Współczesne kobiety coraz częściej łączą rolę matki z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej. W takim przypadku kluczowe staje się zrozumienie zasad opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, które mogą zapewnić finansowe wsparcie w okresie ciąży i macierzyństwa. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością opłacania określonych składek na ubezpieczenia społeczne. Dla kobiet, które planują macierzyństwo, szczególnie istotne są składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz ubezpieczenie zdrowotne. Choć składka na ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolna, jej opłacanie jest niezbędne do uzyskania zasiłku macierzyńskiego i chorobowego. Decyzja o przystąpieniu do ubezpieczenia chorobowego powinna być dobrze przemyślana, ponieważ tylko regularne i terminowe opłacanie składek gwarantuje dostęp do świadczeń.
Przedsiębiorca, który opłaca składkę chorobową, może liczyć na otrzymanie zasiłku chorobowego. Jednak tu muszą zostać spełnione warunki, aby go otrzymać. L4 na samozatrudnieniu przysługuje wyłącznie osobom opłacającym składkę chorobową; składka jest dobrowolna, więc przedsiębiorca może ją płacić. To on decyduje, czy w razie choroby będzie korzystał ze świadczeń z ZUS. Najniższe świadczenie otrzymują przedsiębiorcy opłacający Mały ZUS. Do tego trzeba pamiętać, że zasiłek przysługuje po upływie 90 dni opłacania składek. Tak więc osoba, która założyła działalność gospodarczą, np. 1 września 2023 roku, będzie mogła uzyskać pierwszy zasiłek chorobowy dopiero po upływie 90-dniowej karencji.
Podstawowym warunkiem uzyskania prawa do zasiłku chorobowego przez przedsiębiorcę jest opłacanie składki chorobowej, która jest składką dobrowolną. Kolejnym warunkiem jest opłacanie składek w terminie. Składka chorobowa wynosi 2,45% podstawy wymiaru. Prawo do zasiłku chorobowego przedsiębiorca uzyskuje po upływie tzw. okresu wyczekiwania, który wynosi 90 dni. To oznacza, że jedno opłacenie składki chorobowej nie daje Ci jeszcze prawa do zasiłku chorobowego. Musisz być ubezpieczony nieprzerwanie przez okres co najmniej 90 dni, aby nabyć prawo do zasiłku.
Zwolnienie lekarskie wystawiane z powodu ciąży zagrażającej matce bądź dziecku oznaczane jest literą B i przysługuje w wysokości 100% podstawy. Ciężarna może przebywać na zwolnieniu lekarskim przez okres 270 dni (zwolnienie musi być systematycznie odnawiane przez lekarza prowadzącego ciążę). Kobieta, która jest w ciąży, ma prawo do wykorzystania 270 dni zwolnienia lekarskiego, co w praktyce daje 9 miesięcy. Może się więc zdarzyć, że cały okres ciąży pracownica przebywa na zwolnieniu. Co ważne, ma ona prawo do takiego okresu zwolnienia bez względu na to, czy choroba jest, czy nie jest bezpośrednio związana z ciążą. Oznacza to, że zwolnienia nie musi wystawiać jedynie lekarz ginekolog. Równie dobrze może je wystawić internista, choćby z powodu przeziębienia. Ważne jest to, że jeżeli choroba przypada w trakcie ciąży, pracownica zachowuje prawo do 100% świadczenia chorobowego.
Wypłacanie zasiłku chorobowego odbywa się na takich samych zasadach, jak w przypadku innych powodów niezdolności do pracy. Przez pierwsze 33 dni w roku pracownica, która nie ukończyła 50. roku życia, otrzymuje wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy, natomiast od 34. dnia otrzyma zasiłek chorobowy wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jeżeli pracodawca zatrudnia więcej niż 20 pracowników, w dalszym ciągu to on wypłaca zasiłek, gdyż jest do tego zobowiązany jako płatnik zasiłków.
Zazwyczaj zwolnienie lekarskie skutkuje wypłatą wynagrodzenia lub zasiłku chorobowego w wysokości 80% średniego miesięcznego wynagrodzenia pracownika. Jednak ciąża jest jednym z tych przypadków, w których pracownicy przysługuje za cały okres przebywania na zwolnieniu 100% średniomiesięcznego wynagrodzenia. Aby możliwe było prawidłowe zidentyfikowanie zwolnienia lekarskiego jako chorobę przypadającą w okresie ciąży, konieczne jest zamieszczenie na nim kodu literowego B. Brak kodu B na zwolnieniu, pomimo wiedzy pracodawcy o stanie pracownicy, będzie skutkował obniżeniem wysokości zasiłku do 80%.
