Pracownicy, którzy przez dłuższy czas są nieobecni w pracy z powodu choroby, są w Niemczech odpowiednio zabezpieczeni finansowo. Nawet jeśli choroba jest na tyle poważna, że pracownik jest niezdolny do pracy przez ponad sześć tygodni, nie musi martwić się o pieniądze. Wówczas odpowiedzialność przejmuje bowiem ustawowa kasa chorych, która wypłaca zasiłek chorobowy - przez okres do 72 tygodni.
W przypadku choroby trwającej dłużej niż sześć tygodni, niemiecka kasa chorych wypłaca zasiłek chorobowy, ale tylko przez okres do 72 tygodni. A co się dzieje później? Zasiłek chorobowy z kasy chorych można pobierać przez okres do 72 tygodni.
Jeśli po 72 tygodniach pobierania zasiłku chorobowego nadal nie jesteście w stanie wrócić do pracy, pomoże Wam Agentur für Arbeit, która wypłaci Wam zasiłek dla bezrobotnych i to nawet jeśli nadal macie pracę, ale nie możecie jej wykonywać z powodu trwającej choroby.
Wasza kasa chorych poinformuje Was z trzymiesięcznym wyprzedzeniem o tym, że przestanie wypłacać zasiłek chorobowy. Najpóźniej w tym momencie należy zarejestrować się w Agentur für Arbeit, aby otrzymać tzw. zasiłek dla bezrobotnych w przypadku niezdolności do pracy (niem. Arbeitslosengeld bei Arbeitsunfähigkeit).
Jest to specjalna forma zasiłku dla bezrobotnych wypłacanego na przykład w sytuacji, gdy jest jasne, że nie będziecie już w pełni zdolni do pracy i w związku z tym złożyliście wniosek o przyznanie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ale zakład ubezpieczeń emerytalno-rentowych nie podjął jeszcze decyzji w tej sprawie.
Zasiłek chorobowy (Krankengeld)
Kiedy pracownik z powodu choroby nie jest zdolny do pracy przez dłuższy okres, może ubiegać się o zasiłek chorobowy, zwany Krankengeld. Ten rodzaj zasiłku przysługuje osobom, które są objęte obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym i niezdolne do wykonywania pracy przez okres dłuższy niż sześć tygodni.
Komu przysługuje zasiłek chorobowy?
- Osoby zatrudnione: Krankengeld przysługuje osobom zatrudnionym, które mają opłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne.
- Długość okresu niezdolności do pracy: Krankengeld jest przyznawane dopiero po sześciu tygodniach niezdolności do pracy, jeśli pracodawca przestaje wypłacać wynagrodzenie chorobowe.
Jak złożyć wniosek o zasiłek chorobowy?
- Kontakt z lekarzem: W przypadku przedłużającej się choroby lekarz wystawia zaświadczenie o niezdolności do pracy (tzw. „Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung”), które jest podstawą do ubiegania się o zasiłek.
- Powiadomienie pracodawcy i kasy chorych: Należy jak najszybciej poinformować pracodawcę o dłuższej niezdolności do pracy oraz złożyć wniosek w kasie chorych (Krankenkasse).
- Formalności w Krankenkasse: Kasa chorych może wymagać dodatkowych informacji, takich jak historia choroby oraz plan leczenia. Dlatego warto dostarczyć wszystkie niezbędne dokumenty, które mogą przyspieszyć procedurę.
Przez pierwsze 42 dni (6 tygodni) niedyspozycji pracownika zasiłek wypłacany jest przez zakład pracy. Po tym czasie obowiązek ten przejmuje Krankenkasse, czyli niemiecka kasa chorych. Jeśli natomiast pracownik zachorował w ciągu pierwszych 4 tygodni zatrudnienia, to zasiłek wypłacany jest od początku przez Krankenkasse.
Jeśli choroba lub pobyt w szpitalu, ośrodku profilaktycznym lub rehabilitacyjnym przekracza sześć tygodni, a osoba nadal pozostaje na bezrobociu w Niemczech, od siódmego tygodnia przysługuje jej zasiłek chorobowy. Zasiłek ten, w przypadku osób objętych ubezpieczeniem ustawowym, wypłacany jest przez firmę ubezpieczeniową przez okres do 78 tygodni.
