Osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności mogą liczyć na różnorodne formy wsparcia ze strony państwa. Obejmują one nie tylko świadczenia finansowe, ale także szereg ulg i uprawnień, które mają na celu ułatwienie codziennego funkcjonowania oraz integrację społeczną. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej tym aspektom, skupiając się na zasiłku chorobowym oraz innych formach pomocy dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami.
Świadczenia pieniężne dla osób niepełnosprawnych
Osoby niepełnosprawne mogą ubiegać się o szereg świadczeń pieniężnych, które mają na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z ich szczególnymi potrzebami życiowymi. Do najważniejszych z nich należą:
Świadczenie wspierające
Świadczenie wspierające, wprowadzone na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r., jest skierowane do osób niepełnosprawnych, które ukończyły 18. rok życia i posiadają decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia w zakresie od 70 do 100 punktów. Celem tego świadczenia jest pomoc w pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych. Wysokość świadczenia jest zróżnicowana i zależy od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia, wahając się od 40% do 220% wysokości renty socjalnej. Od 1 marca 2026 r. przewidziane są podwyżki tego świadczenia.
Świadczenie wspierające nie przysługuje w przypadku, gdy osoba niepełnosprawna została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę, lub gdy jej opiekunowi przysługuje podobne świadczenie za granicą.
Procedura przyznawania świadczenia wymaga uzyskania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia od wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, a następnie złożenia wniosku do ZUS.
Zasiłek pielęgnacyjny
Zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem wypłacanym celem częściowego pokrycia wydatków związanych z koniecznością sprawowania opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przysługuje on dziecku z orzeczeniem o niepełnosprawności, osobie niepełnosprawnej powyżej 16. roku życia ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (jeśli niepełnosprawność powstała przed 21. rokiem życia), a także osobie po 75. roku życia. W 2025 roku jego wysokość wynosi 215,84 zł miesięcznie.
Aby ubiegać się o zasiłek pielęgnacyjny, należy złożyć wniosek w urzędzie gminy lub miasta wraz z wymaganymi dokumentami, takimi jak skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub kopia orzeczenia o niepełnosprawności.
Dodatek pielęgnacyjny
Dodatek pielęgnacyjny jest odrębnym świadczeniem od zasiłku pielęgnacyjnego i przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, lub osobie, która ukończyła 75 lat. Do wniosku o dodatek pielęgnacyjny należy dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia na druku OL-9.
Świadczenie uzupełniające dla osób dorosłych niezdolnych do samodzielnej egzystencji (tzw. 500+ dla niepełnosprawnych)
Świadczenie to jest przeznaczone dla osób, które ukończyły 18 lat i są niezdolne do samodzielnej egzystencji, co zostało potwierdzone odpowiednim orzeczeniem. Od 1 marca 2024 roku próg dochodowy uprawniający do świadczenia wynosi 2419,33 zł brutto. Do wniosku o świadczenie należy dołączyć m.in. orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji lub zaświadczenie o stanie zdrowia.
Renta socjalna
Renta socjalna przysługuje osobom całkowicie niezdolnym do pracy, które stały się niezdolne do pracy przed ukończeniem 18. roku życia, przed ukończeniem 25. roku życia w trakcie nauki, lub w trakcie studiów doktoranckich/aspirantury naukowej. Od 1 marca 2025 roku renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi 1878,91 zł brutto, a z tytułu częściowej niezdolności do pracy 1409,18 zł.
Do wniosku o rentę socjalną należy dołączyć m.in. zaświadczenie ze szkoły/uczelni, zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9 oraz dokumentację medyczną.
Świadczenie pielęgnacyjne
Od 1 stycznia 2024 roku świadczenie pielęgnacyjne przysługuje rodzicom lub innym osobom opiekującym się niepełnosprawnymi dziećmi do ukończenia 18. roku życia, bez ograniczeń w zakresie podejmowania zatrudnienia. Warunkiem jest, aby niepełnosprawność spowodowała konieczność sprawowania ciągłej opieki przed uzyskaniem pełnoletności lub przed ukończeniem 25. roku życia podczas nauki.
Zasiłek chorobowy dla osób niepełnosprawnych
Kwestia zasiłku chorobowego dla osób niepełnosprawnych jest ściśle powiązana z ich statusem zatrudnienia i ogólnymi przepisami dotyczącymi ubezpieczenia chorobowego. Podobnie jak w przypadku osób pełnosprawnych, zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonym, którzy stali się niezdolni do pracy z powodu choroby lub wypadku.