Do ustalenia podstawy zasiłku chorobowego, zgodnie z ustawą z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, najczęściej bierze się pod uwagę pełne 12 miesięcy poprzedzające okres zwolnienia lekarskiego (w przypadku osób zatrudnionych min. 12 miesięcy). Dla osób zatrudnionych krócej stosuje się inny system wyznaczania okresu branego pod uwagę przy określaniu wysokości zasiłku chorobowego. Do podstawy zasiłku chorobowego zalicza się nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, lecz także inne premie, dodatki czy nagrody, od których były odprowadzane składki na ubezpieczenie chorobowe.
Przedsiębiorczyni, która ze względu na ciążę została uznana przez lekarza specjalistę jako niezdolna do wykonywania pracy oraz otrzymuje bądź otrzymała już zasiłek chorobowy, ma prawo rozliczać się z ZUS na innych warunkach. Taka osoba, za okres przebywania na zwolnieniu chorobowym, ma możliwość pomniejszenia opłacanych przez siebie składek na ubezpieczenia społeczne. Ta zasada dotyczy tylko przedsiębiorców opłacających składki za ubezpieczenia od standardowej podstawy. Osoby opłacające składki od wyższej podstawy wymiaru co do zasady nie mają takich praw.
Pomniejszenia składek za ubezpieczenia społeczne powinno dokonać się dopiero po otrzymaniu pozytywnej decyzji od ZUS o przyznaniu zasiłku lub po wpłynięciu na konto zasiłku - co jest jednoznaczne z wydaniem pozytywnej decyzji przez tę instytucję. Pomniejszania składek za ubezpieczenia społeczne dokonuje się proporcjonalnie. Należy podstawę wymiaru składek podzielić przez liczbę dni kalendarzowych miesiąca, w którym wystąpiła choroba. Następnie otrzymany wynik należy pomnożyć przez liczbę dni prowadzenia działalności (czyli okres bez zwolnienia chorobowego). Istotny jest fakt, że składka zdrowotna jest niepodzielna - nie można jej w żaden sposób pomniejszyć niezależnie od okoliczności i należy ją opłacać zawsze w pełnej wysokości.
Zasiłek macierzyński jest to świadczenie pieniężne przyznawane osobom ubezpieczonym zgłoszonym do ubezpieczenia chorobowego, które spełniły odpowiednie warunki. Zasiłek macierzyński przysługuje osobie objętej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, której w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w okresie urlopu wychowawczego narodziło się dziecko. Zasiłek mogą otrzymać również osoby, które zdecydowały się na przyjęcie dziecka.
Osoba, której przysługuje zasiłek macierzyński, ma prawo wybrać, w jakiej wysokości będzie wypłacane jej to świadczenie pieniężne. Dostępne są dwie opcje wypłaty zasiłku macierzyńskiego: przez cały przypisany okres świadczenia - wypłata zasiłku w wysokości 80% podstawy wymiaru, za czas ustalony przepisami prawa pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, plus za okres: 6 tygodni urlopu rodzicielskiego - w przypadku urodzenia jednego dziecka, 8 tygodni urlopu rodzicielskiego - w przypadku urodzenia przy jednym porodzie dwojga lub więcej dzieci, wypłata zasiłku w wysokości 100% podstawy wymiaru, a następnie za czas pozostałego urlopu rodzicielskiego wypłata w wysokości 60% podstawy wymiaru.
W sytuacji, gdy po wyliczeniach zasiłku macierzyńskiego okazuje się, że wysokość świadczenia jest niższa od wysokości świadczenia rodzicielskiego, przy wydaniu pozytywnej decyzji ZUS o przyznaniu zasiłku, dojdzie do jego wyrównania. W praktyce oznacza to, że zasiłek macierzyński zostanie wyrównany do wysokości świadczenia rodzicielskiego, czyli do kwoty 1000 zł.
