Egzekucja wynagrodzenia za pracę to bardzo ciężkie przeżycie dla osoby zadłużonej. W jednej chwili jej możliwości finansowe zostają mocno uszczuplane, a komfort życia wobec możliwości wydania większej ilości pieniędzy spada. Dotyczy to rzecz jasna również członków najbliższej rodziny, w tym szczególnie małoletnich dzieci dłużnika. Ten, kto ma komornika na pensji często zastanawia się czy komornik może zająć całą wypłatę? A jeśli nie, to jaka jest kwota wolna od potrąceń wynagrodzenia za pracę? Ponadto, jak komornik szuka pracodawcy i znajduje miejsce pracy dłużnika? Na te i inne powiązane z tematyką pytania odpowiemy w poniższym artykule.
Jak komornik szuka pracodawcy?
Okazuje się, że organ egzekucyjny nie musi wykonywać dużej pracy, aby znaleźć gdzie pracuje dłużnik. Wystarczy, że złoży zapytanie w systemie teleinformatycznym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i wskaże dane osoby zadłużonej. Wystarczy imię i nazwisko oraz co najważniejsze numer PESEL. Każdy tytuł wykonawczy pochodzący od sądu i stanowiący podstawę egzekucji komorniczej zawiera zarówno imię i nazwisko jak i numer PESEL. W ten sposób komornik sądowy otrzymuje wiarygodną informację o miejscu pracy osoby zadłużonej. Wiadomość z ZUS zawiera dokładne wskazanie pracodawcy. Dzięki temu komornik może wysłać do pracodawcy dłużnika pismo z zajęciem wynagrodzenia.
Ile komornik może zabrać z pensji?
Przepisy kodeksu pracy wprost regulują kwestię dotyczącą zajęcia wynagrodzenia w egzekucji komorniczej. Przede wszystkim zacznijmy od tego, że kwotą wolną od zajęcia komorniczego w przypadku pensji pracowniczej jest kwota minimalnego wynagrodzenia. Dlatego trzeba dokładnie wiedzieć ile ona wynosi w danym roku. Dla przykładu w 2022 roku kwota minimalnego wynagrodzenia wynosi dokładnie 3010,00 zł brutto, a więc na rękę 2.363,56 zł. Każda suma powyżej minimalnego wynagrodzenia za pracę podlega egzekucji komorniczej.
Pracujesz na części etatu? W takiej sytuacji kwota otrzymywanego wynagrodzenia pomniejszana jest proporcjonalnie do wysokości etatu.
Od 1 stycznia 2023 roku minimalne wynagrodzenie w Polsce wynosi 3490 złotych brutto.
W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych potrącenia mogą być dokonywane do wysokości trzech piątych wynagrodzenia.
Zgodnie z art. 87 i nast. Kodeksu pracy ustalono zasady dokonywania potrąceń należności egzekwowanych z wynagrodzenia za pracę, określając ułamkowo granice kwot potrąceń, a także kwoty wolne od potrąceń. Wspomniane ograniczenia służą zapewnieniu pracownikowi-dłużnikowi minimalnej kwoty środków finansowych, koniecznej do zapewnienia egzystencji.
Komornik jest uprawniony do pobrania części wynagrodzenia, która przekracza kwotę wolną od zajęcia.
Zgodnie z art. 880 Kodeksu postępowania cywilnego (kpc) egzekucja z wynagrodzenia za pracę należy do komornika przy sądzie rejonowym ogólnej właściwości dłużnika, którą ustala się według jego miejsca zamieszkania. Dłużnikiem w takim przypadku jest zawsze pracownik (osoba fizyczna).
Zgodnie z art. 881 § 2 kpc, zajmując wynagrodzenie za pracę, komornik zawiadamia pracownika-dłużnika, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Dotyczy to w szczególności periodycznego wynagrodzenia za pracę i wynagrodzenia za prace zlecone oraz nagród i premii przysługujących dłużnikowi za okres jego zatrudnienia, jak również związanego ze stosunkiem pracy zysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach pozostających w związku ze stosunkiem pracy.
