13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Wiosną 1940 r. stalinowskie NKWD dokonało mordu na co najmniej 21 768 obywateli Polski (w tym ponad 10 tys. oficerów Wojska Polskiego i Policji Państwowej). Ofiarami zbrodni byli oficerowie, podoficerowie oraz szeregowi Wojska Polskiego, częściowo pochodzący z rezerwy (naukowcy, lekarze, inżynierowie, prawnicy, nauczyciele, urzędnicy państwowi, przedsiębiorcy, przedstawiciele wolnych zawodów).
Wśród ofiar zbrodni katyńskiej byli także tomaszowianie z urodzenia lub wyboru oraz ludzie związani z Tomaszowem i okolicami w różnym czasie, z racji pobieranej nauki, wykonywanej pracy czy służby wojskowej bądź policyjnej. Muzeum w Tomaszowie Maz. przypomina ich sylwetki oraz zdjęcia.
Sylwetki oficerów z Tomaszowa Mazowieckiego i okolic
W Katyniu zamordowani zostali jeńcy obozów jenieckich. Poniżej przedstawiamy sylwetki niektórych z nich, którzy mieli związek z Tomaszowem Mazowieckim:
BIERNACKI Tadeusz
Syn Feliksa i Zofii z Gadomskich, ur. 9 IX 1904 w Warszawie. Podporucznik rezerwy. Absolwent seminarium nauczycielskiego w Łomży (1925) i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Tomaszowie Maz. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 IX 1931, przydzielony do 24 pułku piechoty (dalej: pp), w 1937 przeniesiony do 18 pp. Nauczyciel w szkole powszechnej w Pruszkowie k. Warszawy.
CHMAL Józef
Syn Wawrzyńca, ur. 11 III 1914 w Tomaszowie Maz. Podporucznik rezerwy. Nauczyciel. Przydzielony do 74 pp. W 2011 upamiętniony „Dębem Pamięci” nr 5603 posadzonym przy Szkole Podstawowej nr 14 w ramach programu „Katyń... ocalić od zapomnienia”.
CZERWONKO Wacław Piotr
Syn Antoniego i Marianny z Waleszyńskich, ur. 1 VIII 1904 w Bodzechowie (woj. kieleckie). Podporucznik rezerwy. Absolwent gimnazjum w Ostrowcu Świętokrzyskim, średniej szkoły rolniczej w Żyrowicach (1927) i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 4 w Tomaszowie Maz. (1927). W 1937 przeniesiony z 1 pp Legionów do baonu Korpusu Ochrony Pogranicza (dalej: KOP) „Nowo-Święciany”. Leśniczy leśnictwa Łoś w pow. święciańskim, następnie Kukutele, gm. Twerecz.
DOBIJA Michał
Syn Józefa i Teresy, ur. 27 I 1904 w Rybarzowicach w Żywieckiem. Podporucznik rezerwy. Absolwent Państwowej Średniej Szkoły Rolniczej w Bojanowie (1928) i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 10 w Gródku Jagiellońskim (1929). Powoływany na ćwiczenia rezerwy w 2 i 5 pp Legionów oraz 4 pułku strzelców podhalańskich. Podporucznikiem mianowany 1 I 1932, przydzielony do 4 pułku strzelców podhalańskich. W 2011 upamiętniony „Dębem Pamięci” nr 5768 posadzonym przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych (dziś: Ponadpodstawowych) nr 3 w ramach programu „Katyń... ocalić od zapomnienia”.
DOWIAT Stanisław
Syn Stanisława i Heleny z Bielskich, ur. 11 XI 1905 w Oryszewku (pow. sochaczewski). Podporucznik rezerwy. Absolwent Gimnazjum im. św. Stanisława Kostki w Warszawie (1924), Wyższej Szkoły Handlowej w Warszawie i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Tomaszowie Maz. (1929). Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 IX 1931, przydzielony do 81 pp, w 1938 do 3 baonu strzelców. W 1931 mieszkał w Starej Miłosnej k. Warszawy. Żonaty.
DZIK-DZIKOWSKI Feliks vel Fajwel
Syn Józefa i Eugenii z Solarzów, ur. 10 III 1898 w Warszawie. Podporucznik rezerwy. Absolwent szkoły handlowej w rodzinnym mieście (1914) i kursu w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty w Tomaszowie Maz. (1929). Żołnierz I wojny światowej i wojny polsko-rosyjskiej. Odznaczony Krzyżem Frontu Litewsko-Białoruskiego, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921. Według Księgi Cmentarnej i Listy Żydów - ofiar zbrodni katyńskiej był prawdopodobnie lekarzem weterynarii (nie wymienia go jednak Spis lekarzy weterynaryjnych w RP z 1931 r. ani zestawienie biogramów weterynarzy - ofiar II wojny światowej). Żonaty, miał córkę Eugenię i syna Edwarda.