Przedsiębiorczyni decydując się na założenie rodziny, dalej w świetle prawa pozostaje osobą prowadzącą działalność gospodarczą, a to rodzi obowiązek kontynuacji informowania ZUS o zmianach, jakie nastąpiły w obszarze ubezpieczeniowym płatnika składek oraz opłacania składek. Gdy przedsiębiorczyni wnioskująca o przyznanie zasiłku macierzyńskiego dostanie pozytywną decyzję o jego nadaniu lub gdy otrzyma pierwszą wypłatę świadczenia, ma obowiązek poinformować ZUS o zmianie tytułu ubezpieczenia z racji prowadzonej działalności. Przedsiębiorczyni, która do tej pory była objęta obowiązkiem ubezpieczeniowym np. społecznym i zdrowotnym, musi dokonać wyrejestrowania z ubezpieczeń ZUS. Wyrejestrowanie takie zostaje zgłoszone poprzez przedłożenie deklaracji ZUS ZWUA. W deklaracji ZWUA należy wskazać datę wyrejestrowania. Będzie nią dzień otrzymania prawa do zasiłku macierzyńskiego. Kod przyczyny wyrejestrowania to 600 - inna przyczyna wyrejestrowania.
W następnym kroku osoba objęta zasiłkiem macierzyńskim musi dokonać ponownej rejestracji w ZUS. Dokonuje tego poprzez złożenie deklaracji ZUS ZZA. Rejestracja zgłaszana jest na formularzu ZZA, ponieważ osoba, której nadano prawa do korzystania z zasiłku macierzyńskiego, jest zobligowana do opłacania tylko składki zdrowotnej w trakcie pobierania świadczenia. Data powstania tego obowiązku ubezpieczeniowego to również dzień, w którym przyznano zasiłek macierzyński.
Jak zostało wspomniane powyżej, przedsiębiorca w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego powinien obowiązkowo opłacać jedynie składkę zdrowotną. Należy pamiętać jednak, że do czasu wypłaty zasiłku lub otrzymania decyzji o jego przyznaniu, płatnik powinien opłacać składki w pełnych kwotach. Oczywiście prawo nie zabrania takiej osobie zgłoszenia się do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zgłoszenie się do jakiegokolwiek dobrowolnego ubezpieczenia zawsze skutkować będzie koniecznością opłacania za nie składek.
Przedsiębiorca korzystający z zasiłku macierzyńskiego, będący zarazem zgłoszony jedynie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, przy założeniu, że nie ma zgłoszonych innych osób do ubezpieczeń, powinien przekazywać za siebie tylko deklarację DRA do ZUS za każdy miesiąc kalendarzowy z wykazaniem jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przedsiębiorca, który rozlicza składki wyłącznie za siebie, po złożeniu pierwszej deklaracji ZUS DRA z wykazaniem jedynie składki zdrowotnej, ma prawo zaprzestania generowania i dostarczania do ZUS kolejnych deklaracji przy założeniu, że wysokość składek nie ulega zmianie. Może również zdarzyć się sytuacja, w której przedsiębiorca wysłał już deklarację rozliczeniową za dany okres i dopiero po jej otrzymaniu został przyznany zasiłek za część okresu rozliczeniowego. W takiej sytuacji należy sporządzić deklarację korygującą do sporządzonego już rozliczenia. Natomiast jeśli przedsiębiorca ma zgłoszone inne osoby do ubezpieczeń (np. pracowników), zobligowany jest do składania za siebie imiennych raportów ZUS RZA co miesiąc.
Gdy przedsiębiorca, któremu przysługuje zasiłek macierzyński, zdecyduje się zawiesić działalność gospodarczą w trakcie pobierania świadczenia, wówczas nie opłaca on żadnych składek na ubezpieczenia.
Kiedy okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego dobiegnie końca, płatnik składek ponownie musi poinformować ZUS o zmianie schematu podlegania ubezpieczeniom. W takiej sytuacji przedsiębiorczyni powinna dokonać wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego przy wykorzystaniu formularza ZUS ZWUA. Datą zakończenia obowiązywania ówczesnego obowiązku ubezpieczeniowego jest dzień następny po ostatnim dniu otrzymywania zasiłku macierzyńskiego. Następnie należy dokonać zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych poprzez złożenie deklaracji ZUS ZUA. Datą powstania nowego obowiązku ubezpieczeniowego będzie ten sam dzień, który zostanie wskazany jako dzień zakończenia obowiązywania wyłącznie ubezpieczenia zdrowotnego.