Dopóki Ewa otrzymuje zasiłek chorobowy, pozostaje ubezpieczona w Kasie Chorych bez konieczności opłacania składek.
Przed wyjazdem Ewa powinna również pamiętać o złożeniu wniosku do swojej Kasy Chorych o zgodę na pobieranie zasiłku chorobowego za granicą.

Zasiłek dla bezrobotnych (Arbeitslosengeld)
Niemiecki system świadczeń dla bezrobotnych oferuje dwa główne typy wsparcia: Arbeitslosengeld I (ALG I) oraz Arbeitslosengeld II (ALG II). Każdy z nich adresowany jest do innej grupy osób i opiera się na różnych zasadach oraz wymaganiach.
Arbeitslosengeld I (ALG I) - Podstawowy zasiłek dla bezrobotnych
ALG I to zasiłek przeznaczony dla osób, które straciły zatrudnienie i wcześniej pracowały na umowę o pracę. Aby uzyskać ALG I, osoba musi spełniać kilka kluczowych warunków:
- Okres zatrudnienia: Pracownik musi być zatrudniony przez co najmniej 12 miesięcy w ciągu ostatnich 24 miesięcy przed złożeniem wniosku.
- Składki na ubezpieczenie: Konieczne jest regularne odprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne, ponieważ ALG I jest finansowany ze środków pochodzących z tych składek.
- Gotowość do pracy: Osoba ubiegająca się o zasiłek musi być gotowa do podjęcia pracy w pełnym wymiarze godzin.
Jeśli często byłeś zatrudniony na czas określony (np. przez agencje pracy tymczasowej), to pod pewnymi warunkami obowiązuje krótszy okres kwalifikacyjny uprawniający do nabycia zasiłku dla bezrobotnych. Istotne jest jednak, to aby większość miejsc pracy w okresie 30 miesięcy była z góry ograniczona do maksymalnie 14 tygodni, a wynagrodzenie za ostatnie 12 miesięcy nie przekraczało określonej wartości.
Jak złożyć wniosek o ALG I?
- Rejestracja w urzędzie pracy (Arbeitsagentur): Pierwszym krokiem jest rejestracja jako osoba bezrobotna w lokalnym urzędzie pracy. Rejestracji można dokonać osobiście, telefonicznie lub online.
- Termin złożenia wniosku: Należy zarejestrować się jako bezrobotny co najmniej trzy miesiące przed zakończeniem stosunku pracy. Jeśli sytuacja nagle się zmienia, można zarejestrować się do trzech dni roboczych po utracie pracy.
- Dokumenty: Należy dostarczyć dokumenty potwierdzające zakończenie pracy, np. umowę o pracę, wypowiedzenie oraz dokumenty potwierdzające płacenie składek.
Ważne jest, aby zarejestrować się jako bezrobotny w Federalnej Agencji Pracy najpóźniej w pierwszym dniu bezrobocia, aby zrealizować swoje prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Rejestracji należy dokonać osobiście lub elektronicznie za pośrednictwem specjalistycznego portalu Federalnej Agencji Pracy.
Możesz zarejestrować się jako bezrobotny najwcześniej 3 miesiące przed rozpoczęciem bezrobocia.
Jeśli wiesz, że Twoja umowa o pracę dobiega końca (na przykład z powodu wypowiedzenia lub tymczasowego zatrudnienia), musisz najpierw zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy w swojej agencji pracy. Rejestracji należy dokonać co najmniej trzy miesiące przed zakończeniem stosunku pracy. Jeśli stosunek pracy kończy się z krótkim wyprzedzeniem, należy zarejestrować się w ciągu trzech dni od uzyskania informacji o dacie zakończenia stosunku pracy.

Arbeitslosengeld II (ALG II) - Świadczenie długoterminowe (Hartz IV)
ALG II, zwane też Hartz IV, to zasiłek socjalny dla osób długotrwale bezrobotnych lub osób o niskich dochodach, które nie kwalifikują się do ALG I lub których uprawnienia do ALG I wygasły.
- Brak ograniczeń czasowych: ALG II jest przyznawany niezależnie od wcześniejszego okresu zatrudnienia. O zasiłek może ubiegać się każda osoba, która nie ma wystarczających środków do życia.