GAŁĄZKA Florian
Syn Piotra i Anny z Kiciów, ur. 21 V 1906 w Zalesiu (pow. węgrowski). Podporucznik rezerwy. Absolwent warszawskiego gimnazjum dla dorosłych (1933) i kursu w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty w Tomaszowie Maz. (1928). Student Uniwersytetu Warszawskiego. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 I 1934, przydzielony do 33 pp.
GOŁĘBIEWSKI Longin
Syn Antoniego i Marianny z Mejsnerów, ur. 10 III 1904 we Włocławku. Podporucznik rezerwy. Absolwent seminarium nauczycielskiego w rodzinnym mieście (1927) i kursu w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty w Tomaszowie Maz. (1928). Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 I 1931, przydzielony do 14 pp. Urzędnik.
GOŁĘBSKI Antoni
Syn Leona i Eleonory z Batorskich, ur. 20 V 1890 w Piotrkowie Trybunalskim. Podporucznik rezerwy. Wnuk powstańca 1830 r. W 1918 członek Straży Akademickiej. W 1920 ochotnik WP. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego (1926). Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 VI 1919. Od 1927 lekarz Ubezpieczalni Społecznej w Tomaszowie Maz. Żonaty z Marią z Szerszyńskich, miał córkę Halinę. W 2011 upamiętniony „Dębem Pamięci” nr 6048 posadzonym przy II Liceum Ogólnokształcącym w ramach programu „Katyń... ocalić od zapomnienia”.
GORMAN Bronisław
Syn Maurycego i Dyny z Kipnisów, ur. 16 V 1909 w Łodzi. Podporucznik rezerwy. Absolwent łódzkiego Gimnazjum im. ks. Ignacego Skorupki (1928) i kursu w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty w Tomaszowie Maz. (1929). Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 I 1933. W 1939 w 14 pp. Przemysłowiec.
GUNIA Józef
Syn Wawrzyńca i Anieli z Hańbów, ur. 20 X 1895 w Brzezówce (woj. krakowskie). Podporucznik rezerwy. Uczestnik I wojny światowej i wojny 1920. Absolwent seminarium nauczycielskiego w Krakowie (1924) i kursu w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty w Tomaszowie Maz. (1929). Kierownik szkoły powszechnej w Chełmnie nad Wisła. Działacz przysposobienia wojskowego. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi i medalami pamiątkowymi. Żonaty ze Stefanią z Majorowiczów, miał synów Zbigniewa i Andrzeja.
JAKIMOWSKI Wacław
Syn Mieczysława i Józefy z Kosteckich, ur. 2 IX 1902 w Warszawie. Porucznik rezerwy. W 1920 ochotnik WP. Absolwent Średniej Szkoły Leśnej w Warszawie (1922) i Szkoły Podchorążych Rezerwy Saperów (1924). Podporucznik od 1 I 1930, porucznik od 19 III 1939. W 1935 leśniczy w Nadleśnictwie Nagórzyce. Żonaty.
KODYMOWSKI Stanisław
Syn Feliksa i Eufemii z Adamskich, ur. 2 VII 1899 w Lubrańcu (pow. kutnowski). Podporucznik rezerwy. Uczestnik wojny 1920. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 VIII 1925. W 1928 ukończył kurs w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Tomaszowie Maz. Należał do 37 pp. Był nauczycielem w szkole powszechnej w Krośniewicach (pow. kutnowski). Żonaty z Marią z Elektorowiczów, miał synów Konstantego i Andrzeja.
KOZIOROWSKI Michał
Syn Edmunda i Zofii ze Skibniewskich, ur. 7 VII 1906 we Włodawie. Podporucznik rezerwy. Absolwent Wyższej Szkoły Handlowej w Warszawie i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 4 w Tomaszowie Maz. (1929). Podporucznik od 1 I 1933. W 1929 przeniesiony do kadry zapasowej piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim. Mieszkał w Warszawie, pracował jako kierownik działu planowania w Państwowych Zakładach Inżynierii. Żonaty z Sabiną z Chylewskich, miał dwoje dzieci.
LAMECKI Artur
Syn Jana i Michaliny z Remiszów, ur. 15 IV 1899 w Tomaszowie Mazowieckim. Kapitan. Członek POW. W WP od 1918, wcielony do 28 pp. W 1919 walczył na froncie czeskim i ukraińskim. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie przydzielony do 14 pp, w którym służył do wybuchu wojny. Kapitan od 1 I 1936. Odznaczony Medalem Niepodległości i medalami: Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 oraz Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.