Przedsiębiorca będzie miał prawo do zasiłku chorobowego pod warunkiem, że przystąpi do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Przy działalności gospodarczej okres wyczekiwania jest dość długi, ponieważ wynosi aż 90 dni. W przypadku przedsiębiorców należy pamiętać, że nie dojdzie do wypłaty zasiłku chorobowego, dopóki do ZUS nie wpłynie "Zaświadczenie płatnika składek" ZUS Z-3b. Zasady wypłaty zasiłków chorobowych są takie same, jak w przypadku pozostałych uprawnionych, co jest bardzo uciążliwe z uwagi na specyfikę prowadzenia działalności gospodarczej.
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego zależy od wysokości podstawy przyjętej do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne po pomniejszeniu o 13,71%. Do wyliczenia przyjmuje się średnią z ostatnich 12 miesięcy prowadzenia działalności. Zasiłek chorobowy przysługuje w wysokości 80% lub 100%, w zależności od przyczyny powstania niezdolności do pracy.
Złożenie wniosku o zasiłek chorobowy jest równoznaczne z tym, że w danym okresie (w związku z chorobą) przedsiębiorca nie mógł wykonywać swojej pracy. Aktywność może nieść ryzyko zakwestionowania zasiłku przez ZUS. Oznacza to, że przedsiębiorca w trakcie zwolnienia lekarskiego musi unikać podejmowania aktywności, która może wskazywać na regularne prowadzenie działalności gospodarczej, ponieważ ZUS może pozbawić go wypłaty zasiłku lub nakazać jego zwrot.
Nie ma prawnego zakazu rozpoczynania działalności gospodarczej przez kobietę w ciąży. Ograniczałoby to zasadę swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Stan ciąży sam w sobie nie wyklucza ciągłości podjętej działalności. Braku cechy ciągłości działalności gospodarczej można dopatrzeć się w przypadku, gdy od początku wysoce wątpliwe będzie rozpoczęcie i prowadzenie działalności, a tę wątpliwość można wywieść ze stanu zdrowia osoby zgłaszającej się do ubezpieczenia społecznego, a przede wszystkim jej świadomości co do niemożliwości prowadzenia działalności. Jeżeli więc np. ciąża jest zagrożona, a stan zdrowia kobiety nie będzie pozwalał na dużą aktywność w życiu zawodowym, a kobieta pomimo tego zakłada działalność gospodarczą i np. po 3-cim miesiącu przechodzi na L4 - to ZUS może zakwestionować pobieranie przez nią zasiłku. ZUS może badać np. czy kobieta w ciąży rozpoczyna i utrzymuje działalność gospodarczą tylko po to, aby otrzymywała w przyszłości świadczenia z ZUS, w sytuacji, gdy możliwe do osiągnięcie dochody są znikome w relacji do ponoszonych kosztów utrzymania działalności. Niezgodne z prawem jest bowiem podejmowanie działalności dla pozoru, tylko w celu uzyskania świadczenia.
Kobiecie w ciąży na własnej działalności, tak jak i kobiecie w ciąży, która jest zatrudniona i nie ma swojej firmy, przysługuje zasiłek chorobowy. Warunkiem do tego jest jednak podleganie ubezpieczeniu chorowemu nieprzerwanie przez okres 3 miesięcy (tj. 90 dni). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 listopada 2018 r., I UK 320/17 stwierdził, że rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej przez kobietę w zaawansowanej ciąży nie wyklucza zorganizowania, ciągłości i zarobkowego charakteru tej działalności, jeżeli była ona faktycznie podjęta i wykonywana. Nawet podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w 8 miesiącu ciąży nie stanowi przeszkody do podlegania ubezpieczeniom społecznym w aspekcie wykonywania takiej działalności w sposób ciągły.
STYL ŻYCIA W CIĄŻY, czyli na co uważać?
Pamiętaj! Jednorazowa wpłata wyższej składki nie spowoduje wzrostu wypłacanego zasiłku. Zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego będzie wynosił 70% podstawy wymiaru zasiłku. 100% zasiłku za cały okres korzystania z urlopu macierzyńskiego - w takim przypadku za okres korzystania z urlopu rodzicielskiego oboje rodzice mają prawo do 70%. 81,5% przy czym za okres 9-tygodniowej nieprzenoszalnej części tego urlopu dla ojca dziecka przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 70%.
