Umowa o roboty budowlane oraz umowa o dzieło to dwa odrębne typy kontraktów cywilnoprawnych, które choć bywają mylone w praktyce, różnią się istotnie zarówno pod względem przedmiotu, jak i skutków prawnych. Zgodnie z Kodeksem cywilnym, umowa o roboty budowlane została uregulowana w art. 647-658 KC, natomiast umowa o dzieło w art. 627-646 KC.
Kluczowe różnice między umową o roboty budowlane a umową o dzieło
Przedmiotem umowy o roboty budowlane jest wykonanie określonego obiektu budowlanego zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej. Wykonawca zobowiązuje się do oddania obiektu, a inwestor do przygotowania terenu, dostarczenia projektu, odbioru obiektu oraz zapłaty wynagrodzenia. Przykładem może być budowa domu jednorodzinnego lub hali produkcyjnej.
W przypadku umowy o dzieło przedmiotem jest wykonanie oznaczonego, indywidualnie określonego dzieła, które może mieć zarówno charakter materialny, jak i niematerialny - np. wykonanie ogrodzenia, montaż okien, czy stworzenie projektu graficznego.
Istotną różnicą jest również forma zawarcia umowy. Umowa o roboty budowlane wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 648 § 1 KC), natomiast umowa o dzieło może być zawarta w dowolnej formie, choć dla celów dowodowych zaleca się formę pisemną.
Stronami umowy o roboty budowlane są zazwyczaj profesjonalni uczestnicy procesu budowlanego: inwestor oraz wykonawca, często będący przedsiębiorcami.
Kolejna różnica dotyczy obowiązków stron. W umowie o roboty budowlane inwestor zobowiązany jest nie tylko do zapłaty wynagrodzenia, ale także do przygotowania terenu budowy, dostarczenia projektu oraz odbioru obiektu. Wykonawca odpowiada za zgodność robót z projektem i przepisami prawa budowlanego, a także za jakość i trwałość obiektu.
W przypadku umowy o dzieło zamawiający nie ma obowiązku dostarczania projektu ani terenu, a wykonawca ma większą swobodę w doborze środków do osiągnięcia rezultatu. Odbiór dzieła jest zazwyczaj mniej sformalizowany niż w przypadku robót budowlanych, gdzie wymagany jest protokół odbioru.
Warto również zwrócić uwagę na skutki prawne błędnej kwalifikacji umowy. Zawarcie umowy o roboty budowlane bez zachowania formy pisemnej skutkuje jej nieważnością. Ponadto, błędna kwalifikacja może prowadzić do problemów przy rozliczeniach podatkowych i ubezpieczeniowych, a także sporów dotyczących odpowiedzialności za wady czy zakresu obowiązków stron.
Odpowiedzialność inwestora w umowie o roboty budowlane jest szersza, obejmuje m.in. solidarną odpowiedzialność za zobowiązania wykonawcy wobec podwykonawców (art. 647¹ KC).
Kiedy stosujemy umowę o roboty budowlane, a kiedy umowę o dzieło?
Podsumowując, wybór właściwej umowy zależy od charakteru i zakresu planowanych prac. Umowa o roboty budowlane znajduje zastosowanie przy realizacji większych inwestycji wymagających projektu i nadzoru, natomiast umowa o dzieło sprawdzi się przy mniejszych, jednorazowych zleceniach. Prawidłowa kwalifikacja umowy ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa prawnego stron oraz prawidłowego wykonania i rozliczenia inwestycji.
Szczegółowy zakres robót i obowiązki wykonawcy w umowie o roboty budowlane
Umowa o dzieło, wykonanie robot bez nadzoru zamawiającego, została zawarta w Lidzbarku Warmińskim w dniu [data]. Przedmiotem umowy jest uporządkowanie terenu po byłym B O L O N E G O przy rzece A ynie wraz z parkiem przy szpitalu im. M., a także wykonanie elementów zagospodarowania przestrzeni służących ochronie i zachowaniu bioróżnorodności, takich jak budki lęgowe dla ptaków, uliki dla zapylaczy i inne, zgodnie z zaleceniami inwentaryzacji przyrodniczej i będących jednocześnie elementem edukacyjnym.
Szczegółowy zakres robót objętych niniejszą umową określony jest przedmiarem robót, dokumentacją projektową, specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót, inwentaryzacją przyrodniczą oraz ofertą z dnia [data].