Z mocy samego zajęcia wierzyciel może wykonywać wszelkie prawa i roszczenia dłużnika. Na żądanie wierzyciela komornik wydaje mu odpowiednie zaświadczenie.
Komornik sądowy przystępuje go egzekucji z wynagrodzenia za pracę poprzez jego zajęcie.
Wynagrodzenie za pracę stanowi jedno ze źródeł, z których może być prowadzona egzekucja świadczeń pieniężnych. W razie wszczęcia takiej egzekucji na pracodawcy oraz pracowniku kadr spoczywa szereg obowiązków dotyczących współpracy z komornikiem.
Umowa zlecenie a komornik
Rynek pracy już wiele lat temu zaakceptował powszechnie, że oprócz wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę zaczęto stosować zastępczo umowy zlecenia. Początkowo było to bardzo atrakcyjne rozwiązanie dla pracodawców. Pojawiają się wobec tego zagadnienia liczne pytania, które dotyczą relacji umowa zlecenie a komornik. Czy organ egzekucyjny może zabrać całą wypłatę jeśli pracuję na umowie zlecenia? Jeszcze do niedawna było to powszechne zjawisko, w którym osoby otrzymujące wynagrodzenie ze zlecenia miały zajmowaną całą wypłatę. Obecnie jest to niedopuszczalne, jeśli świadczenie uzyskiwane przez dłużnika z umowy zlecenia ma charakter stały i służy zaspokajaniu jego potrzeb życiowych.
W przypadku osoby wykonującej umowę zlecenia, dłużnik powinien wykazać komornikowi, że otrzymywane wynagrodzenie ma charakter powtarzający się (nie jest to praca dorywcza) oraz jest jedynym źródłem jego dochodu. Komornik może zweryfikować te informacje, np. poprzez ustalenie w ZUS, czy umowa zlecenia stanowi jedyne źródło dochodu tego dłużnika.
Jeżeli pracownik jest zatrudniony u pracodawcy także na podstawie umowy cywilnoprawnej, to dokonywanie potrąceń komorniczych z wynagrodzenia otrzymywanego z tytułu tej umowy następuje na takich samych zasadach jak potrącenia z wynagrodzenia za pracę.
Egzekucja z wynagrodzenia na konto bankowe
Tutaj dochodzimy do innego poważnego i systemowego problemu jakim jest egzekucja z wynagrodzenia za pracę, które wpływa na konto bankowe. W przypadku osób, które pobierają wynagrodzenie za pracę na konto bankowe zgłaszane są liczne zastrzeżenia. Chodzi głównie o sytuację, w której dochodzi do podwójnej egzekucji pensji pracowniczej. W pierwszej kolejności potrącana jest kwota jeszcze u pracodawcy. Następnie, kiedy trafia na konto bankowe zajmowana jest po raz kolejny.
Co w takim przypadku najlepiej zrobić? Zmiana rachunku do wypłaty na konto bez komornika (np. O tym, że egzekucja z wynagrodzenia za pracę prowadzona jest równolegle u pracodawcy i na koncie bankowym należy powiadomić komornika i bank, który prowadzi Twój rachunek bankowy. Wówczas środki, które otrzymujesz z wynagrodzenia za prace nie powinny być przesyłane komornikowi, a te, które zostały przesłane powinny wrócić na Twoje konto.
Zablokowanie komornika - czy jest możliwe?
Mam komornika na wynagrodzeniu za pracę. Czy zablokowanie komornika jest możliwe? Oczywiście, że TAK, ale nie w każdym przypadku i wyłącznie po spełnieniu pewnych warunków. Warunkiem skuteczności działań jest to, że w Twoim życiu pojawił się komornik bez powiadomienia. Chodzi tutaj o sytuacje, w których zajęcie Twojego wynagrodzenia za pracę czy też innych świadczeń albo rzeczy nastąpiło bez wcześniejszych pism sądowych.
