym pomysłem jest umieszczenie w biurze lub jego okolicy kilku odpowiednio oznaczonych koszy.
Z całą pewnością w Twoim zakładzie pracy firmie znajdą się osoby, dla których proekologiczne działania to chleb powszedni. Dlatego nie obawiaj się zorganizowania spotkania ze swoim zespołem, podczas którego poruszysz temat prawidłowej selekcji odpadów. Zapoznaj na nim współpracowników z zasadami segregacji odpadów.
Każdy wie, że dużo łatwiej i szybciej jest wyrzucić wszystkie śmieci do jednego wora, który następnie zostaje wyniesiony do wielkiego śmietnika na zewnątrz. Czynność ta nie wymaga zbytniego myślenia. Dlatego, aby segregacja śmieci w firmie odbywała się nie tylko na papierze, musisz zorganizować ją w jak najprostszy sposób. Nie karaj za pomyłki, natomiast nagradzaj i pielęgnuj skuteczne wdrażanie procesu segregacji śmieci.
Edukując zespół w temacie recyklingu odpadów, trzeba zaznaczyć jak przygotować śmieci do segregacji. Zgnieciona butelka lub puszka zajmuje mniej miejsca, a pojemnik zapełnia się wolniej. To oszczędność nie tylko miejsca, ale i pieniędzy, gdyż zmniejszamy częstotliwość wywozu odpadów.
W firmie zatrudniającej wielu pracowników dobrym pomysłem będzie zakup prasy do makulatury lub belownicy, które zgniotą i sprasują odpady tak, by zajmowały możliwie małą przestrzeń.
Niektóre frakcje są doskonałym surowcem wtórnym i są chętnie przyjmowane przez punkty skupu.
Obowiązki pracodawcy w branży budowlanej
Od stycznia 2025 r. weszły w życie nowe przepisy dotyczące gospodarowania odpadami w branży budowlanej. Zmiany obejmują zarówno rozszerzenie obowiązków segregacji, jaki i zaostrzenie kontroli oraz wprowadzenie nowych sankcji za nieprzestrzeganie obowiązków. Nowe regulacje wynikają z konieczności dostosowania prawa krajowego do unijnych dyrektyw z zakresu gospodarki odpadami, a także rosnącej potrzeby ograniczania marnotrawstwa surowców i poprawy efektywności recyklingu.
Branża budowlana, która jest jednym z największych producentów odpadów w Polsce, musi zmierzyć się z konieczności wdrożenia konkretnych działań w zakresie selektywnej zbiórki. Nowe przepisy to nie tylko dodatkowe obowiązki formalne, ale też realna zmiana podejścia do zarządzania odpadami na etapie realizacji inwestycji.
Obowiązkowa segregacja odpadów budowlanych - co trzeba rozdzielać?
Od 1 stycznia 2025 każda firma budowlana, niezależnie od wielkości realizowanej inwestycji, musi prowadzić selektywną zbiórkę podstawowych frakcji opadów powstających na placu budowy. Obowiązek ten dotyczy zarówno prac rozbiórkowych, remontowych, jak i nowych realizacji i ma na celu zwiększenie poziomu recyklingu w branży, która generuje największe ilości odpadów w kraju.
Nowe przepisy nakazują wyodrębnienie przynajmniej sześciu głównych kategorii odpadów:
- drewno (np. zużyte deski, płyty OSB, drewniane skrzynie po materiałach),
- metal (np. pręty, profile, okucia, blachy),
- tworzywa sztuczne (np. folie budowlane, opakowania, rury PVC),
- gips (np. płyty kartonowo- gipsowe, tynki gipsowe),
- mineralne odpady budowlane (np. gruz, beton cegła, ceramika).
W praktyce oznacza to konieczność stosowania oddzielnych kontenerów lub pojemników na każdą frakcję, już na etapie prowadzenia prac. Niedopuszczalne staje się wrzucanie wszystkich odpadów do jednego kontenera.
Dokumentacja i ewidencja - większy nacisk na przejrzystość
Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 2025 roku sama segregacja odpadów może nie wystarczyć. Kluczowa stała się również dokładna ewidencja oraz dokumentowanie danych o odpadach. Konieczność ta dotyczy wszystkich podmiotów wykonujących prace budowlane, czyli głownie wykonawców i firm remontowo- budowlanych.
