Rozliczenie podatkowe umowy zlecenie zależy od wielu czynników, w tym od oskładkowania umowy, ulg podatkowych, wynagrodzenia brutto oraz statusu zleceniobiorcy. Zrozumienie tych aspektów jest kluczowe dla prawidłowego rozliczenia podatkowego.
Czym jest umowa zlecenie i jak jest rozliczana?
Mówiąc o umowie zlecenie, mamy na myśli umowę rozliczaną za pośrednictwem płatnika, którym z reguły jest przedsiębiorca - osoba fizyczna lub prawna. Płatnikiem może być również spółka niemająca osobowości prawnej, stowarzyszenie, fundacja czy inna organizacja. Zlecenia przyjmowane mogą być również od właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora, jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością, przedsiębiorstwa w spadku. We wszystkich tych przypadkach zatrudniający staje się płatnikiem podatków. Po pierwsze mogą to być umowy zawierane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Po drugie, zlecenie zawarte może być w ramach prowadzonej działalności nierejestrowanej. W tym przypadku również zaliczki oraz rozliczenie podatku spoczywa w pełni na podatniku. Płatnik nie ma obowiązku wystawiać żadnych dokumentów ustalających wysokość kwot, jakie należy opodatkować i wykazywać w rocznym PIT-36. Po trzecie - pojedyncze zlecenie od osoby prywatnej może nie być uznane za działalność gospodarczą. Tu jednak osoba wykonująca sama musi rozliczyć się z podatków. Do celów podatkowych umowa zlecenia zawarta między osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej generuje przychód z tzw. innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej pdof). Po czwarte - wystąpią umowy, które rozliczane są samodzielnie, np. umowa o pracę sezonową w rolnictwie. W tym przypadku płatnik nie pobiera zaliczki na podatek, a podatnik samodzielnie rozlicza przychody w wierszu - inne źródła przychodów. Tu jednak płatnik może być zobowiązany do przekazania danych w PIT-11 o wypłaconej kwocie przychodu.
Na podstawie umowy zlecenie przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie, zlecający natomiast - do wypłaty określonego w umowie wynagrodzenia, które może przybrać postać kwot za wykonanie całej czynności, wypłat okresowych (tygodniówki, miesięcznych), kwoty stałej lub rozliczanej na podstawie przepracowanych godzin. Jeśli wynika to z umowy, zlecający wypłacić powinien również inne świadczenia. Zawierać można także inne umowy niż z pośrednictwem płatnika, które również będą umowami zlecenie.
Z tytułu umów zlecenie zaliczki pobierane są przez płatnika w dacie wypłaty i wpłacane do 20 dnia miesiąca kolejnego. Nie stosuje się zasady wcześniejszego wyrównywania zaliczek w związku z wypłatami, które nastąpią w kolejnych okresach. Zaliczki na podatek opłaca się do 20 dnia miesiąca po miesiącu wypłaty wynagrodzenia. Płatnicy pobierają zaliczki przy uwzględnieniu 12% stopy podatkowej bez uwzględniania kwoty zmniejszającej podatek. Na wniosek zatrudnionej osoby płatnik może pobierać zaliczki według stawki 32%. Zaliczek nie pobiera się w przypadku gdy zlecenie jest realizowane w ramach działalności gospodarczej. Zaliczek nie pobiera również osoba, która nie jest przedsiębiorcą i zatrudnia inną osobę (np. nianię, pracownika rolnego). W przypadku wypłat na rzecz nierezydentów podatkowych (obcokrajowców) posiadających certyfikat rezydencji podatkowej stosuje się stawki wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Koszty uzyskania przychodu z umowy zlecenie
Osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenie przychód można obniżyć o koszty uzyskania. Jest to kwota ustalona przez przepisy prawa jako teoretyczny koszt, jaki zleceniobiorca ponosi, aby można było zarobić wskazaną kwotę przychodu. Koszty mogą być rozliczane inaczej przez płatnika, w trakcie poboru zaliczki na podatek i inaczej przez podatnika, wypełniającego zeznanie roczne. Innymi słowy podatnik, który uzna, że przysługują mu wyższe koszty uzyskania niż te zastosowane przy poborze zaliczek przez płatnika i wykazane w PIT-11 - może zastosować wyższe koszty wpisując je po prostu do swojej deklaracji rocznej.
