Kiedy dziecko choruje, ma gorączkę, kaszel, bóle albo poważniejsze dolegliwości, potrzebuje troski i opieki rodziców, a co za tym idzie - ich obecności w domu. Każdy pracujący rodzic ma prawo do skorzystania ze zwolnienia lekarskiego z powodu choroby dziecka. Kiedy według Prawa Pracy przysługuje opieka na dziecko? Do jakiego wieku można ją sprawować?
Istnieją dwa warunki konieczne do uzyskania prawa do opieki nad dzieckiem - zwolnienie lekarskie (L4 na dziecko) to pierwszy z nich. Drugim jest posiadanie ubezpieczenia chorobowego. Zwolnienie na chore dziecko przysługuje zarówno matce, jak i ojcu, jednak może niego skorzystać tylko jeden z rodziców. Do opieki nad chorym dzieckiem mają także prawo rodzice adopcyjni, zastępczy oraz opiekunowie prawni. Z zasiłku opiekuńczego mogą skorzystać również osoby, które nie przysposobiły, lecz przyjęły dziecko na wychowanie i utrzymanie.
Natomiast jeżeli we wspólnym gospodarstwie domowym znajdują się osoby, które mogłyby się zaopiekować dzieckiem, a ma ono powyżej 2 lat, wtedy traci się prawo do zwolnienia. Za członka rodziny, który mógłby przejąć opiekę nad chorym dzieckiem, nie uznaje się osób całkowicie niezdolnych do pracy, osób chorych, niesprawnych z powodu wieku, prowadzących gospodarstwo rolne, działalność pozarolniczą, odpoczywających po pracy.
L4 na dziecko to zwolnienie lekarskie na opiekę nad dzieckiem, czyli dokument, który pozwala rodzicowi na nieobecność w pracy z powodu konieczności opieki nad chorym dzieckiem. To w pewnym sensie narzędzie ochronne dla rodzin, które chroni przed utratą dochodów w sytuacji, gdy dziecko wymaga opieki. To zwolnienie lekarskie - jak sama nazwa mówi - wystawia lekarz (pediatra lub internista) dla rodzica.
Wymiar zwolnienia lekarskiego na dziecko
Wymiar tego zwolnienia jest ściśle kreślony przepisami prawa i zależy przede wszystkim od wieku dziecka oraz w niektórych przypadkach od jego stanu zdrowia.
- Z reguły w ciągu jednego roku kalendarzowego rodzic ma prawo do 60 dni zwolnienia lekarskie, jeśli opiekuje się chorym dzieckiem, które nie ukończyło jeszcze 14. roku życia.
- W sytuacji, gdy opieka dotyczy chorego dziecka, które ukończyło już 14. rok życia, wymiar zwolnienia ulega znacznemu skróceniu i wynosi jedynie 14 dni w roku kalendarzowym. Podobnie jak w przypadku młodszych dzieci, ten limit również jest łączny dla obojga rodziców.
- Istnieje jednak szczególna sytuacja, w której wymiar zwolnienia lekarskiego na dziecko jest inny. Dotyczy to opieki nad dzieckiem z orzeczoną niepełnosprawnością, które mieści się w przedziale wiekowym od 14 do 18 lat. W takim przypadku rodzicowi przysługuje 30 dni zwolnienia w roku kalendarzowym na sprawowanie opieki.
Kodeks Pracy gwarantuje również prawo do zasiłku opiekuńczego na zdrowe dziecko w wyjątkowych sytuacjach. Należą do nich: nieprzewidziane zamknięcie żłobka, przedszkola czy szkoły, jeżeli dziecko nie ukończyło 8 lat. Te sytuacje są ściśle określone i mają na celu zapewnienie rodzicowi dziecka możliwości sprawowania niezbędnej opieki nad dzieckiem.