Ważne! Zasiłek dostaniesz nie później niż w ciągu 30 dni od stwierdzenia przez ZUS uprawnień do zasiłku. Może się jednak zdarzyć, że ZUS zakwestionuje twoje prawo do zasiłku lub obniży jego wysokość. Formalności te wynikają z faktu, że od dnia kiedy zaczynasz pobierać zasiłek macierzyński staje się on obowiązkowym tytułem do twojego ubezpieczenia społecznego.
Ważne! Świadczenie nie zostanie przyznane jeśli w dniu powstania do niego prawa twoje zadłużenie z tytułu składek będzie przekraczać kwotę 48,06 zł.
Urlop ojcowski przedsiębiorcy trwa 14 dni (dwa tygodnie), ale nie musi być wykorzystany jednorazowo. Ojciec dziecka może skorzystać z dwutygodniowego urlopu ojcowskiego, gdy matka dziecka korzysta jednocześnie z urlopu macierzyńskiego. W okresie urlopu ojcowskiego ZUS wypłaca zasiłek. Wniosek o przyznanie świadczenia należy złożyć w ciągu trzech miesięcy od urodzenia dziecka.
Ważne! Taki urlop będzie ci przysługiwać, jeśli zaprzestaniesz prowadzenia działalności gospodarczej i wskażesz, że to opieka nad dzieckiem jest tego powodem. Jeśli w takiej sytuacji nie masz innego tytułu do ubezpieczeń, podlegasz ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. Możesz sprawować opiekę w takich warunkach do 3 lat, jednak nie dłużej niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 lat.
Prawo do zasiłku chorobowego przedsiębiorca uzyskuje dopiero po upływie okresu wyczekiwania, który wynosi 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Oznacza to, że nawet jeśli zgłosisz się do ubezpieczenia chorobowego, nie możesz od razu liczyć na zasiłek chorobowy z ZUS. Świadczenie nie zostanie ci przyznane, jeśli w dniu powstania do niego prawa twoje zadłużenie z tytułu składek będzie przekraczać kwotę 46,66 zł.
Uwaga! Pamiętaj! Dokumenty można wysłać elektronicznie lub za pośrednictwem poczty. Elektronicznie można to zrobić poprzez wprowadzenie formularza ZUS Z-3b w systemie PUE ZUS. Roszczenie o wypłatę zasiłku przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje. ZUS jest zobowiązany do wypłaty zasiłku w ciągu 30 dni od daty otrzymania dokumentów.
Uwaga! Pamiętaj, że prawo do obniżenia podstawy wysokości składek masz tylko wtedy, jeśli masz stwierdzone prawo do zasiłku chorobowego (i otrzymasz z ZUS ten zasiłek). Nie wystarczy rejestracja do ubezpieczeń i otrzymanie zwolnienia lekarskiego.
Uwaga! Możliwość zmniejszenia podstawy dotyczy tylko składek na ubezpieczenie społeczne. Jeśli w ciągu 12 miesięcy nie nastąpi powrót do pełnej zdolności do pracy, chory może wnioskować o rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Ważne! Świadczenie nie zostanie przyznane, jeśli w dniu powstania do niego prawa twoje zadłużenie z tytułu składek będzie przekraczać kwotę 48,06 zł.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie na opiekę nad dziećmi i innymi członkami rodziny za okres nie dłuższy niż 60 dni w roku. Zasiłek nie przysługuje, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, którzy mogą zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny.
Ważne! Świadczenie nie zostanie przyznane jeśli w dniu powstania do niego prawa twoje zadłużenie z tytułu składek będzie przekraczać kwotę 48,06 zł.
Jeśli w dniu wypadku ubezpieczony przedsiębiorca ma zaległości z opłatą składek na ubezpieczenia społeczne na kwotę przekraczającą 48,06 zł, nie ma prawa do świadczeń do czasu spłaty całości zadłużenia. Zadłużenie musi spłacić najpóźniej w ciągu pół roku od dnia wypadku. W razie wypadku należy powiadomić właściwą ze względu na siedzibę firmy jednostkę terenową ZUS. ZUS po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku i zgromadzeniu dokumentacji wypadkowej, w terminie 14 dni sporządza kartę wypadku. Jeżeli w karcie wypadku ZUS wskazuje, że wypadek jest wypadkiem przy pracy, poszkodowanemu przedsiębiorcy przysługują świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego. Za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy.