Podstawowymi kosztami, jakie stosuje płatnik są koszty procentowe - 20%. Ustala się je jako udział (część przychodu) zleceniobiorcy. 20% obliczane jest od przychodu po odjęciu od niego pobranych przez płatnika składek na ubezpieczenie emerytalne, chorobowe i wypadkowe (jeśli obliczenie kontroluje zatrudniony, to informację o takich składkach można uzyskać od płatnika lub z ZUS). Istotne są składki należne za okres wypłacany, a nie składki faktycznie zapłacone w okresie, za który należy się wypłata. Jeśli wypłacana jest kwota obejmująca kilka miesięcy, to składki podejmowane w celu obliczenia kosztów sumuje się (np. zlecenie 3 miesiące - koszty 20% od całej umowy obliczane od przychodu za 3 miesiące minus składki za 3 miesiące).
Część zleceniobiorców może podwyższać koszty ponad wartość 20%. Dotyczy to grupy osób, które ponoszą faktyczne koszty w celu realizacji zlecenia, wydatki te dokumentują i koszty te przekraczają przyjętą kwotę kosztów procentowych - 20%. W takim przypadku nie można zobowiązać płatnika (zleceniodawcy) do stosowania kosztów faktycznie ponoszonych - płatnik nalicza koszty standardowe wypłaca wynagrodzenie po odliczeniu zaliczki na podatek obniżonej o takie koszty, a na koniec roku przy obliczeniu podatku za dany rok podatnik samodzielnie sumuje koszty faktycznie poniesione w danym roku i wpisuje je w pozycje „kosztów uzyskania przychodów z tytułu działalności wykonywanej osobiście”. Przy stosowaniu kosztów faktycznych warto pamiętać o tym, by ich poniesienie wynikało bezpośrednio z zawartej umowy - zapisy umowy powinny zatem przewidywać, że zleceniobiorca zapewnia w szczególności (i tu wymienione powinny być wydatki ponoszone przez niego). Daje to podstawę do bezpiecznego ponoszenia wydatków w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenie źródła przychodów.
Istnieje grupa zleceniobiorców, która w związku z wykonywaniem zlecenia korzysta z praw autorskich i pochodnych lub przenosi takie prawa na zleceniobiorcę. W takich przypadkach koszty procentowe ustala się na poziomie wyższym - 50% uzyskanego przychodu. Dla zastosowania tego rodzaju kosztów z umowy o współpracy powinno wynikać, jaka część wynagrodzenia obejmuje czynności autorskie (wykorzystujące prawa autorskie) a jaka część jest wykonywaniem standardowych czynności nie prowadzonych z wykorzystaniem takich praw. W umowach zlecenie, których przedmiotem jest wykonanie utworu, strony powinny wyraźnie postanowić, że przedmiotem zamówienia jest właśnie dobro niematerialne, podlegające ochronie na mocy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, po czym po wykonaniu zlecenia - określonej formy utworu następuje przeniesienie jego praw na zleceniodawcę.
Zwolnienia podatkowe dla młodych i seniorów
Osoby, które nie ukończyły 26. roku życia, mogą korzystać ze zwolnienia z opłacania podatku dochodowego. Dotyczy to wyłącznie przychodów opodatkowanych według skali. Zerowy PIT do 26. roku życia jest skierowany do osób, które osiągnęły dochody poniżej progu zwalniającego ich od płacenia podatku. Ulga podatkowa pozwala młodym pracownikom uniknąć opodatkowania dochodu i otrzymywać tym samym wyższą pensję „na rękę”. Zwolnienie z PIT dla młodych nie stosuje się w przypadku umów zlecenie objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym, umów o dzieło, jednoosobowych działalności gospodarczych, umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich, także innych przychodów objętych podatkiem zryczałtowanym.
Jeżeli podpiszesz umowę zlecenie ze zleceniczką mającą więcej niż 60 lat lub zleceniobiorcą mającym więcej niż 65 lat, prawdopodobnie zastosujesz ulgę dla pracujących seniorów. Zwolnienie podatkowe dla seniorów obejmuje 85 528 zł przychodów z różnych źródeł w roku podatkowym. Kiedy ta kwota zostanie przekroczona, senior skorzysta jeszcze z kwoty wolnej od podatku (30 000 zł) w przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych.
Opodatkowanie ryczałtowe umów zlecenie
Inaczej sytuacja wygląda w przypadku opodatkowania ryczałtowego umów zlecenie (umowy do 200 zł, zlecenia zawarte z nierezydentami). W ich przypadku kosztów uzyskania nie stosuje się. Deklaracja PIT zawierać będzie informację o umowie zlecenie w wierszu „działalność wykonywana osobiście”. Jeżeli jest to jedyny tytuł, z jakiego podatnik uzyskuje przychody, wypełnić powinien PIT-37.