Inną sytuacją uprawniającą do zasiłku opiekuńczego na zdrowe dziecko jest choroba niani lub dziennego opiekuna, którzy stale sprawują opiekę nad dzieckiem do lat 8, pod warunkiem, że choroba ta uniemożliwia im sprawowanie opieki, a brak jest innych członków rodziny mogących zapewnić taką opiekę. Warto podkreślić, że zwolnienie lekarskie w formie zasiłku opiekuńczego na zdrowe dziecko jest traktowane jako wyjątek i przysługuje jedynie w ściśle określonych okolicznościach, mających charakter nagły i nieprzewidywalny, uniemożliwiających zapewnienie dziecku opieki w inny sposób.
Limity czasowe, zarówno te dwudniowe, jak i czternastodniowe, mają charakter maksymalny i nie podlegają przedłużeniu. W szczególnych sytuacjach przysługuje zasiłek opiekuńczy niewliczany do limitu dni opieki w roku kalendarzowym. Za taką sytuację uznaje się konieczność opieki nad dzieckiem do 8. tygodnia po porodzie, jeżeli matka pobierająca zasiłek macierzyński nie jest w stanie samodzielnie sprawować opieki z powodu choroby i niepełnosprawności, gdy przebywa w szpitalu lub porzuciła dziecko. Wówczas ojciec otrzymuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługujący do momentu ukończenia przez dziecko 8. roku życia.
Rodzicowi zajmującemu się chorym dzieckiem przysługuje prawo do sprawowania osobistej opieki w określonym wymiarze. Uzależniony jest on od wieku dziecka. Do 14. roku życia może to być maksymalnie 60 dni w ciągu roku kalendarzowego. Wymiar płatnej opieki nad chorym dzieckiem w wieku powyżej 14 lat to tylko 14 dni w roku kalendarzowym. Opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 14 do 18 lat daje prawo do zasiłku w wymiarze 30 dni w roku kalendarzowym.
Kodeks Pracy określa również, ile dni opieki nad chorym dzieckiem przysługuje w ciągu roku - liczba dni zasiłku sumuje się i nie może przekroczyć 60. Oznacza to, że rodzic opiekujący się kilkorgiem dzieci, może łącznie wykorzystać 60 dni opieki w roku kalendarzowym na wszystkie dzieci.
Nie zawsze możliwe jest wynajęcie opiekunki lub powierzenie malucha dziadkom. W takich przypadkach konieczna jest rodzicielska opieka nad chorym dzieckiem.
Wysokość zasiłku opiekuńczego
Osoba objęta ubezpieczeniem zdrowotnym ma prawo do zasiłku opiekuńczego na chore dziecko w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Równa się to zazwyczaj 80 proc. wynagrodzenia pracownika. Wysokość zasiłku wyliczana jest przez płatnika składek lub przez ZUS. Do wyliczenia uwzględniane jest miesięczne wynagrodzenie brutto z ostatnich 12 miesięcy, przed miesiącem, w którym uzyskało się do niego prawo. Dla osób, które mają ubezpieczenie chorobowe krócej niż 12 miesięcy, podstawą są pełne miesiące przed miesiącem, w którym sprawuje się opiekę nad dzieckiem. Dla osób niebędących pracownikami wylicza się przeciętny miesięczny przychód z ostatnich 12 miesięcy przed miesiącem sprawowania opieki i pomniejsza o 13,71 proc.
Dokumenty potrzebne do zasiłku opiekuńczego
Dokumenty należy złożyć u płatnika składek lub w ZUS, gdy zbierze się komplet. Potrzebny jest wydruk zwolnienia elektronicznego lub zaświadczenie lekarskie wystawione na wydruku z systemu w trybie alternatywnym, wniosek o zasiłek opiekuńczy Z-15A, ewentualnie orzeczenie o niepełnosprawności dziecka. W przypadku kiedy zasiłek wypłaca ZUS, należy dołączyć zaświadczenie płatnika składek.
Opieka nad dzieckiem w szczególnych sytuacjach
Opieka nad chorym dzieckiem jest ściśle powiązana z systemem ubezpieczenia chorobowego w Polsce. Rodzic, który jest objęty ubezpieczeniem chorobowym, ma prawo do skorzystania ze zwolnienia lekarskiego z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad swoim chorym dzieckiem i w konsekwencji do otrzymania zasiłku opiekuńczego za ten okres. W kontekście długotrwałej opieki nad przewlekle chorym dzieckiem lub dzieckiem z niepełnosprawnością, rodzice również mają prawo do zasiłku opiekuńczego, jednak w ramach wspomnianych limitów rocznych.