Długotrwała choroba pracownika przed 50. rokiem życia: Pracownik, który zachorował i przebywa na zwolnieniu lekarskim przez 40 dni, otrzymuje od pracodawcy wynagrodzenie przez pierwsze 33 dni choroby (80% podstawy wymiaru). Od 34. dnia niezdolności do pracy zasiłek chorobowy wypłaca ZUS.
Wypadek w pracy: W przypadku niezdolności do pracy wynikającej z wypadku w pracy, pracownik od pierwszego dnia otrzymuje zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego w wysokości 100% podstawy zasiłkowej, wypłacany przez ZUS.
Osoba powyżej 50. roku życia na zwolnieniu lekarskim: Pracownik, który ukończył 50 lat, otrzymuje od pracodawcy wynagrodzenie przez pierwsze 14 dni niezdolności do pracy (80% podstawy wymiaru). Od 15. dnia zasiłek chorobowy wypłaca ZUS.
Finansowanie zwolnienia chorobowego zależy od długości niezdolności do pracy i jej przyczyny. Okres pobytu w szpitalu skutkuje wypłatą zasiłku w wysokości 70% podstawy wymiaru.
Ulgi i uprawnienia dla osób niepełnosprawnych
Osoby posiadające orzeczenie o niepełnosprawności mogą liczyć na szereg ulg i uprawnień, które ułatwiają im codzienne funkcjonowanie:
- Dodatkowy urlop: Osoby posiadające orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mają prawo do dodatkowego urlopu w wymiarze 10 dni roboczych na rok kalendarzowy. Jeśli urlop ten nie zostanie wykorzystany, przechodzi na kolejny rok jako zaległy urlop wypoczynkowy.
- Zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia: Osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym lub umiarkowanym mogą korzystać z uprawnienia do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, które jest liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy.
- Karta parkingowa: Osoba niepełnosprawna może ubiegać się o wydanie karty parkingowej, która uprawnia do parkowania na specjalnie wyznaczonych miejscach oraz daje możliwość niestosowania się do niektórych znaków drogowych (pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności).
- Ulgi i bezpłatne przejazdy środkami transportu publicznego: Osoby niepełnosprawne mogą liczyć na ulgi, a w niektórych przypadkach nawet na bezpłatne przejazdy środkami transportu publicznego.
- Zwolnienie z opłat abonamentowych: Osoby niepełnosprawne mogą zostać zwolnione z opłat abonamentowych.
- Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC): Zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych, osoby niepełnosprawne mogą być zwolnione z PCC przy zakupie samochodu osobowego, sprzętu rehabilitacyjnego, wózka inwalidzkiego, motoroweru czy motocykla na potrzeby własne.
- Zwolnienie z kosztów sądowych: Osoby niepełnosprawne mogą zostać zwolnione z kosztów sądowych po złożeniu odpowiedniego wniosku.
- Zwolnienie z opłaty za psa: W niektórych gminach osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności są zwolnione z opłaty za psa.
- Pies asystujący: Osoba niepełnosprawna z psem asystującym (odpowiednio wyszkolonym i oznaczonym) może korzystać z pewnych uprawnień, pod warunkiem posiadania certyfikatu potwierdzającego status psa oraz aktualnego zaświadczenia o wykonaniu obowiązkowych szczepień.
- Krótszy czas pracy: Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo, a w przypadku osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności - 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.
- Ulga rehabilitacyjna PIT: Osoby niepełnosprawne oraz osoby je utrzymujące mogą odliczyć w rocznym zeznaniu podatkowym PIT wydatki na zakup leków.
Wsparcie z PFRON
Osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności mogą starać się o wsparcie finansowe ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Dofinansowanie to może obejmować m.in. zakup sprzętu rehabilitacyjnego, ortopedycznego, protetycznego, a także pomoc w utrzymaniu aktywności zawodowej.
Obsługa podróżnych z niepełnosprawnością słuchu
Warto pamiętać, że w sytuacji, gdy pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim i pobiera zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS, dofinansowanie do jego wynagrodzenia ze środków PFRON nie przysługuje.
tags: #zasilek #chorobowy #niepelnosprawnych