Może się tak zdarzyć, a w Kancelarii EUROLEGE prowadziliśmy setki takich spraw, w których pomagaliśmy nie tylko umarzać egzekucje, ale także odzyskiwać pieniądze zabrane przez komornika! Jak to możliwe? Jeśli w Twojej sprawie komornik pojawił się bez wcześniejszych powiadomień sądowych to oznacza, że zapewne egzekucja prowadzona jest przeciwko Tobie w oparciu o wadliwy tytuł wykonawczy. A to z kolei daje podstawy do jego uchylenia i umorzenia egzekucji oraz odzyskania wszystkich utraconych pieniędzy.
Od czego zacząć?
Przede wszystkim ustal jaki komornik i pod jaką sygnaturą KM prowadzi wobec Ciebie postępowanie. Nazwa tytułu wykonawczego, np. Dysponując takimi danymi wykonaj telefon do sądu, który wydał tytuł wykonawczy. Ustal w nim na jaki adres wysyłano do Ciebie pisma w danej sprawie. Jeśli okaże się, że na stary i nieaktualny adres to masz realną szansę na zablokowanie komornika!
Jeśli wszystko się potwierdzi to można podjąć działania procesowe. Trzeba jednak uważać, aby nie popełnić błędu, który może drogo kosztować. Zdecydowanie na tym etapie najlepiej sprawdzi się prawnik od spraw komorniczych. Niektórzy dłużnicy starają się działać samodzielnie, ale ze względu na trudności popełniają liczne błędy. Koniecznym bowiem staje się nie tylko korespondowanie z sądem w zakresie prawidłowego doręczenia tytułu egzekucyjnego oraz złożenia odwołania do sądu pozbawionego braków formalnych. Dochodzi do tego również konieczność korespondowania z komornikiem i często też z wierzycielem.
Jak działa KOMORNIK? Jak Rozłożyć DŁUG NA RATY u Komornika? Jak Dogadać się z Komornikiem?
Zaległe wynagrodzenie, odprawa a podatki i składki
Niejednokrotnie dochodzi do sytuacji, w których zaległą pensję i odprawę pracownik odzyskuje w drodze egzekucji komorniczej. Należy wtedy pamiętać o konieczności odprowadzania zaliczek na PIT i składek na ubezpieczenia społeczne. Po egzekucji komorniczej obowiązki rozliczenia poszczególnych danin publicznoprawnych obciążają zarówno pracodawcę i komornika, jak i samego pracownika. I to niezależnie od woli stron oraz tego, kto faktycznie dysponuje środkami na zapłatę należności.
Zgodnie z art. 42e ust. 1 ustawy o PIT „w przypadku, gdy wypłaty świadczeń określonych w art. 12 dokonuje komornik sądowy (…), a nie zakład pracy, jest on obowiązany, jako płatnik, do poboru zaliczki na podatek, stosując do wypłacanych świadczeń najniższą stawkę podatkową określoną w skali”, a stosownie do art. art. 42e ust. 4 ustawy przepisy określające obowiązki płatników stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że komornik sądowy przekazuje kwoty pobranych zaliczek na podatek w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrał zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, przesyłając równocześnie deklarację PIT-4.
Wyegzekwowana od pracodawcy kwota wynagrodzenia będzie przychodem dla podatnika z chwilą jego otrzymania i stosownie do postanowienia przepisu art. 45 ust. Od wynagrodzenia, które były pracownik otrzymał w wyniku egzekucji komorniczej, pracodawca ma obowiązek opłacić składki na ubezpieczenia społeczne na zasadach ogólnych (art. 4 pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 1 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zgodnie z art. 84 ust. 2 w związku z art. 81 ust. 1 Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być opłacona przez byłego pracownika bezpośrednio na rachunek bankowy wskazany przez właściwy oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia.
Odprawa nie korzysta jednak ze zwolnienia z podatku dochodowego i analogicznie do wynagrodzenia podatnik powinien w zeznaniu podatkowym wykazać przychód z tego tytułu i opodatkować dochód łącznie z innymi dochodami uzyskanymi w danym roku podatkowym.
Obowiązki pracodawcy w przypadku zajęcia wynagrodzenia
W związku z prowadzoną egzekucją z wynagrodzenia za pracę na pracodawcy ciążą obowiązki w zakresach: przekazywania wynagrodzenia na spłatę należności; informowania komornika o okolicznościach związanych z dokonywaniem spłaty należności; informowania nowego pracodawcy o zajęciu wynagrodzenia pracownika.