Przy tak rygorystycznie ograniczonej liczbie dni płatnej opieki, wielu rodziców staje przed poważnym dylematem, jak sprawić by dzieci chorowały jak najkrócej i jak najrzadziej. U dzieci w czasie choroby szybko może dojść do niedożywienia, co wydłuża okres leczenia. Właściwe żywienie odgrywa ogromną rolę w procesie powrotu do zdrowia. Dodaje energii i sił do walki z chorobą. Dla dzieci w wieku 1-12 lat zalecana jest wysokoenergetyczna dieta. W czasie choroby zwiększone jest zapotrzebowanie na energię. Preparaty medyczne Frebini Energy w jednym opakowaniu dostarczają aż 300 kcal, 7,6 gram. białka oraz niezbędnych dla prawidłowego rozwoju dziecka kwasów tłuszczowych.
Zdrowa Ciąża: przewodnik po dbaniu o siebie, pracy i rozprawianiu się z mitami | Wojciech J. Falęcki
Za czas opieki nad chorym dzieckiem przysługuje rodzicowi zasiłek opiekuńczy. Nie wymaga on dokonywania wielu formalności, lecz czas trwania chorobowego jest sztywno ustalony.
Serwis zywieniemaznaczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej.
Kto ma prawo do tego uprawnienia, w jakim wymiarze i czy za ten czas pracownikowi przysługuje wynagrodzenie?
L4 na dziecko można otrzymać w razie potrzeby sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Możliwość skorzystania z takiego rozwiązania ma zarówno matka, jak i ojciec dziecka, ale nie mogą sprawować tej opieki jednocześnie. Ważne jest jednak, aby rodzic był objęty ubezpieczeniem chorobowym, gdyż dzięki temu jego nieobecność w pracy będzie usprawiedliwiona, a za czas tej absencji zatrudniony będzie miał prawo do pobierania zasiłku opiekuńczego. Zwolnienie lekarskie może zostać wystawione na dziecko własne, przysposobione lub przyjęte na wychowanie oraz na dziecko małżonka (przy czym nie jest obowiązkowe jego przysposobienie).
Zasady przyznawania zasiłku opiekuńczego reguluje ustawa o świadczeniach pieniężnych z tytułu choroby i macierzyństwa. W przypadku choroby dziecka wspomniane świadczenie będzie przysługiwało, gdy: rodzic podlega ubezpieczeniu chorobowemu; w gospodarstwie domowym nie ma osoby, która mogłaby się zająć potomkiem. Istotne jest to, że jeżeli jeden z rodziców ma orzeczoną niezdolność do pracy i w tym samym czasie zachoruje jego pociecha, wówczas drugi z opiekunów może wziąć zwolnienie na chore dziecko. Mimo że w gospodarstwie domowym przebywa jeden z rodziców, to fakt choroby jest równoznaczny z tym, że nie może on zapewnić odpowiedniej opieki potomkowi.
Jak wspomniano wcześniej, rodzice nie mogą korzystać z zasiłku opiekuńczego w tym samym czasie. Istnieje jednak wyjątek od tej reguły. Chodzi o sytuację, w której jedno z dzieci jest chore, a drugie przebywa w szpitalu i konieczne jest, aby jeden z opiekunów pozostał tam z nim. Z powodu braku możliwości zapewnienia opieki w dwóch lokalizacjach przez jednego z rodziców, zwolnienie na chore dziecko mogą otrzymać wtedy ojciec i matka.