Zakres robót obejmuje również wykonanie przez Wykonawcę wszelkich prac związanych z wymogami BHP, organizacją i realizacją umowy bez zakłóceń. Wykonawca oświadcza, że posiada wszelkie wymagane prawem uprawnienia do wykonania przedmiotu umowy.
Wykonawca zobowiązany jest zaplanować prace w odpowiednim czasie. Odbiór końcowy i przekazanie dokumentacji powykonawczej nastąpi w terminie wyznaczonym przez Zamawiającego.
Inspektorem Nadzoru ze strony Zamawiającego dla ww. zadania będzie inż. [imię i nazwisko].
Wykonawca poniesie wszystkie konsekwencje finansowe i prawne wykonania ww. robót.
Zmiana kierownika budowy może nastąpić na pisemną prośbę Wykonawcy w sytuacjach losowych i nieprzewidzianych. Zmiana inspektora nadzoru może nastąpić w sytuacjach losowych i nieprzewidzianych.
Zamawiający zastrzega sobie prawo przeprowadzenia kontroli na miejscu wykonywania zamówienia w celu zweryfikowania, czy osoby wykonujące czynności przy realizacji przedmiotu zamówienia są osobami wskazanymi przez Wykonawcę w oświadczeniu, o którym mowa w § 4 ust. 1.
Wykonawca zobowiązany jest do zgłoszenia na piśmie Zamawiającemu, w terminie 7 dni od otrzymania projektu technicznego, zastrzeżeń i uwag do dokumentacji, które mają wpływ na kompletność wykonania przez Wykonawcę zleconych prac i uniemożliwiają mu wywiązanie się z wykonania tej umowy.
Wykonawca jest zobowiązany do zapewnienia właściwego nadzoru i przestrzegania przepisów związanych z kompleksowym wykonaniem przedmiotu umowy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ppoż.
Wykonawca jest zobowiązany do utrzymania terenu budowy w stanie wolnym od przeszkód komunikacyjnych oraz składowania, usuwania materiałów, urządzeń pomocniczych, odpadów i śmieci oraz urządzeń prowizorycznych w przeznaczonych do tego miejscach.
Wykonawca zobowiązuje się wykonać przedmiot umowy z materiałów własnych, zgodnie z projektem technicznym. Materiały te powinny odpowiadać co do jakości wymogom wyrobów dopuszczonych do obrotu i stosowania w budownictwie określonym w art. 4.
Na każde żądanie Zamawiającego (Inspektora Nadzoru), Wykonawca zobowiązany jest okazać w stosunku do wskazanych materiałów: certyfikat, znak bezpieczeństwa, deklarację zgodności lub certyfikat zgodności z Polską Normą lub aprobatę techniczną.
Wykonawca pokryje wszystkie koszty związane z uzyskaniem atestów, świadectw, protokołów odbioru technicznego, obsługi geodezyjnej, energetycznej oraz uaktualnienia dokumentacji powykonawczej itp.
W przypadku gdy Wykonawca zamierza powierzyć wykonanie części zamówienia Podwykonawcy, Zamawiający żąda podania przez Wykonawcę nazw (firm) Podwykonawców.
Wykonawca zobowiązany jest do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę osób wykonujących czynności opisanych w dokumentacji projektowej, których wykonanie polega na wykonywaniu pracy w sposób określony w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. [numer]).
Wykonawca zobowiązany jest do przedłożenia Zamawiającemu, w trakcie realizacji zamówienia, na każde jego wezwanie, w wyznaczonym w tym wezwaniu terminie, wskazane dowody, o których mowa w SIWZ w rozdz. 15.
Wykonawca zobowiązany jest do zatrudnienia osoby bezrobotnej/osób bezrobotnych* do realizacji czynności opisanych w dokumentacji projektowej, na podstawie umowy o pracę, na cały okres realizacji umowy, w ilości wskazanej w ofercie.
Wykonawca zobowiązany jest do przedłożenia Zamawiającemu, w trakcie realizacji zamówienia, na każde jego wezwanie, w wyznaczonym w tym wezwaniu terminie, wskazanych dowodów lub oświadczeń, o których mowa w SIWZ w rozdz. 5 pkt 5.14, w celu potwierdzenia spełnienia wymogu zatrudnienia przez Wykonawcę osób bezrobotnych, w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 645, z późn. zm.).