Najważniejsze zmiany dotyczą prowadzenia ewidencji odpadów z podziałem na frakcje. Każda kategoria musi być ewidencjonowana oddzielnie z podaniem ilości oraz kodu odpadów zgodnie z katalogiem. Konieczne jest również zarejestrowanie się i uzupełnianie danych w systemie BDO (Baza Danych o Odpadach), zarówno w zakresie ilości, jak i dalszego przekazania odpadów. Każdy transport odpadów musi być potwierdzony Kartą Przekazania Odpadów, generowaną w systemie BDO, brak poprawie wystawionej karty równą się z naruszeniem przepisów.
Firmy mają również obowiązek przechowywania dokumentacji na wypadek kontroli.
Kto odpowiada - wykonawca czy inwestor?
Wraz z wejściem nowych obowiązków pojawiło się również wiele pytań o to, kto faktycznie odpowiada za przestrzeganie zasad selektywnej zbiórki odpadów budowlanych. Przepisy jasno wskazują, że obowiązki w zakresie gospodarowania odpadami ponosi podmiot, który odpady te wytwarza - czyli najczęściej wykonawca robót.
W praktyce jednak na budowie może działać kliku wykonawców i podwykonawców, inwestorzy coraz częściej starają się przerzucić na nich odpowiedzialność w jak największym zakresie. Dlatego tak istotne staje się precyzyjne określenie poszczególnych obowiązków i jasne określenie kto i za co odpowiada.
Generalny wykonawca jako organizator całego procesu budowlanego, powinien zapewnić przestrzeganie zasad selektywnej zbiórki odpadów, przez wszystkich podwykonawców.
W przypadku kontroli lub stwierdzenia nieprawidłowości, to podmiot, który nie prowadzi obowiązkowej segregacji będzie adresatem sankcji, niezależnie od tego, czy obowiązki te zostały przekazane innemu podmiotowi w ramach zwartej umowy. Oczywiście w takiej sytuacji występuje odpowiedzialność cywilna podwykonawcy, należy jednak pamiętać, że nie zwalnia to głównego wykonawcy z sankcji administracyjnych.
Dlatego właśnie tak ważne jest, aby wszystkie strony procesu budowlanego były świadome nowych obowiązków i miały jasno określone zasady współpracy w zakresie gospodarki odpadami.
Wyższe kary - brak segregacji już się nie opłaca
Od 2025 roku kontrole przestrzegania przepisów o gospodarowaniu odpadami budowlanymi zostały znacznie zaostrzone. Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska (WIOŚ) prowadzą teraz bardziej szczegółowe kontrole placów budowy, koncentrując się nie tylko na samej obecności kontenerów, ale także na jakości segregacji, kompletności dokumentacji i sposobie przekazywania odpadów.
Firmy, które nie wdrożą wymaganej selektywnej zbiórki lub nie będą prowadzić ewidencji w systemie BDO, narażają się na dotkliwe sankcje finansowe.
Inspektorzy mogą żądać okazania dokumentów, zdjęć z procesu segregacji, kart przekazania odpadu oraz umów z firmami odbierającymi odpady. Brak któregokolwiek z tych elementów traktowany jest jako naruszenie.
Wzrosło również ryzyko odpowiedzialności wizerunkowej - szczególnie dla większych wykonawców i deweloperów, u których naruszenia przepisów mogą zostać upublicznione.
W efekcie nowe przepisy nie tylko zmieniają podejście do gospodarowania odpadami, ale realnie wpływają na planowanie, logistykę i nadzór nad każdym etapem prac. Działanie zgodnie z przepisami jest dziś po prostu tańsze i bezpieczniejsze niż ponoszenie kosztów ewentualnych sankcji.