Rodzic może skorzystać ze zwolnienia lekarskiego na chore dziecko w celu sprawowania nad nim osobistej opieki, ale w określonym wymiarze. Długość takiego zwolnienia zależy od wieku dziecka. Rodzice młodszych dzieci mają prawo do 60 dni zwolnienia w ciągu roku kalendarzowego, aż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia. Wymiar ten jest niezależny od liczby posiadanych dzieci. Jeśli dziecko skończy 14 lat, wówczas rodzic może sprawować nad nim opiekę maksymalnie przez 14 dni w roku. Rodzice dzieci niepełnosprawnych, które ukończyły 14 lat, ale są jeszcze niepełnoletnie, mogą pobierać zasiłek opiekuńczy przez 30 dni w ciągu roku kalendarzowego. Warto również wspomnieć, że pracownik może korzystać również z opieki nad innym członkiem rodziny niż dziecko, przy czym świadczenia za ten czas może pobierać maksymalnie przez 14 dni w ciągu roku.
Okres pobierania zasiłku opiekuńczego w danym roku kalendarzowym może wynosić maksymalnie 60 dni. Jeśli pracownik będzie korzystał z 14 dni opieki nad innym niż dziecko członkiem rodziny, to 60-dniowy limit zostanie odpowiednio pomniejszony o okres już wykorzystany.
| Wiek dziecka | Dni opieki w roku kalendarzowym |
|---|---|
| Do 14 lat | 60 dni |
| Powyżej 14 lat | 14 dni |
| 14-18 lat (niepełnosprawne) | 30 dni |
Pracownik powinien pamiętać, że limit obniża każdy dzień kalendarzowy sprawowania opieki nad chorym dzieckiem. Oznacza to, że jeżeli L4 na dziecko zostało wystawione również na dni wolne od pracy, to one także zaliczane są do łącznego wymiaru opieki. W sytuacji gdyby pracownik przekroczył okres 60 dni zwolnienia na dziecko, wówczas jego nieobecność należy traktować jako nieobecność usprawiedliwioną bezpłatną.
Dokumenty do zasiłku opiekuńczego
Pracodawca będzie widział zwolnienie lekarskie swojego pracownika na koncie w PUE. Aby pracownik otrzymał świadczenie, pracodawca musi dodatkowo złożyć w ZUS-ie zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3. Ponadto ubezpieczony powinien przekazać samodzielnie do ZUS-u lub złożyć u pracodawcy wniosek Z-15a, w którym wskazuje:
- okres, za jaki będzie ubiegał się o zasiłek;
- dane dziecka, nad którym będzie sprawowana opieka;
- oświadczenia: czy są członkowie rodziny, którzy mogą sprawować opiekę nad dzieckiem; czy wnioskodawca pracuje w systemie pracy zmianowej; czy w razie opieki nad dzieckiem powyżej 14. roku życia wnioskodawca pozostaje z nim w jednym gospodarstwie; czy wnioskodawca zmienił płatnika składek w ciągu roku; dane drugiego rodzica lub małżonka, jeśli nie jest on rodzicem; dane innego członka rodziny, który otrzymał zasiłek z tytułu opieki nad dzieckiem, na które ubiega się o świadczenie.
Wniosek Z-15a należy złożyć u swojego płatnika składek jak najszybciej.
Zwolnienie lekarskie na chore dziecko w trakcie urlopu wypoczynkowego
Może zdarzyć się sytuacja, że w trakcie urlopu wypoczynkowego zachoruje dziecko pracownika. Pracownik może wówczas wziąć od lekarza zwolnienie lekarskie. W takiej sytuacji urlop nie jest przerywany z powodu konieczności zapewnienia opieki nad chorym dzieckiem. Co za tym idzie, pracownik nie zachowuje prawa do zasiłku za okres choroby dziecka - może zapewnić dziecku opiekę, ponieważ przebywa na urlopie wypoczynkowym, a za okres urlopu przysługuje mu prawo do wynagrodzenia.
Utrata prawa do zasiłku opiekuńczego
Zgodnie z przepisami, jeśli zwolnienie lekarskie wykorzystywane jest niezgodnie z jego przeznaczeniem, wówczas ubezpieczony traci prawo do zasiłku opiekuńczego. Dotyczy to sytuacji, kiedy pracownik w czasie sprawowania opieki wykonuje pracę zarobkową lub gdy jest domownik, który mógłby sprawować opiekę nad dzieckiem. W razie stwierdzenia podczas kontroli wystąpienia wyżej wskazanych zdarzeń pracownik jest zobligowany do zwrotu otrzymanego świadczenia wraz z odsetkami.