Od 1 lipca 2022 roku zryczałtowany podatek dochodowy wynosi 12%. Według art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o pdof zleceniodawca nalicza go, jeśli wynagrodzenie brutto wynosi maksymalnie 200 zł. Jak rozliczyć kilka umów zleceń, z których wynagrodzenia brutto wynoszą mniej niż 200 zł? Jeżeli pracodawca podpisze umowę zlecenie z własnym pracownikiem, odprowadzi od niej zaliczkę na podatek dochodowy, którą obliczy według zasad ogólnych. Wysokość wynagrodzenia nie jest istotna. Zryczałtowany podatek dochodowy nie obowiązuje w przypadku umowy zlecenia, z tytułu której zleceniobiorca zarobił mniej niż 200 zł brutto, ale rozliczył się na podstawie stawki godzinowej. Zleceniodawca musi obliczyć zaliczkę według zasad ogólnych.
Jak wyliczyć podatek i ZUS od umowy zlecenia. Przykłady KROK po KROKU
Zasiłki z umowy zlecenie a podatek
W przypadku wypłaty zasiłku społecznego, do którego uprawnienie wynika z umowy zlecenie, podatnik otrzyma PIT-11A z ZUS, a jeśli wypłacającym byłby pracodawca - od pracodawcy. Zasiłki z ZUS zostaną przekazane na PIT-11A i należy je wykazać w wierszu „inne źródła przychodów”. ZUS obniży wypłacane zasiłki o kwotę zaliczki na podatek. Do wypłacanych kwot zasiłków (chorobowego i rehabilitacyjnego) z umowy zlecenie nie stosuje się kosztów podatkowych, obniża się je natomiast o zaliczkę na podatek.
Umowa zlecenie, stanowi również podstawę nabycia prawa, a następnie wypłaty innych rodzajów świadczeń i zasiłków. Są one wypłacane przez odpowiedni instytucje (ZUS, Urząd Pracy), a ich oskładkowanie i opodatkowanie nie jest już zależne od samej umowy zlecenie. Z zasady kwoty takich świadczeń - zasiłków podlegają wykazaniu w poz. Inne źródła przychodów. Jeżeli zleceniobiorca nie został objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, wówczas w deklaracji podatkowej nie rozlicza zasiłków chorobowego czy rehabilitacyjnego. Zasiłki od pracodawcy nie są obniżane o koszty uzyskania przychodów oraz o zaliczkę na podatek dochodowy. W efekcie, w rozliczeniu podatkowym podatnik samodzielnie opodatkowuje wypłacone zasiłki. O ich wysokości informuje go płatnik na PIT-11.
Umowa zlecenie a działalność gospodarcza
Zawarcie prywatnie umowy zlecenie nie ogranicza możliwości przejścia na samozatrudnienie (prowadzenie firmy), a w efekcie nie ogranicza opodatkowania się różnymi metodami oraz świadczenia czynności na rzecz byłego lub obecnego zleceniodawcy. Zlecenie nie jest też ograniczone co do przedmiotu świadczenia w stosunku do działalności gospodarczej, tzn. można robić tych samych czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej oraz poprzez rozpoczętą działalność gospodarczą. W takim przypadku całość wynagrodzenia należy rozliczyć poprzez prowadzone przedsiębiorstwo. Przepisy prawa podatkowego nie zabraniają podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą możliwości równoczesnego uzyskiwania przychodów z tytułu umów zlecenia, kwalifikowanych jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, nawet gdy te się będą pokrywały swym zakresem.
Może się wreszcie zdarzyć, że przychody z umowy zlecenia pochodzą z umowy zawartej z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Ująć je wówczas należy jako przychód z tzw. innych źródeł. Jedynie gdy zleceniodawcą byłby wynajmujący lokal (np. umowa o sprzątanie wynajmowanej nieruchomości, mycia okien, wyceny takiej nieruchomości itp.), wówczas przychód ten jest w deklaracji PIT rozliczany w ramach działalności wykonywanej osobiście (jedynie podatek jest płacony samodzielnie przez zleceniobiorcę).
Podsumowanie
To, ile zapłacisz podatku dochodowego od umowy zlecenia, zależy od wielu czynników. Pamiętaj o możliwości skorzystania z ulg podatkowych, takich jak ulga dla młodych do 26. roku życia czy ulga dla pracujących seniorów. W przypadku umów do 200 zł brutto, stosuje się opodatkowanie ryczałtowe. Zrozumienie zasad rozliczania kosztów uzyskania przychodu oraz różnic w opodatkowaniu w zależności od statusu zleceniobiorcy pozwoli na prawidłowe i korzystne rozliczenie podatkowe.
tags: #umowa #zlecenie #a #ayrownsnoe #do #1000