Wykonawca zobowiązany jest do posiadania przez cały okres realizacji przedmiotu zamówienia określonego w § 1 ust. 1 umowy polisy OC potwierdzającej, że Wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia na kwotę nie niższą niż wartość umowy brutto. Wykonawca w okresie obowiązywania umowy zobowiązany jest do zachowania ciągłości ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem niniejszego zamówienia, pod rygorem odstąpienia od umowy.
Zapewnienie dostawy na plac budowy energii elektrycznej, wody i innych mediów niezbędnych do należytego wykonania robót budowlanych, jest obowiązkiem Wykonawcy robót budowlanych.
Harmonogram prac zostanie zatwierdzony przez Zamawiającego w terminie 2 dni od daty jego przedłożenia. W miarę potrzeb Wykonawca jest zobowiązany aktualizować na bieżąco harmonogram.
Z obowiązku przedłożenia umów o podwykonawstwo, których przedmiotem są dostawy lub usługi o wartości mniejszej niż 0,5% wartości umowy w sprawie niniejszego zamówienia publicznego, zwolnione są umowy o podwykonawstwo.
Wynagrodzenie i płatności w ramach umowy
Strony ustalają wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie [kwota] złotych (słownie: [kwota] złotych). Kwota powyższa obejmuje podatek VAT 23 % w wysokości [kwota] złotych. Wykonawcy nie przysługuje żadna dodatkowa zapłata z tytułu wzrostu cen.
Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. obejmuje wszystkie roboty nie uwzględnione w SIWZ i STOiWRB, a bez których wykonanie zamówienia byłoby niemożliwe.
Faktura będzie wystawiona dla: Powiat Lidzbarski, ul. [adres].
Płatności będą dokonywane w ciągu 30 dni od daty otrzymania przez Zamawiającego oryginału prawidłowo wystawionej faktury VAT, na konto Wykonawcy podane na fakturze.
Wynagrodzenie nie może ulec zmianie w przypadku ustawowej zmiany stawki podatku VAT. Wartość ceny brutto podana w ust. [numer] pozostaje niezmieniona.
Ryczałt nie ulega zmianie w przypadku przedłużenia terminu realizacji przedmiotu umowy.
W przypadku zaistnienia konieczności wykonania robót zamiennych potwierdzonych przez osoby uprawnione, ryczałt o którym mowa w ust. 1, może ulec zmianie o różnicę wartości robót (materiałów) zamiennych ustalonych kosztorysem powykonawczym zatwierdzonym przez Zamawiającego, a wartością ryczałtową tego zakresu robót, zamiast którego będą wykonywane roboty (stosowane materiały) zamienne.
W przypadku ograniczenia zakresu robót lub wprowadzenia robót zamiennych o niższej wartości niż przewidywana w dokumentacji i w ofercie, wysokość wynagrodzenia Wykonawcy zostanie zmniejszona.
W przypadkach, o których mowa w ust. 17 i 18 podstawą do sporządzenia kosztorysu jest zastosowanie wskaźników cenotwórczych i cen ustalonych w ofercie Wykonawcy dla zadania podstawowego. W przypadku braku cen w ofercie, ceny materiałów (bez kosztów zakupu) i sprzętu zostaną ustalone wg. średnich cen wyd. [numer].
Kary umowne i odstąpienie od umowy
Strony ustalają, że obowiązującą między nimi formą odszkodowania będą kary umowne, które naliczane będą w przypadkach i wysokościach określonych w ust. 2.
Zamawiający za odstąpienie od Umowy z przyczyn zależnych od siebie zapłaci Wykonawcy karę w wysokości 10 % wynagrodzenia umownego brutto. Karę w tej samej wysokości zapłaci Wykonawca, jeżeli odstąpi od umowy z przyczyn zależnych od Wykonawcy lub Zamawiający odstąpi od umowy z przyczyn określonych w § 9 ust. 1.
W razie zaistnienia istotnej zmiany okoliczności powodującej, że wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym, czego nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy, lub dalsze wykonywanie umowy może zagrozić istotnemu interesowi bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwu publicznemu, Zamawiający może odstąpić od umowy w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości o tych okolicznościach.
Na podstawie dokonanej inwentaryzacji Wykonawca sporządzi kosztorys obejmujący wartość wykonanych robót oraz zakupionych materiałów nie nadających się do wbudowania w inny obiekt, stanowiące podstawę do wystawienia przez Wykonawcę faktury. W każdym przypadku odstąpienia od Umowy co do części niewykonanych robót, określonym w niniejszej umowie, strony dokonają komisyjnej inwentaryzacji robót wykonanych, po czym Wykonawca na swój koszt zabezpieczy roboty i teren budowy oraz przekaże je Zamawiającemu. W takim przypadku Wykonawca może żądać wyłącznie wynagrodzenia należnego z tytułu wykonania części Umowy.