Zwolnienie na chore dziecko to jeden z przywilejów pracownika, za czas którego przysługuje mu zasiłek opiekuńczy. Ważne jest, aby takie zwolnienie od pracy wykorzystywać jedynie wtedy, gdy spełnione zostaną odpowiednie warunki. Nadużycia w tym zakresie mogą spowodować, że pracownik zostanie bez środków finansowych przez cały okres, na jaki wystawiono L4.
Pracownicy wychowujący przynajmniej jedno dziecko mają do dyspozycji trzy niezależne uprawnienia do zwolnienia z pracy. Zgodnie z art. 188 Kodeksu pracy, na zdrowe dziecko do 14. roku życia przysługują 2 dni lub 16 godzin zwolnienia, z zachowaniem 100% prawa do wynagrodzenia. W sytuacji choroby dziecka lub nieprzewidzianego zamknięcia placówki oświatowej, ubezpieczonym rodzicom przysługuje zasiłek opiekuńczy z ZUS w wymiarze do 60 dni w roku kalendarzowym (płatny w wysokości 80% podstawy wymiaru). Katalog uprawnień zamyka 5 dni bezpłatnego urlopu opiekuńczego na wsparcie członka rodziny ze względów medycznych.
Polskie przepisy wyraźnie rozdzielają zwolnienie z pracy na zdrowe dziecko od zwolnienia na dziecko chore. Są to dwa niezależne od siebie uprawnienia, które różnią się wymiarem czasu, wysokością wynagrodzenia oraz wymogami formalnymi. Podstawą prawną dla opieki nad zdrowym dzieckiem jest art. 188 Kodeksu pracy. Opieka na zdrowe dziecko (Art. 188 KP) przysługuje do ukończenia przez dziecko 14. roku życia. Ważne: Zasiłek opiekuńczy z ZUS w wysokości 80% (z puli 60 dni) przysługuje wyjątkowo również na zdrowe dziecko do 8. roku życia, jeśli dojdzie do nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły.
Zwolnienie z tytułu opieki nad dzieckiem, uregulowane w art. 188 Kodeksu pracy, to w pełni płatne uprawnienie pracownicze. Jest to czas wolny przeznaczony na sprawowanie osobistej opieki nad zdrowym potomkiem. Zwolnienie od pracy na podstawie art. 188 KP przysługuje tylko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych w danym czasie. Rodzice mogą jednak podzielić się tym prawem (np. matka wykorzystuje 1 dzień, ojciec 1 dzień). Prawo do zwolnienia tracą osoby, które zostały pozbawione władzy rodzicielskiej. Zgodnie z art. 188 § 1 Kodeksu pracy wymiar zwolnienia z tytułu opieki nad dzieckiem jest stały i wynosi 2 dni lub 16 godzin w skali całego roku kalendarzowego.
Ważne: Wymiar 2 dni (16 godzin) nie ulega zwielokrotnieniu w zależności od liczby wychowywanych dzieci. Decyzję o sposobie wykorzystania zwolnienia (w dniach czy w godzinach) podejmuje pracownik w pierwszym wniosku złożonym w danym roku kalendarzowym. Wybór ten jest wiążący do końca roku.
Art. 188 KP stanowi, że opieka przysługuje na dziecko „w wieku do 14 lat”, jednak nie precyzuje dokładnego momentu wygaśnięcia prawa. Zgodnie z przepisami, przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa z początkiem ostatniego dnia. W praktyce oznacza to, że prawo do opieki nad dzieckiem wygasa w dniu 14. urodzin.
Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, to pracownik decyduje, w jakiej formie chce wykorzystać zwolnienie z art. 188. Pracodawca nie ma prawa narzucić mu wyboru. We wniosku (papierowym lub elektronicznym) wystarczy zawrzeć prostą deklarację: „Wnoszę o udzielenie zwolnienia od pracy w wymiarze X dni / X godzin na podstawie art. 188 KP”.