Prowadzenie działalności gospodarczej i choroby nie idą w parze. Co kiedy przedsiębiorca zachoruje i nie pracuje? Kiedy może otrzymać zasiłek chorobowy i ile on wynosi? - tłumaczymy. Prowadzenie własnej działalności gospodarczej często może utrudnić choroba. Zwykle kiedy przedsiębiorca choruje, to nie zarabia, bowiem w trakcie zwolnienia lekarskiego nie może wykonywać swojej pracy. Nie zawsze jednak może liczyć na zasiłek chorobowy.
Okres wyczekiwania nie obowiązuje przedsiębiorcy, który otrzyma zwolnienie lekarskie na chore dziecko lub innego, wymagającego opieki członka rodziny. W tym przypadku nie obowiązuje okres karencji, zatem przedsiębiorca od razu otrzyma zasiłek, z tym że nie będzie to świadczenie chorobowe, ale zasiłek opiekuńczy.
Kontrola zwolnienia lekarskiego na działalności gospodarczej. W czasie zwolnienia lekarskiego, tego związanego z chorobą przedsiębiorcy czy zwolnienia na dziecko lub innego członka rodziny, przedsiębiorca nie może podejmować działalności zarobkowej ani prowadzić bieżących spraw firmy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może dokonać kontroli tego, czy przedsiębiorca wykorzystuje zwolnienie lekarskie zgodnie z przeznaczeniem.
Wprowadzanie nieobecności i rozliczanie zasiłków macierzyńskich w systemie wFirma.pl. W systemie wFirma.pl możliwe jest łatwe wprowadzanie nieobecności i rozliczanie zasiłków macierzyńskich. Poprawne rozliczanie zasiłków wykazanych na listach płac gwarantuje generowanie poprawnych deklaracji ZUS DRA. W celu obliczenia zasiłku macierzyńskiego, należy wprowadzić go do systemu podobnie jak w przypadku zwolnienia lekarskiego, przechodząc do zakładki KADRY » PRACOWNICY, poprzez kliknięcie na nazwisko pracownika otworzyć okno “Szczegóły pracownika” po czym przejść do zakładki Czas Pracy » Nieobecność. W otwartym oknie Nieobecność pracownika w polu Rodzaj należy wybrać urlop macierzyński, następnie wybrać odpowiedni rodzaj świadczenia i przerwy. W zależności od wariantu wybranego przez pracownicę, w jakiej wysokości i w ilu częściach decyduje się na wykorzystanie urlopu macierzyńskiego, należy wybrać odpowiedni procent podstawy. Dodany w ten sposób zasiłek macierzyński zostanie prawidłowo wykazany na liście płac, a na deklaracji ZUS DRA pomniejszy składki społeczne do zapłaty.
Zwolnienie dla ciężarnej może wystawić ginekolog lub inny specjalista. O zasadności tego zwolnienia każdorazowo zadecyduje jednak lekarz. Na zwolnienie w ciąży można więc iść w każdym momencie, jeśli lekarz tak zdecyduje. Od 34 dnia zwolnienia lekarskiego obowiązek wypłaty przechodzi na ZUS.
Tabela: Kluczowe świadczenia dla przedsiębiorcy w ciąży
| Świadczenie | Warunki uzyskania | Wysokość | Okres pobierania |
|---|---|---|---|
| Zasiłek chorobowy | Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, 90 dni opłacania składek | 80% lub 100% podstawy wymiaru | Do 270 dni (w przypadku ciąży) |
| Zasiłek macierzyński | Ubezpieczenie chorobowe | 80% lub 70% podstawy wymiaru (w zależności od wybranej opcji) | Zależny od liczby dzieci i wybranego urlopu |
| Zasiłek opiekuńczy | Opieka nad chorym dzieckiem lub członkiem rodziny | Zależny od podstawy wymiaru składek | Do 60 dni w roku |
Podstawa wymiaru składek ZUS przedsiębiorcy na zwolnieniu chorobowym. Przedsiębiorczyni, która ze względu na ciążę została uznana przez lekarza specjalistę jako niezdolna do wykonywania pracy oraz otrzymuje bądź otrzymała już zasiłek chorobowy, ma prawo rozliczać się z ZUS na innych warunkach. Taka osoba, za okres przebywania na zwolnieniu chorobowym, ma możliwość pomniejszenia opłacanych przez siebie składek na ubezpieczenia społeczne. Ta zasada dotyczy tylko przedsiębiorców opłacających składki za ubezpieczenia od standardowej podstawy. Osoby opłacające składki od wyższej podstawy wymiaru co do zasady nie mają takich praw.