Komornik prowadzący egzekucję wzywa pracodawcę, aby w granicach określonych w art. 881 § 2 kpc nie wypłacał dłużnikowi, poza częścią wolną od zajęcia, żadnego wynagrodzenia, lecz: przekazywał zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu, zawiadamiając komornika o pierwszej wypłacie, albo przekazywał zajęte wynagrodzenie komornikowi w wypadku, gdy do wynagrodzenia jest lub zostanie w dalszym toku postępowania egzekucyjnego skierowana jeszcze inna egzekucja, a wynagrodzenie w części wymagalnej nie wystarcza na pokrycie wszystkich egzekwowanych świadczeń wymagalnych. Stosownie do okoliczności komornik może wezwać pracodawcę do przekazywania mu zajętego wynagrodzenia bezpośrednio (art. 881 § 3-4 kpc).
Wykonując zajęcie wynagrodzenia za pracę, komornik wzywa pracodawcę, aby w ciągu tygodnia: przedstawił za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów; podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi; w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli. Pracodawca obowiązany jest do niezwłocznego zawiadomienia komornika oraz wierzyciela o każdej zmianie tych okoliczności (art. 882 § 1 i 2 kpc).
Należy pamiętać, że zajęcie wynagrodzenia obowiązuje nadal, choćby po zajęciu nawiązano z dłużnikiem nowy stosunek pracy lub zlecenia albo choćby zakład pracy przeszedł na inną osobę, jeżeli osoba ta o zajęciu wiedziała. Dlatego też w razie rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem-dłużnikiem dotychczasowy pracodawca czyni wzmiankę o zajęciu należności w wydanym dłużnikowi świadectwie pracy, a jeżeli nowy pracodawca dłużnika jest mu znany, przesyła mu zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia oraz powiadamia o tym komornika i dłużnika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne. Wzmianka w świadectwie pracy powinna zawierać oznaczenie komornika, który zajął należność, oraz numer sprawy egzekucyjnej, jak również wskazać wysokość potrąconych już kwot. Przesłanie zawiadomienia komornika ma skutki zajęcia należności dłużnika u nowego pracodawcy od chwili dojścia zawiadomienia do tego pracodawcy. Nowy pracodawca, któremu pracownik przedstawi świadectwo pracy ze wzmianką o zajęciu należności, zawiadamia o zatrudnieniu pracownika pracodawcę, który wydał świadectwo, oraz wskazanego we wzmiance komornika. Jeżeli nowy pracodawca, któremu pracownik nie okazał świadectwa pracy, dowie się, gdzie pracownik był przedtem zatrudniony, obowiązany jest zawiadomić poprzedniego pracodawcę o jego zatrudnieniu, chyba że pracownik przedstawi zaświadczenie od tego pracodawcy stwierdzające, że jego należności nie były zajęte. Obowiązek powiadomienia komornika o zmianie pracodawcy obciąża również dłużnika (art. 884 kpc).
Pracodawcy, który nie wykonuje opisanych wyżej obowiązków, komornik wymierza grzywnę w wysokości do 5000 złotych. Jest ona powtarzana, jeżeli pracodawca nadal uchyla się od wykonania tych obowiązków w dodatkowo wyznaczonym terminie.
Ponadto, jeżeli z powodu zaniedbania obowiązków związanych z zajęciem wynagrodzenia za pracę została wierzycielowi wyrządzona szkoda (np. poprzez dokonanie wypłaty zajętej części wynagrodzenia pracownikowi-dłużnikowi zamiast przekazania jej na rzecz wierzyciela), pracodawca musi zapłacić wierzycielowi stosowne odszkodowanie. W takim wypadku do zapłaty odszkodowania zobowiązany jest zawsze pracodawca, niezależnie od tego, czy jest on osobą fizyczną, osobą prawną, czy jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.
Jak działa KOMORNIK? Jak Rozłożyć DŁUG NA RATY u Komornika? Jak Dogadać się z Komornikiem?
tags: #zalegle #wynagradzanie #komornik