LANDSBERG Ludwik Jan
Syn Wiktora i Gustawy z Lernerów, ur. 9 X 1895 w Tomaszowie Maz. Podporucznik rezerwy. Członek POW i absolwent Szkoły Podchorążych tej organizacji (1915). W WP od 1918, walczył m.in. pod Skoczowem. W X 1920 zwolniony do rezerwy. Podporucznik od 1 VII 1925. Należał do 9 dyonu samochodowego. Mieszkał w Warszawie. Był urzędnikiem zrzeszenia fabryk obuwia gumowego. Odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Legionowym za Służbę w POW.
ŁAWRZEL Józef
Syn Edwarda i Scholastyki z Kurków, ur. 8 XII 1906 w Petersburgu. Podporucznik rezerwy. Ukończył seminarium nauczycielskie w Tomaszowie Maz. (1928) i kurs w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 4. Podporucznik od 1 I 1932, przydzielony ewidencyjnie do 14 pp. W 1936 rozpoczął studia zaoczne na Wydziale Pedagogicznym Wolnej Wszechnicy Polskiej w Łodzi. Pracował w szkole powszechnej w Tomaszowie Maz. W 2011 upamiętniony „Dębem Pamięci” nr 6928 posadzonym przy Gimnazjum nr 3 (dziś Szkoła Podstawowa nr 3) w ramach programu „Katyń... ocalić od zapomnienia”.
MALIŃSKI Roman
Syn Aleksandra i Petroneli z Zagrodników, ur. 19 II 1906 w Praszce (pow. wieluński). Podporucznik rezerwy. Ukończył Państwową Szkołę Włókienniczą w Łodzi i kurs w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 4 w Tomaszowie Maz. 8 VI 1908 w Michałowicach (brak bliższych danych; w dzisiejszej Polsce jest kilkanaście miejscowości o tej nazwie). Podporucznik rezerwy. Absolwent seminarium nauczycielskiego w Tomaszowie Mazowieckim (1930) i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty (1932). Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 I 1934, przydzielony do 36 pp. Od 1935 w 72 pp. Nauczyciel. W 2011 upamiętniony „Dębem Pamięci” nr 7015 posadzonym przy Młodzieżowym Domu Kultury (dziś Zespół Placówek Wychowania Pozaszkolnego) w ramach programu „Katyń... ocalić od zapomnienia”.
MIKURDA Wiktor
Syn Jacentego i Florentyny z Rylskich, ur. 20 VII 1905 w Bogucicach (pow. pińczowski). Podporucznik rezerwy. Absolwent Średniej Szkoły Technicznej Kolejowej w Radomiu i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 4 w Tomaszowie Maz. (1929). Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 I 1932, przydzielony do 37 pp. Technik mechanik.
PEGZA Henryk
Syn Mikołaja i Władysławy z Mileckich, ur. 10 I 1906 w Łodzi. Podporucznik rezerwy. Absolwent łódzkiej Szkoły Włókienniczej (1926) i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty (1928). Podporucznikiem mianowany ze starszeństwem 1 I 1931, ostatnio przydzielony do 31 pp. Technik włókienniczy. Żonaty z Melanią z Sypniewskich, miał syna Andrzeja.
PIOTROWSKI Marian Stanisław
Syn Franciszka i Teodozji z Kozubińskich, ur. 8 XI 1903 w Tomaszowie Maz. Podporucznik rezerwy. Absolwent seminarium nauczycielskiego i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty (1928). Służył w 31 pp. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 I 1931, przydzielony do 78 pp. Nauczyciel szkoły powszechnej.
PRZYBYSZEWSKI Makary
Syn Antoniego i Józefy ze Skierzyńskich, ur. 31 VIII 1910 w Rachocinie (woj. warszawskie). Podporucznik rezerwy. Absolwent Gimnazjum Koedukacyjnego im. prezydenta Ignacego Mościckiego w Sierpcu. Studiował na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczy Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego w Warszawie, w 1937 uzyskał stopień magistra filozofii. W latach 1933-1934 odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii oraz 19 pułku artylerii lekkiej (dalej: pal) uzyskując awans na stopień podporucznika artylerii. Od 1 IX 1937 był nauczycielem matematyki w Gimnazjum Stowarzyszenia Szkolnego w Tomaszowie Mazowieckim. Podporucznikiem mianowany ze starszeństwem 1 I 1936.
RAJEWSKI Franciszek
Syn Franciszka i Marianny z Konopskich, ur. 6 X 1905 w Goździku (dziś powiat garwoliński, woj. mazowieckie). Podporucznik rezerwy. Absolwent gimnazjum w Mińsku Mazowieckim (1928) i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 4 w Tomaszowie Mazowieckim (1929). Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 I 1933, przydzielony do 15 pp.