Dla pracujących w standardowym systemie (8 godzin dziennie): Wybór godzin jest zazwyczaj bardziej elastyczny. Dla pracujących w systemie równoważnym (np. po 12 godzin): Tutaj zdecydowanie bardziej opłaca się wybór dni. Kodeks pracy mówi wprost o „2 dniach” zwolnienia. Jeśli pracownik zaplanowany na 12-godzinną zmianę weźmie 1 dzień opieki, pracodawca zwalnia go z całych 12 godzin. W skali roku, biorąc 2 dni, pracownik zyskuje aż 24 godziny wolnego (z zachowaniem 100% wynagrodzenia).
W przypadku osób zatrudnionych na część etatu (np. 1/2, 3/4), wymiar zwolnienia z art. 188 KP ulega modyfikacji. Proporcjonalne obniżenie dotyczy wyłącznie wymiaru godzinowego. Przepisy Kodeksu pracy nie określają sztywnego terminu na złożenie wniosku o zwolnienie z art. 188 KP. Zwyczajowo przyjmuje się, że należy to zrobić z odpowiednim wyprzedzeniem, aby pracodawca mógł zaplanować płynność pracy w firmie.
Kiedy dziecko choruje i wymaga osobistej opieki, pracownikowi (oraz każdej osobie podlegającej ubezpieczeniu chorobowemu) przysługuje zasiłek opiekuńczy. W przeciwieństwie do zwolnienia z art. 188 KP, zasiłek ten jest płatny w wysokości 80% podstawy wymiaru. System ubezpieczeń społecznych dzieli wymiar zasiłku w zależności od wieku i stanu zdrowia dziecka. Pula do 60 dni przysługuje na opiekę nad chorym dzieckiem w wieku do 14 latoraz nad zdrowym dzieckiem do ukończenia 8. Pula do 14 dni przysługuje na opiekę nad chorym dzieckiem powyżej 14. roku życia.
ZUS definiuje „nagłe zamknięcie” jako sytuację, o której rodzic dowiedział się w terminie krótszym niż 7 dni przed dniem jej zamknięcia. Co ważne, do wypłaty świadczenia w tym przypadku nie jest potrzebne zwolnienie lekarskie. Zasiłek opiekuńczy wynosi zawsze 80% podstawy wymiaru zasiłku (czyli w uproszczeniu: 80% średniego wynagrodzenia pracownika z ostatnich 12 miesięcy). Samo wystawienie e-ZLA (elektronicznego zwolnienia lekarskiego) przez lekarza to za mało, by otrzymać przelew.
Katalog uprawnień związanych z opieką zamyka 5-dniowy urlop opiekuńczy uregulowany w art. 173(1) Kodeksu pracy. Jest to rozwiązanie dedykowane sytuacjom o podłożu medycznym, które nie kwalifikują się do standardowego zasiłku chorobowego z ZUS. Kluczową różnicą, o której pracownicy często zapominają, jest to, że urlop ten jest w 100% bezpłatny. Wymiar urlopu opiekuńczego wynosi 5 dni w roku kalendarzowym (udzielanych w dniach roboczych, zgodnie z harmonogramem pracy).
Zgodnie z przepisami, pracownik może zawnioskować o wolne w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia osobie, która wymaga tego z poważnych względów medycznych. Procedura wnioskowania o 5 dni urlopu opiekuńczego jest prosta, ale obwarowana ścisłymi terminami. Prawo stanowczo zabrania pracodawcy żądania od pracownika jakiejkolwiek dokumentacji medycznej (np. zaświadczeń lekarskich, historii chorób) osoby, nad którą sprawowana będzie opieka. Mimo że urlop ten jest bezpłatny, jest on traktowany jako usprawiedliwiona nieobecność w pracy.