Segregacja ODPADÓW BUDOWLANYCH | Nowe zasady od 2025 | Poradnik dla firm | Mec. Tymoteusz MĄDRY
Odpady komunalne - dane i zagrożenia
Jednym z problemów współczesnych społeczeństw są odpady. Do odpadów komunalnych zaliczane są odpady powstające w gospodarstwach domowych, odpady z przemysłu i handlu. Według danych GUS ilość zebranych odpadów komunalnych w Polsce w 2021 roku wyniosła 13,7 mln ton, jest to więcej o 4,2% w porównaniu do roku 2020. Zdecydowaną większość z nich odebrano z gospodarstw domowych, bo 11,7 mln ton, co stanowi 85,5% wszystkich wytworzonych odpadów. W 2021 roku na jednego mieszkańca Polski przypadło średnio 358 kg zebranych odpadów komunalnych w 2020 roku średnio 342 kg, co oznacza wzrost o 16 kg w porównaniu z rokiem poprzednim. Tymczasem, jeśli spojrzeć na statystyki dotyczące ostatniej dekady, to w 2010 roku wartość tego wskaźnika wynosiła 263 kg, a w 2015 roku wzrosła do 283 kg. Statystyczny Europejczyk wytwarza natomiast około 500 kg odpadów komunalnych, przy czym wartość ta w zależności od państwa waha się od około 280 kg (Rumunia) do nawet 844 kg na mieszkańca (Dania).
Niesegregowane odpady komunalne są źródłem poważnych zagrożeń spowodowanych wieloma czynnikami, w tym czynnikami biologicznymi. Obecność w odpadach komunalnych substancji organicznych (resztki produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego, fekaliów, związków mineralnych) są doskonałą pożywką do namnażania się wirusów, bakterii, grzybów oraz pasożytów.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi, pracownicy mający bezpośredni kontakt z odpadami komunalnymi powinni korzystać z oddzielnych pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych, takich jak szatnie przepustowe, umywalnie, pomieszczenia z natryskami, ustępy i jadalnie.
Dobór środków ochrony układu oddechowego należy rozpocząć od rozpoznania zagrożeń. Dobór ten nie jest łatwy ze względu na brak unormowań w zakresie normatywów higienicznych, a także odpowiednich zasad postępowania przy określaniu czasu bezpiecznego stosowania tych środków ochronnych.
Do ochrony oczu i skóry twarzy przed czynnikami biologicznymi może być stosowany sprzęt ochronny w postaci osłon twarzy lub gogli. Sprzęt ten powinien spełniać wymogi ochrony przed czynnikami biologicznymi w postaci kropel lub rozbryzgów cieczy, pyłów oraz bioaerozoli. Gogle oraz osłony twarzy powinny też spełniać wymagania, dotyczące odporności na działanie środków dezynfekcyjnych, a ich konstrukcja powinna być pozbawiona elementów umożliwiających gromadzenie się aerozoli biologicznych.
Głównym celem rękawic chroniących przed zagrożeniami biologicznymi w postaci drobnoustrojów i substancji przez nie wytwarzanych jest niedopuszczenie do kontaktu czynnika szkodliwego ze skórą, krwią i tkankami pracownika.
Odzież ochronna ma na celu zabezpieczenie pracownika przed działaniem niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia czynników biologicznych występujących podczas pracy. Obok wykazywania się właściwościami ochronnymi, odzież ochronna powinna umożliwiać właściwe odprowadzenie ciepła i wilgoci na zewnątrz w celu zapewnienia komfortu użytkowania. Podczas doboru odzieży należy wziąć pod uwagę: grupę zagrożenia, do której należy czynnik biologiczny, rodzaj wykonywanej czynności, natężenie czynnika biologicznego.
Przemyć miejsce zranienia bieżącą wodą lub solą fizjologiczną. Osuszyć ranę sterylnym materiałem i założyć jałowy, wodoszczelny opatrunek. W przypadku ran silnie krwawiących założyć opatrunek uciskowy i skontaktować się z lekarzem. Co zrobić w przypadku podrażnienia, lub tzw. Delikatnie, lecz dokładnie przepłukać okolicę oka i worek spojówkowy czystą wodą lub lepiej specjalnie do tego przeznaczonej płukanki do oczu.
Narażenie na szkodliwe działanie czynników biologicznych występuje na wszystkich stanowiskach pracy związanych z sortowaniem odpadów komunalnych. Czynniki te mogą być przyczyną wystąpienia wielu chorób lub innych niekorzystnych skutków zdrowotnych. Obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie stosowania przez pracowników wykonujących prace przy sortowaniu odpadów komunalnych odpowiednich środków ochrony indywidualnej oraz odzieży.
tags: #czy #pracodawca #musi #zapewnic #pojemniki #do