REBHUN Izaak Jakub
Syn Borucha i Serli, ur. 14 XII 1898 w Prałkowicach, pow. przemyski. Porucznik rezerwy. Żołnierz wojny 1920. Absolwent Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie (1924) i kursu w Centrum Wyszkolenia Sanitarnego (1931). Internista i ginekolog. Porucznikiem mianowany ze starszeństwem 1 I 1935, przydzielony do 10 szpitala okręgowego. Żonaty, miał córkę Serafinę.
REICHERT Erwin Juliusz
Syn Juliusza i Emilii z Ochmów, ur. 18 IV 1906 w Konstantynowie Łódzkim. Podporucznik rezerwy. Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1927) i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 4 w Tomaszowie Maz. (1929). Podporucznik od 1 I 1932, przydzielony do 28 pp. Od 1939 w kadrze zapasowej piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim. Żonaty z Zenobią Wędrowską, miał synów Janusza i Jana.
SOBOTKOWSKI Piotr
Syn Piotra i Stanisławy z Malinowskich, ur. 29 III 1897 w Sękocinie (dziś powiat pruszkowski, woj. mazowieckie). Podporucznik rezerwy. Absolwent gimnazjum i kursów pedagogicznych. Nauczyciel w Tomaszowie Maz. Ukończył Szkołę Wojsk Taborowych w Warszawie. Mianowany podporucznikiem od 1 II 1920. Dowódca kolumny taborowej 13 Dywizji Piechoty. Żonaty, miał syna Jerzego. W 2011 upamiętniony „Dębem Pamięci” nr 7960 posadzonym przy Zespole Szkół nr 4 (dziś Szkoła Podstawowa nr 10) w ramach programu „Katyń... ocalić od zapomnienia”.
SZMIDT (nazwisko rodowe Schmidt) Władysław
Syn Antoniego, ur. 26 VII 1890. Podporucznik pospolitego ruszenia. Uczestnik wojny 1920. Podporucznikiem mianowany 1 VI 1919. W 2011 upamiętniony „Dębem Pamięci” nr 8154 posadzonym przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych (dziś: Ponadpodstawowych) nr 1 w ramach programu „Katyń... ocalić od zapomnienia”.
SZYSZKOWSKI Witold Stanisław
Syn Wiktora i Heleny z Kosińskich, ur. 2 V 1896 w Rozwadowie (dziś część Stalowej Woli w woj. podkarpackim). Podporucznik rezerwy. Członek POW. Wnuk powstańca styczniowego Józefa Kosińskiego. W 1920 członek załogi pociągu sanitarnego nr 7. Podporucznikiem mianowany ze starszeństwem od 1 I 1921, przydzielony do kadry 4 szpitala okręgowego. Absolwent Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego (1924). Ordynator w szpitalu miejskim w Tomaszowie Maz., lekarzem naczelnym Ubezpieczalni Społecznej, prezes Oddziału PCK oraz Towarzystwa Przeciwgruźliczego. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi. Żonaty z Hanną z Jaszczołtów (zm. 1985), miał dwie córki.
TROJANOWSKI Henryk
Syn Romana i Apolonii, ur. 23 VIII 1905 w Warszawie. Podporucznik rezerwy. Absolwent seminarium nauczycielskiego w Mogielnicy Królewskiej (1928). Nauczyciel w szkole powszechnej w Bodzewie. Ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 4 w Tomaszowie Maz. (1929). Nalezał do 32 pp. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem. 1 I 1932.
WAJS Bronisław
Syn Józefa i Tekli z Łuczyńskich, ur. 29 XI 1904 w Srebrnej k. Łodzi. Podporucznik rezerwy. Ukończył 6 klas w Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Łodzi (1925) i Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 4 w Tomaszowie Maz. (1928). Podporucznikiem mianowany 1 IX 1930. Przydzielony do 31 pp. Żonaty z Cecylią Szafrańską, miał córkę Annę.
ZALESKI Szymon Leon (nazwisko rodowe Flak)
Syn Ludwika i Julianny z Mikołajczyków, ur. 28 X 1904 w Radziwiu (pow. płocki). Podporucznik rezerwy. Absolwent seminarium nauczycielskiego w Płocku (1928). Nauczyciel we wsi Dąbie Kujawskie, następnie we Włocławku. Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 4 w Tomaszowie Maz. (1929). Należał do 14 pp. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 I 1932. Żonaty z Janina z Kozakowskich, miał córkę Annę i...
Zbrodnia i pamięć - dokument o zbrodni katyńskiej. TVP1 17.07.1995
Pamięć o ofiarach Zbrodni Katyńskiej, w tym o mieszkańcach Tomaszowa Mazowieckiego i okolic, jest naszym obowiązkiem. Zachowanie ich historii dla przyszłych pokoleń jest wyrazem hołdu dla ich życia i poświęcenia.
tags: #mianowanie #na #dyrektora #halina #lamecka