Niewykorzystane zwolnienie z art. 188 Kodeksu pracy (2 dni lub 16 godzin) przepada bezpowrotnie z dniem 31 grudnia danego roku kalendarzowego. Prawo do opieki nie kumuluje się i nie przechodzi na rok następny. Pracownikowi nie przysługuje również z tego tytułu żaden ekwiwalent pieniężny. Nowa pula 2 dni odnawia się automatycznie 1 stycznia.
Zwolnienie z art. 188 KP przysługuje wyłącznie jednemu z rodziców w danym czasie. Oboje rodzice mogą jednak podzielić się tym uprawnieniem w skali roku (np. matka wykorzystuje 1 dzień opieki, a ojciec drugi dzień). Uprawnienie do zwolnienia z art. 188 KP jest ściśle związane z konkretnym stosunkiem pracy. Oznacza to, że pracownik zatrudniony równolegle u dwóch różnych pracodawców, nabywa prawo do opieki na dziecko niezależnie w każdym z tych zakładów pracy.
W przeciwieństwie do zwolnienia lekarskiego (L4) wystawionego na chore dziecko (które daje podstawę do przerwania urlopu), wniosek o udzielenie opieki na zdrowe dziecko z art. 188 KP nie przerywa trwającego urlopu wypoczynkowego. Pracodawca nie ma prawnego obowiązku anulowania dni urlopowych pracownika tylko po to, by w ich miejsce wpisać zwolnienie z tytułu wychowywania dziecka. Opiekę z art. 188 KP można wykorzystać w innych terminach, np. po zakończeniu urlopu.
W 2026 roku pracownikowi wychowującemu co najmniej jedno dziecko do 14. roku życia przysługują 2 dni lub 16 godzin płatnego zwolnienia od pracy na podstawie art. 188 Kodeksu pracy. Za ten czas pracownik zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia. Przy zatrudnieniu na niepełny etat limit godzinowy jest ustalany proporcjonalnie (np. przy ½ etatu przysługuje 8 godzin, przy ¾ etatu - 12 godzin).
Zasiłek opiekuńczy zostanie wypłacony na podstawie zwolnienia lekarskiego na opiekę, które elektronicznie wyśle do PUE ZUS lekarz Twojego dziecka/członka rodziny. Po powrocie z opieki pracodawca poprosi Cię o wypełnienie jednego z druków: - Z-15A informującego o warunkach i czasie trwania opieki nad dzieckiem chorym lub - Z-15B informującego o warunkach i czasie trwania opieki nad chorym członkiem rodziny. Jeśli jesteś osobą samozatrudnioną druk Z-15A lub Z-15B dostarcz bezpośrednio do ZUS.
Zasiłek opiekuńczy zostanie wypłacony na podstawie zwolnienia lekarskiego na opiekę, które elektronicznie wyśle do PUE ZUS lekarz dziecka/członka Twojej rodziny. Pamiętaj! Jeśli Twoje dziecko lub inny członek twojej rodziny został wypisywany ze szpitala i będzie wymagał twojej opieki w domu, nie zapomnij powiedzieć o tym lekarzowi, który wypisuje tę osobę ze szpitala. Powinien on wystawić Ci zwolnienie na opiekę nad tą osobą.
Zasiłek opiekuńczy z tytułu innych okoliczności niż choroba dziecka, będzie Ci przysługiwał w określonych sytuacjach, a jego uzyskanie nie wymaga konsultacji lekarskiej. Jeżeli musisz zaopiekować się swoim dzieckiem do lat 8 (lub dzieckiem z orzeczoną niepełnosprawnością do lat 18) które jest zdrowe, możesz wystąpić o świadczenie opiekuńcze, jeśli: opieka jest sprawowana z powodu nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły - wtedy wypełniasz u pracodawcy oświadczenie o zaistniałej sytuacji oraz druk Z-15A i na tej podstawie wypłacany jest zasiłek opiekuńczy; jeśli zachoruje członek rodziny, który na stałe zajmuje się dzieckiem (np. babcia lub dziadek dziecka), który stale opiekuje się dzieckiem, a jego choroba uniemożliwia mu sprawowanie opieki.
tags: #zasilek #chorobowy #na #zdrowe #dziecko