Urlop macierzyński jest kluczowym elementem polityki rodzinnej w wielu krajach, mającym na celu wsparcie rodziców w opiece nad nowo narodzonym dzieckiem. Zrozumienie różnic w przepisach dotyczących urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego i rodzicielskiego na całym świecie jest istotne dla globalnych firm, które chcą przyciągnąć i zatrzymać najlepszych pracowników.
Urlop macierzyński w Europie
W Europie sytuacja wygląda znacznie lepiej niż w Stanach Zjednoczonych. Polska plasuje się powyżej unijnej średniej z 20 tygodniami podstawowego, pełnopłatnego urlopu macierzyńskiego. Pod względem jego długości zajmujemy 5. miejsce w UE, ex aequo z Estonią. Z dłuższego urlopu mogą korzystać Greczynki, Słowaczki, Chorwatki oraz Bułgarki. Warto przy tym pamiętać, że świeżo upieczone matki w Polsce mogą przedłużyć przerwę od pracy nawet do roku, jeśli bezpośrednio po okresie urlopu macierzyńskiego wykorzystają również urlop rodzicielski. Polska ze swoim łącznym wymiarem 52 tygodni urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego dla matki znajduje się w czołówce europejskiej pod względem długości w pełni płatnego urlopu.
Średnia długość pełnopłatnego urlopu macierzyńskiego w UE wynosi 16,7 tygodnia. Spośród krajów Wspólnoty najkrótszą przerwę od pracy gwarantuje matkom Portugalia - tylko 6 tygodni. W Niemczech ustawowo kobietom przysługuje 39 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego i około 12 tygodni bezpłatnego. We Francji urlop macierzyński dzieli się na przedporodowy i poporodowy. Czas jego trwania jest zależny od liczby posiadanych dzieci. Przy pierwszym i drugim dziecku mama może skorzystać z 6 tygodni urlopu przedporodowego oraz 10 tygodni następujących po nim. W Wielkiej Brytanii mamy wracają do pracy po 52 tygodniach wolnego. Warto zaznaczyć, że jedynie 39 z nich jest w pełni płatne.
Bułgaria jest państwem, w którym płatny urlop macierzyński trwa najdłużej, bo aż 58,6 tygodnia. Matki w Bułgarii otrzymują 410 dni urlopu macierzyńskiego, z czego 45 przypada na okres przedporodowy. Narodowy Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w Bułgarii płaci obu rodzicom 90 proc. wynagrodzenia. Zaraz po Bułgarii plasują się Grecja i Wielka Brytania. W Czechach urlop macierzyński trwa 28 tygodni. Matki w Serbii mają prawo do 20 tygodni pełnopłatnego urlopu po urodzeniu dziecka. Następnie mogą skorzystać z dodatkowego, rocznego urlopu, z tym że przez pierwsze 26 tygodni będzie on płatny w 100 proc., później - do 39 tygodnia - otrzymają 60 proc. pensji, a potem - 30 proc. wynagrodzenia.
W Danii mamy mogą uzyskać w sumie 18 tygodni pełnopłatnego urlopu macierzyńskiego: cztery tygodnie przed porodem i 14 tygodni po. Ojcowie mają prawo do dwóch tygodni urlopu w ciągu 14 tygodni od urodzenia się dziecka. W Szwecji rodzice mają prawo do 480 dni urlopu, w czasie którego otrzymują 80 proc. wynagrodzenia, naliczanego na podstawie maksymalnego miesięcznego dochodu. W Belgii matki mają prawo do 15 tygodni urlopu macierzyńskiego w przypadku ciąży pojedynczej i 17 tygodni - w przypadku ciąży mnogiej. Przez pierwsze 30 dni po urodzeniu dziecka, otrzymują 80 proc. ich wynagrodzenia, a później - 75 proc. Ojciec w Belgii ma prawo do 10 dni urlopu bezpłatnego do wykorzystania w ciągu 30 dni od dnia narodzenia się dziecka. Urlop macierzyński może trwać na Islandii łącznie maksymalnie 9 miesięcy. Przy czym na każdego rodzica przypada po 3 miesiące urlopu, a pozostałe 3 miesiące mogą oni podzielić między siebie według własnej potrzeby. W tym czasie rodzice otrzymują 80 proc. wynagrodzenia.
W Estonii matka otrzymuje 140 dni pełnopłatnego urlopu macierzyńskiego, który może rozpocząć na 30-70 dni przed przewidywanym terminem porodu. Podobnie jak w krajach skandynawskich, ojcowie w Estonii mają prawo do dwóch tygodni płatnego czasu wolnego od pracy. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego rodzice mogą otrzymać dodatkowe 435 dni wolnego. W Austrii urlop macierzyński może być przedłużony o dodatkowe cztery tygodnie w przypadku ciąży przedwczesnej lub komplikacji. W Grecji mamy otrzymują prawo do 18 tygodni pełnopłatnego urlopu, a ojcowie - do czterech tygodni. Dodatkowo obojgu rodzicom przysługuje do podziału łącznie 156 tygodni wolnego. Mogą oni zdecydować, czy chcą w tym czasie otrzymywać 100 proc. wynagrodzenia przez pierwsze 52 tygodnie, czy 70 proc. przez pierwsze 104 tygodnie (do ukończenia przez dziecko 2 lat).