Przedsiębiorca korzystający z ulgi na start nie ma możliwości zgłoszenia się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego!
Ważne! Zasiłek macierzyński przysługuje osobie objętej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, której w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w okresie urlopu wychowawczego narodziło się dziecko. Zasiłek mogą otrzymać również osoby, które zdecydowały się na przyjęcie dziecka.
Informowanie pracodawcy o ciąży. W aktualnym stanie prawnym nie ma przepisów nakładających na pracownicę w ciąży konieczności dostarczenia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego ciążę. Uznaje się, że dostarczenie zwolnienia lekarskiego z kodem B jest wystarczające i wiążące pracodawcę. Od tego momentu pracownica zostaje objęta ochroną. Między innymi nie może pracować w nadgodzinach czy godzinach nocnych. Jednak to w interesie pracownicy powinno być jak najszybsze powiadomienie pracodawcy o swoim stanie, by móc zostać objętą szczególną ochroną. O ciąży można powiadomić przełożonego w dowolnym momencie, ponieważ w tym zakresie nie ma określonego żadnego terminu. Zaś zaświadczenie lekarskie o ciąży nie ma ściśle określonego wzoru, nie musi także być wystawione przez lekarza ginekologa, może zostać wystawione przez lekarza rodzinnego.
Rozwiązanie umowy z ciężarną pracownicą. Pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę (na czas nieokreślony lub na czas określony dłuższy niż wyznaczony termin porodu) z ciężarną pracownicą oraz w okresie trwania jej urlopu macierzyńskiego. Przepis ten nie ma jednak zastosowania do umów zawartych na okres próbny nieprzekraczający jednego miesiąca oraz umów na zastępstwo. Umowy zawarte na czas określony lub okres próbny przekraczający jeden miesiąc, które uległyby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, automatycznie ulegają przedłużeniu do daty porodu. Umowa nie może być także rozwiązana w sytuacji, gdy pracownica w trakcie ciąży dostanie zwolnienie lekarskie.
Kontrola ZUS pracownicy a zwolnienie lekarskie w trakcie ciąży. Często dokonywana jest kontrola pracownika przebywającego na zwolnieniu lekarskim. Dotyczy to również kobiet przebywających na zwolnieniu z powodu ciąży. Głównym celem zwolnienia lekarskiego jest usprawiedliwienie nieobecności pracownika w pracy w czasie choroby. W tym czasie pracownik powinien stosować się do zaleceń lekarza oraz wykorzystać go na rekonwalescencję, aby możliwie szybko wrócić do zdrowia i mieć możliwość wykonywania pracy. Wielu pracowników jednak nie do końca stosuje się do powyższych zaleceń. Pracodawca oraz ZUS mają prawo przeprowadzić niezapowiedzianą kontrolę w celu ustalenia, czy pracownik wykorzystuje zwolnienie lekarskie L4 w ciąży zgodnie z jego przeznaczeniem. Kontrola może odbyć się zarówno w domu pracownika, jak i innych miejscach, jak na przykład innym miejscu zatrudnienia lub nawet firmie osoby pokrewnej, np. w sklepie prowadzonym przez męża osoby przebywającej na zwolnieniu. Ustalenie konkretnego miejsca przebywania w czasie choroby pracownika oraz czynności przez niego wykonywanych jest podstawą do zmniejszenia lub całkowitego odebrania zasiłku chorobowego, zwłaszcza jeśli zostanie udowodnione, że w trakcie zwolnienia lekarskiego pracownik wykonuje inną pracę zarobkową, np. na podstawie umowy zlecenia.
tags: #zasilek #chorobowy #dla #przedsiebiorcy #2009 #w