Odstąpienie od Umowy nie zwalnia Wykonawcy z obowiązku sporządzenia dokumentacji powykonawczej wykonanych przez Wykonawcę robót zgodnej z postanowieniem opisu przedmiotu zamówienia i przekazania jej Zamawiającemu w terminie wyznaczonym przez Zamawiającego.
W przypadku niewykonania przez Wykonawcę obowiązków określonych w ust. [numer], wykonanie prawa odstąpienia będzie wywoływało skutek na przyszłość.
Odbiory częściowe będą podlegały roboty zanikające i ulegające zakryciu, z tym, że odbiór tych robót przez Zamawiającego nastąpi w terminie bezzwłocznym po zgłoszeniu przez Wykonawcę, nie dłuższym jednak niż 4 dni. Roboty budowlane, dla których strony ustaliły odbiory częściowe, Wykonawca każdorazowo zgłosi wpisem do Dziennika budowy, a Zamawiający dokona ich odbioru bezzwłocznie tak, aby nie spowodować przerw w realizacji przedmiotu umowy.
Jeżeli Zamawiający stwierdzi, że przedmiot umowy nie został wykonany w całości lub w części, [opis dalszych kroków].
Za datę zakończenia robót budowlanych przyjmuje się datę powiadomienia Zamawiającego przez Wykonawcę o gotowości do odbioru końcowego, po którym Zamawiający nie wniósł uwag określonych w ust. [numer].
Wykonawca zobowiązany jest do zawiadomienia Zamawiającego (inspektora nadzoru) o usunięciu wad oraz do żądania wyznaczenia terminu odbioru zakwestionowanych uprzednio robót jako wadliwych.
Zamawiający powoła komisję i dokona odbioru końcowego. Rozpoczęcie odbioru końcowego nastąpi w terminie 7 dni, licząc od daty zgłoszenia przez Wykonawcę gotowości do odbioru.
Gwarancja i rękojmia
Wykonawca na zrealizowany przedmiot umowy udziela gwarancji jakości i rękojmi na całość robót budowlanych objętych niniejszym zamówieniem, na wbudowane wyroby i materiały budowlane oraz na zainstalowane urządzenia, wykonane nasadzenia i siewy na okres [okres].
O wykryciu wady w okresie gwarancji Zamawiający obowiązany jest zawiadomić Wykonawcę na piśmie.
Wszelkie wady i szkody ujawnione w okresie gwarancyjnym będą usuwane nieodpłatnie w terminach wyznaczonych i zapisanych w protokole z przeglądu w ramach gwarancji.
Podstawa do odstąpienia od umowy i wydłużenia terminu realizacji
Podstawą do odstąpienia od umowy może być:
- wystąpienie sytuacji kryzysowej, o której mowa w art. [numer];
- wystąpienie istotnych wad w dokumentacji projektowej skutkującej koniecznością dokonania poprawek lub uzupełnień, jeżeli uniemożliwia to lub wstrzymuje realizację określonego rodzaju robót mających wpływ na termin wykonania przedmiotu umowy, przy zastrzeżeniu braku zmiany wynagrodzenia ryczałtowego, określonego w § 7 ust. 2.
W przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, termin realizacji przedmiotu umowy może ulec wydłużeniu o okres trwania tych okoliczności lub o czas niezbędny do należytego wykonania przedmiotu umowy.
Zabezpieczenie należytego wykonania umowy
Wykonawca jest zobowiązany wnieść zabezpieczenie należytego wykonania umowy przed podpisaniem umowy w wysokości 5 % ceny całkowitej (brutto) stanowiącej wynagrodzenie łączne Wykonawcy, o którym mowa w § 7 ust. 1, co stanowi kwotę [kwota] zł, w jednej z form określonych w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. [numer]).
Kwota, o której mowa w ust. 2 zostanie zwrócona nie później niż w [terminie].
Postanowienia końcowe
Umowę sporządzono w 4 jednobrzmiących egzemplarzach - 3 egz. dla Zamawiającego, 1 egz. dla Wykonawcy.
JAK WYGLĄDA PROCES ZAKOŃCZENIA BUDOWY?
tags: #umowa #o #dzielo #wukonanie #robot #bez