- Kryterium dochodowe: ALG II jest uzależnione od sytuacji finansowej i materialnej wnioskodawcy, co oznacza, że świadczenie jest przyznawane na podstawie dochodów i majątku.
- Aktywne poszukiwanie pracy: Osoba ubiegająca się o ALG II musi aktywnie poszukiwać pracy i być gotowa do współpracy z urzędem pracy.
Jak złożyć wniosek o ALG II?
- Złożenie wniosku w Jobcenter: W przypadku ALG II wnioski należy składać w lokalnym Jobcenter, czyli centrum pracy i wsparcia socjalnego. Jobcenter oferuje pomoc w zakresie aktywnego poszukiwania pracy i przyznaje świadczenia.
- Dokumenty: Przy składaniu wniosku o ALG II wymagane są dokumenty, które potwierdzają brak wystarczających środków do życia, takie jak umowa najmu, rachunki za media, umowy kredytowe oraz dokumenty potwierdzające sytuację dochodową.
Pracowała w Niemczech wprawdzie tylko przez dwa miesiące, jednak pracę straciła w sposób niezawiniony. Ewa musi uzyskać z Urzędu Pracy (Bundesagentur für Arbeit) zaświadczenie o niezawinionym bezrobociu i złożyć je w Urzędzie Pracy (Jobcenter). Tym samym nabywa status osoby uprawnionej do korzystania ze swobody przemieszczania się na sześć miesięcy, co oznacza, że jej pobyt w Niemczech jest zgodny z prawem.
W tym okresie może otrzymywać zasiłek dla bezrobotnych II, o ile spełnia warunki do uzyskania świadczeń (np. potrzebuje pomocy, nie posiada majątku). W tym przypadku, aby otrzymać świadczenia z Urzędu Pracy (Jobcenter), nie jest konieczne piecioletni pobyt staly.
Ewa może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych II w Urzędzie Pracy (Jobcenter) w swojej dzielnicy. Formularze zgłoszeniowe zostaną przekazane Ewie w momencie składania wniosku.
Urząd Pracy (Jobcenter) musi podjąć decyzję w sprawie wniosku Ewy w formie pisemnej z uzasadnieniem.
Przebywanie na bezrobociu w Niemczech w trakcie choroby
W przypadku gdy osoba w Niemczech pozostaje bez pracy i zachoruje, konieczne jest natychmiastowe powiadomienie agencji pracy (Agentur für Arbeit) o przewidywanym czasie trwania choroby zgodnie z § 311 SGB 3. W sytuacji dłuższej nieobecności, najpóniej trzeciego dnia choroby, należy przedstawić zaświadczenie lekarskie potwierdzające przewidywany okres niezdolności do pracy.
W szczególnym przypadku agencja ma prawo zażądać dostarczenia takiego zaświadczenia jeszcze przed upływem trzech dni (art. 311 ust. 2 SGB 3).
Od 1 stycznia 2024 r. wprowadzono nowy system, w którym agencja pracy uzyskuje elektronicznie zaświadczenia o niezdolności do pracy bezpośrednio z kas chorych dla osób posiadających ustawowe ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast osoby z prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym nadal muszą dostarczać zaświadczenie lekarskie w formie papierowej.
Oznacza to, że w okresie choroby osoba nie jest zdolna do pracy, co jest równoznaczne z czasowym wykluczeniem jej z rynku pracy. W tym okresie osoby otrzymujące zasiłek dla bezrobotnych (ALG) nie są uznawane za bezrobotne, ponieważ nie są dostępne na rynku pracy z powodu zwolnienia lekarskiego.
Jeśli niezdolność do pracy przedłuża się poza termin określony w pierwszym zaświadczeniu lekarskim, konieczne jest ponowne udanie się do lekarza w celu potwierdzenia dalszej niezdolności do pracy, zgodnie z § 311 ust. 3 SGB 3.
Otrzymywanie zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech będąc na chorobowym
Zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech pozostaje wypłacany nawet w przypadku choroby przez maksymalnie sześć tygodni zgodnie z § 146 ust. 1 SGB 3. Sytuacja ta jest analogiczna do tej, w której chorzy pracownicy mają prawo do wynagrodzenia za okres niezdolności do pracy. Aby zasiłek był nadal wypłacany, niezdolność do pracy musi wystąpić w okresie legalnego pobierania świadczenia.
