Umowa zlecenie, w przeciwieństwie do umowy o pracę, charakteryzuje się większą elastycznością i opiera się na zasadzie swobody umów. Jednakże, nie gwarantuje ona zleceniobiorcom takich samych praw i korzyści jak umowa o pracę. Zleceniobiorca nie posiada prawa do urlopu wypoczynkowego i nie zawsze przysługuje mu zasiłek chorobowy. W niniejszym artykule omówimy szczegółowo kwestie związane z ubezpieczeniem chorobowym przy umowie zlecenia, odpowiadając na pytanie, czy zleceniobiorca ma prawo do zasiłku chorobowego.
Prawo do zasiłku chorobowego przy umowie zlecenia
Odpowiedź brzmi - tak, ale z pewnymi wyjątkami. Zleceniobiorca, w odróżnieniu od pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, nie podlega pod obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe. Prawo do płatnego zwolnienia lekarskiego (L4) będzie przysługiwać tylko wtedy, gdy zleceniobiorca dobrowolnie zgłosi się do ubezpieczenia chorobowego. Dla osoby zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia będzie to oznaczało, że musi ona opłacać dobrowolną składkę na ubezpieczenie chorobowe, której wysokość wynosi 2,45% podstawy wymiaru na ubezpieczenia społeczne. Podstawą wymiaru na ubezpieczenie społeczne jest kwota brutto z umowy. Zleceniobiorca powinien pamiętać, że składka zawsze jest finansowana przez niego, a zgłoszenie się do ubezpieczenia chorobowego i opłacanie składki zdrowotnej będzie pomniejszało jego wynagrodzenie netto.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zleceniobiorca nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 90 dni nieprzerwanego okresu ubezpieczenia chorobowego. Do tego okresu wlicza się również wcześniejsze okresy ubezpieczenia chorobowego, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.
Warto również wiedzieć, że jest możliwość uzyskania zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpieczenia. Świadczenie to przysługuje absolwentom szkół, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły, osobom, których niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy, posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.
Kto nie może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego?
Nie każdy zleceniobiorca będzie posiadał prawo do płatnego L4. Istnieją pewne wyjątki:
- Zleceniobiorca posiadający umowę o pracę: Do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego nie może przystąpić zleceniobiorca, który pozostaje w stosunku pracy, a jego wynagrodzenie z umowy o pracę wynosi co najmniej minimalną krajową. W takiej sytuacji z umowy zlecenia nie są odprowadzane obowiązkowe składki społeczne.
- Zlecenia dla wielu podmiotów: Osoba pracująca dla kilku firm na podstawie umów zlecenia nie będzie mogła skorzystać z ubezpieczenia chorobowego, jeżeli jej wynagrodzenie z jednej lub kilku umów łącznie będzie wynosiło co najmniej minimalne wynagrodzenie. Wtedy nowo zawarta umowa nie będzie podlegała pod obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i wykluczy możliwość opłacania dobrowolnej składki chorobowej.
- Zleceniobiorca na zasiłku macierzyńskim: Prawo do przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego traci też osoba, która pobiera zasiłek macierzyński, jednocześnie pracując na podstawie umowy zlecenia. Z tytułu pobierania zasiłku osoba ta podlega pod ubezpieczenia społeczne i tym samym nie powstaje obowiązek opłacania składek przy umowie zlecenia.
Umowa o pracę i umowa zlecenie z tym samym pracodawcą
Powyższe regulacje nie dotyczą zleceniobiorców, którzy jednocześnie posiadają umowę o pracę podpisaną z tym samym przedsiębiorcą. W takiej sytuacji umowa zlecenia zawarta z własnym pracodawcą będzie podlegała pod wszystkie ubezpieczenia, a podstawą wymiaru składek będzie suma wynagrodzeń z umowy o pracę i zlecenia.