Kraje, które zapewniają 52 tygodnie płatnego urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego lub więcej w Europie to: Polska, Niemcy, Czechy, Słowacja, Ukraina, Białoruś, Litwa, Łotwa, Estonia, Rosja, Węgry, Austria, Szwecja, Mołdawia, kraje bałkańskie, Słowenia. Kraje, które zapewniają od 26 do 51 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego: Włochy, Francja, Norwegia, Finlandia, Grecja, Portugalia, Macedonia, Kosowo, Wielka Brytania, Islandia. Kraje, które zapewniają od 14 do 25 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego: Szwajcaria, Hiszpania, Holandia, Turcja.
Urlop macierzyński na świecie
Stany Zjednoczone plasują się w niechlubnej czołówce, a towarzyszy im tylko jedno państwo - Papua-Nowa Gwinea. W tych krajach nie ma w ogóle płatnego urlopu macierzyńskiego! Prawo federalne w USA nie przewiduje takiej możliwości, jednak poszczególne stany mogą tutaj wprowadzić własne regulacje. Najlepiej sytuacja wygląda w Nowym Jorku, gdzie kobiety mogą liczyć na 12 tygodni urlopu płatnego w wymiarze 66 proc. Tylko 4 stany w USA zapewniają kobietom płatny urlop macierzyński i to w znacznie mniejszym wymiarze niż w Polsce. W 57 stanach kobiety nie mogą liczyć na płatny urlop macierzyński.
Na świecie istnieją kraje, które oferują bardzo długi urlop macierzyński. Kanada, Turkmenistan, Uzbekistan, Kuba, Japonia, Korea Południowa oferują 52 tygodnie płatnego urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego lub więcej. Kraje, które zapewniają od 26 do 51 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego to: Iran, Indie, Grenlandia, Chile, Wietnam, Wenezuela. Kraje, które zapewniają od 14 do 25 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego: Australia, Nowa Zelandia, Chiny, Mongolia, Kazachstan, Brazylia, Peru, Kolumbia, większość krajów afrykańskich (między innymi Republika Południowej Afryki, Demokratyczna Republika Konga, Algieria, Libia, Niger, Czad, Somalia) i inne.
Kraje, które zapewniają mniej niż 14 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego to: Meksyk, Argentyna, Boliwia, Indonezja, Tajlandia, Arabia Saudyjska, Pakistan, Afganistan, Korea Północna, Egipt, Sudan, Etiopia, Nigeria, Tanzania, Tunezja i inne.
Urlop ojcowski i rodzicielski
Paid paternity leave is gaining traction globally. More countries are introducing formal policies. Countries like France, Portugal, and Slovenia offer paid parental leave that fathers can use. W Hiszpanii, gdy rodzi się dziecko, oboje rodzice mają takie samo prawo do czterech miesięcy urlopu płatnego. Z kolei w Szwecji, mimo że domyślnie urlop macierzyński wynosi 14 tygodni, a ojcowski tylko 2 tygodnie, rodzicom przysługuje możliwość skorzystania z urlopu współdzielonego, który może trwać aż 77 tygodni. Z wyliczeń The World Policy Analysis Center wynika, że od 1995 do 2022 r. potroił się odsetek krajów zapewniających ojcom płatny urlop rodzicielski.
W Polsce podstawowy urlop macierzyński wynosi 20 tygodni, ale już po 14 tygodniach obowiązkowego urlopu macierzyńskiego matka może przekazać swoją część urlopu ojcu (tzw. urlop tacierzyński do 6 tygodni). Ważne: w tym czasie na urlopie może przebywać tylko jeden z rodziców. Rodzicom przysługuje także dodatkowy 6-tygodniowy urlop macierzyński (o ile podstawowy urlop 20-tygodniowy został w pełni wykorzystany), który został w 2016 r. włączony w czas urlopu rodzicielskiego. Urlop rodzicielski jest przeznaczony na sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem i na wychowywanie go. Można z niego skorzystać po urlopie macierzyńskim i po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego. Obecnie można go realizować jednorazowo albo nie więcej niż w 5 częściach oraz nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia.
Wyzwania i perspektywy
Managing maternity, paternity, and parental leave benefits across different countries is tricky. To attract and retain top talent worldwide, global companies should offer maternity, paternity, or parental leave benefits that meet or exceed local requirements. Failure to comply with these regulations can have legal and reputational consequences. The absence of paid maternity leave can affect companies operating in these countries. Employees may face financial hardship when taking time off to care for a newborn, leading to reduced productivity, increased stress, and potential turnover.
Managing extended maternity leave while maintaining business continuity can be challenging for global companies. However, the long-term benefits of supporting employees during this critical time are significant. An Employer of Record (EOR) is a third-party organization that employs team members on behalf of another company. A best-in-class EOR partner like G-P has the expertise and local knowledge to guide you through country-specific maternity, paternity, and parental leave requirements.
Oto jak wygląda urlop macierzyński na świecie
tags: #urlop #macierzynski #w #roznych #krajach