Warto zaznaczyć, że kontynuacja wypłaty świadczeń nie jest możliwa, jeśli choroba rozpoczęła się przed okresem bezrobocia lub w sytuacji, gdy prawo do świadczeń zostało zawieszone. Przykładem takiego zawieszenia może być sytuacja, gdy osoba bezrobotna pozostaje w okresie zawieszenia uprawnień do zasiłku.
W okresie otrzymywania zasiłku chorobowego, prawo do zasiłku dla bezrobotnych zostaje zawieszone na mocy § 156 ust. 1 nr 2 SGB 3, co oznacza czasowe zaprzestanie wypłaty świadczeń przez urząd pracy.
Przykładem może być sytuacja, gdzie osoba będąc na bezrobociu, przebywa na zwolnieniu lekarskim przez ponad sześć tygodni. Od siódmego tygodnia zamiast zasiłku dla bezrobotnych, otrzymuje zasiłek chorobowy z tytułu ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego, który może być wypłacany maksymalnie przez 78 tygodni. W ten sposób sześć tygodni wypłaty świadczeń zostaje wliczone do tego okresu.
Otrzymanie zasiłku dla bezrobotnych po zakończeniu pobierania zasiłku chorobowego w Niemczech
Po odzyskaniu zdrowia i zakończeniu pobierania zasiłku chorobowego, istnieje możliwość ponownego otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych za pozostały okres. Ważne jest, że dni pobierania zasiłku chorobowego nie wpływają na skrócenie ani wydłużenie okresu przysługującego zasiłku dla bezrobotnych, w przeciwieństwie do kontynuacji wypłaty zasiłku.
Po wygaśnięciu zasiłku chorobowego, niezbędne jest ponowne osobiste zarejestrowanie się w urzędzie pracy, aby móc kontynuować pobieranie zasiłku dla bezrobotnych.
Zwolnienie lekarskie w Niemczech #niemcy #zwolnienielekarskie
Wymogi formalne i dokumenty potrzebne do ubiegania się o zasiłki
Dokumenty personalne: Niezbędne są dokumenty takie jak dowód osobisty lub paszport, umowa o pracę, wypowiedzenie, zaświadczenia o zarobkach.
Zaświadczenia lekarskie: W przypadku Krankengeld istotne jest dostarczenie aktualnych zaświadczeń o niezdolności do pracy.
Dokumenty finansowe: Dokumenty potwierdzające sytuację finansową i materialną, szczególnie przy ubieganiu się o ALG II, są kluczowe, aby urząd mógł zweryfikować potrzebę wsparcia.
Niemiecka kasa chorych wypłaca zasiłek chorobowy, ale tylko przez okres do 72 tygodni.
Wysokość zasiłku dla bezrobotnych wypłacanego po zasiłku chorobowym jest obliczana na podstawie dochodów uzyskiwanych przed chorobą. Zasadniczo otrzymuje się 60 proc. średniego wynagrodzenia netto z ostatnich dwunastu miesięcy przed wystąpieniem niezdolności do pracy.
Polacy legalnie pracujący w Niemczech mają prawo do tamtejszych zasiłków, na tej samej zasadzie, co obywatele Niemiec.
W przypadku niezdolności do pracy otrzymacie zasiłek dla bezrobotnych, a Agentur für Arbeit opłaci za Was również składki na ubezpieczenie zdrowotne.
| Rodzaj zasiłku | Podstawowe informacje |
|---|---|
| Arbeitslosengeld I (ALG I) | Podstawowy zasiłek dla bezrobotnych, wymagany okres zatrudnienia i składki. |
| Arbeitslosengeld II (ALG II) | Świadczenie socjalne dla osób długotrwale bezrobotnych lub o niskich dochodach, uzależnione od sytuacji finansowej. |
| Krankengeld | Zasiłek chorobowy wypłacany przez kasę chorych po 6 tygodniach niezdolności do pracy. |

tags: #zasilek #chorobowy #z #agentur #fur #arbeit