Okres wyczekiwania na zasiłek chorobowy
Tak samo jak w przypadku umowy o pracę, zasiłek chorobowy będzie przysługiwał po upływie okresu oczekiwania. Jedyną różnicą będzie długość tego okresu. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy zasiłkowej, okres ten wynosi 30 dni, jeżeli osoba podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu. W przypadku umowy zlecenia i dobrowolnego opłacania składek na ubezpieczenie chorobowe, prawo do zasiłku chorobowego powstanie tylko po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Do 90-dniowego okresu zaliczamy też poprzednie okresy ubezpieczenia, jeżeli przerwa pomiędzy ubezpieczeniami nie przekroczyła 30 dni.
Zasiłek chorobowy bez okresu wyczekiwania
Od powyższych regulacji są pewne wyjątki, w których osoba ubezpieczona będzie posiadała prawo do zasiłku od pierwszego dnia objęcia ubezpieczeniem chorobowym. Okresu oczekiwania nie stosuje się do:
- Absolwentów szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych.
- Osób, których niezdolność do pracy powstała w wyniku wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
- Posłów i senatorów, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.
- Funkcjonariuszy Służby Celnej, po przyjęciu propozycji pracy i rozpoczęciu pracy w jednostce organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej.
Kto płaci za L4 na umowie zlecenie?
Zleceniobiorca, który podlega pod ubezpieczenie chorobowe i spełnia ustawowe warunki, zasiłek chorobowy otrzyma z ZUS. W odróżnieniu od umowy o pracę, przy umowie zlecenie nie stosuje się podziału dotyczącego finansowania niezdolności od pracy. Oznacza to, że zleceniodawca nie płaci za czas niezdolności do pracy i zasiłek jest finansowany tylko i wyłącznie przez ZUS.
Ile wynosi zasiłek chorobowy na umowie zlecenie?
Jedyną wspólną cechą umowy o pracę i umowy zlecenie jest wysokość zasiłku chorobowego. Za czas niezdolności do pracy, zleceniobiorca otrzyma 80% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za okres ostatnich 12 miesięcy. Wyjątkiem są sytuacje, gdzie niezdolność do pracy spowodowana była ciążą lub wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy - wtedy zasiłek wynosi 100% podstawy wymiaru.
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli okres podlegania zleceniobiorcy ubezpieczeniu chorobowemu jest krótszy, wówczas przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku przyjmuje się przychód zleceniobiorcy za pełne miesiące kalendarzowe. Jako przychód należy przyjąć kwotę stanowiącą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe po odliczeniu z niej 13,71%.
Za każdy dzień orzeczonej niezdolności do pracy zleceniobiorcy przysługuje 1/30 część kwoty stanowiącej podstawę wymiaru zasiłku.
Umowa zlecenia – błędy, które mogą Cię sporo kosztować!
Podatek od zasiłku chorobowego zleceniobiorcy
Zasiłek chorobowy na umowie zleceniu jest dla zleceniobiorcy przychodem z innych źródeł. Rozliczenia podatku z zasiłku chorobowego na umowie zleceniu dokonuje się dopiero podczas składania zeznania rocznego. Zleceniodawca w PIT-11 zleceniobiorcy wykazuje wypłacony zasiłek chorobowy na umowie zleceniu. Natomiast zleceniobiorca ujmuje ten zasiłek w pozostałych przychodach i nalicza podatek, który musi wpłacić do urzędu skarbowego.
Zasiłek chorobowy po zakończeniu umowy
Zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, o ile spełnia określone warunki. Przede wszystkim, niezdolność ta musi trwać bez przerwy co najmniej 30 dni i powstać w odpowiednim terminie po zakończeniu ubezpieczenia chorobowego. W przypadku typowych chorób zasiłek chorobowy jest przyznawany, jeśli niezdolność do pracy pojawi się w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego. Jeżeli jednak niezdolność do pracy jest wynikiem choroby zakaźnej o okresie wylęgania dłuższym niż 14 dni lub innej choroby, której objawy ujawniają się po upływie tego okresu, pracownik może ubiegać się o zasiłek chorobowy, jeśli niezdolność do pracy wystąpi w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia.
tags: #zasilek #chorobowy #umowa #zlecenie #lista #plac