Nie ma już umów na zastępstwo w rozumieniu odrębnego typu umowy. Jeśli pracodawca zatrudni Cię, byś zastępował nieobecnego przejściowo pracownika, podpisze z Tobą umowę na czas określony. Dlatego ważne, żebyś wiedział, jakie masz wtedy prawa i kiedy Twoja umowa się kończy. W tym artykule wyjaśnimy, jaki okres wypowiedzenia obowiązuje na zastępstwie, ile trwa umowa o pracę na zastępstwo, jaki wymiar urlopu przysługuje na zastępstwie oraz jakie masz prawa, jeśli zajdziesz w ciążę na zastępstwie.
Chcesz od razu napisać CV oraz list motywacyjny? W naszym kreatorze znajdziesz profesjonalne szablony do uzupełnienia, praktyczne wskazówki oraz przykłady. Stwórz CV i list motywacyjny w 5 minut tutaj.
1. Umowa na zastępstwo - co to właściwie jest?
Ustawa z 2015 roku wykreśliła pojęcie umowy na zastępstwo z Kodeksu Pracy. W 2021 roku umowa na zastępstwo to rodzaj terminowej umowy o pracę. Zastępujesz pracownika, który w konkretnym czasie nie może pełnić swoich obowiązków, bo np.: jest na długim zwolnieniu lekarskim, jest na urlopie macierzyńskim lub jest na urlopie bezpłatnym. Warunkiem zatrudnienia pracownika na zastępstwo jest usprawiedliwiona nieobecność zastępowanego.
Ale uwaga! Od czasu wprowadzenia przepisów RODO, a co za tym idzie większej niż dotychczas ochrony danych osobowych pracowników, w umowie nie może widnieć zapis o przyczynach nieobecności zastępowanego. Ogłoszenia o pracę na zastępstwo zdarzają się często. Musisz mieć świadomość, że z chwilą powrotu osoby, którą zastępujesz, Twoja umowa się skończy.
W praktyce zdarza się, że zastępstwo skutkuje umową na czas nieokreślony. Dlaczego? Co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, możesz tak świetnie wykazać się na zastępstwie, że pracodawca doceni Twoje kompetencje i będzie chciał zatrzymać Cię w swoim zespole. Po drugie, osoba zastępowana może zwyczajnie zrezygnować z pracy po okresie zastępstwa. Czy w takim razie warto pracować na zastępstwo? Konkluzja jest taka, że na dwoje babka wróżyła, ale jeśli nie możesz od dłuższego czasu znaleźć pracy lub zastępstwo daje Ci możliwość rozwoju w firmie, w której zawsze chciałeś pracować, to na pewno warto tego spróbować.
Umowa o pracę na zastępstwie - kluczowe elementy
Kodeks pracy mówi wyraźnie, że w umowie o pracę (czyli również tej na zastępstwo) zostają zawarte następujące informacje: strony umowy, rodzaj i miejsce wykonywanej pracy, wysokość wynagrodzenia, wymiar czasu pracy (pełny czy niepełny etat), termin rozpoczęcia świadczenia pracy, a także przyczyna podpisania umowy o pracę na zastępstwo. W umowie trzeba też wymienić z imienia i nazwiska osobę, której obowiązki okresowo przejmujesz.
Pracodawca może także wskazać konkretny okres Twojego zatrudnienia, nie krótszy jednak niż czas nieobecności zastępowanego. Co, jeśli czas wskazany w umowie minie, a pracodawca nadal będzie potrzebował zastępcy? Podpiszecie po prostu kolejną umowę.
Zalety i wady pracy na zastępstwie
- TAK: wykonujesz obowiązki podobne jak osoba, którą zastępujesz.
- TAK: masz ten sam lub inny (½ etatu, ¾ etatu) wymiar czasu pracy, co osoba zastępowana.
- NIE: pracodawca może narzucić pracownikowi zadania wykraczające poza obowiązki zastępowanej osoby.
- NIE: wynagrodzenie nie musi być takie samo, które otrzymuje zastępowany przez Ciebie pracownik.
2. Okres wypowiedzenia umowy na zastępstwo
W 2016 roku nastąpiła nowelizacja Kodeksu Pracy, która usunęła z przepisów umowę o pracę na zastępstwo. Wszystko po to, żeby o sytuacji zastępowania pracownika przez zatrudnioną na czas jego nieobecności mówić w kategoriach zwykłej umowy o pracę. Od czasu tej nowelizacji umowa o pracę na zastępstwo rządzi się takimi samymi prawami, co umowa o pracę. Do tych praw należy między innymi okres wypowiedzenia.
Okres wypowiedzenia wynosi:
- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy.
- 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy.
- 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Umowa może być wypowiedziana:
- z upływem terminu, na jaki została zawarta, czyli z dniem powrotu do pracy zastępowanego.
- przez pisemne oświadczenie pracownika lub pracodawcy z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
- bez wypowiedzenia (gdy pracodawca lub pracownik dopuszczą się naruszeń).
- na mocy porozumienia stron.
Kiedy umowa na zastępstwo rozwiązuje się? Jeśli w Twojej umowie brak zapisu o tym, jak długo będziesz zastępował innego pracownika, to niestety rozwiązanie stosunku pracy nastąpi z dniem powrotu osoby zastępowanej. Może to brzmieć niekorzystnie z Twojej perspektywy. Stety bądź niestety prawem osoby, która jest na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby i która w końcu wydobrzeje, jest możliwość powrotu na poprzednie stanowisko. Pracownik zastępowany ma w tym przypadku większe prawa niż Ty.
Okres wypowiedzenia z przykładami
3. Czas trwania umowy na zastępstwo
Z umową na zastępstwo jest trochę inaczej niż z umową o pracę, mimo że wyżej wspomniano, jak bardzo jedna upodobniła się do drugiej. Jak podaje art. 25 Kodeksu pracy, umowa na czas określony może być zawarta maksymalnie 3 razy lub maksymalnie na 33 miesiące. Po spełnieniu tych warunków pracownik zyskuje bezterminowy etat. Ale sytuacja, w której zastępujesz innego pracownika, to wyjątek od tej zasady. Jeśli zastępowany pracownik wciąż nie wraca do pracy, a ktoś musi wykonywać jego obowiązki, to Twoja obecność w firmie też będzie się przedłużać. Niestety bez limitu. I bez gwarancji na stałą umowę na czas nieokreślony.
Przy zmianie pracy warto być zorientowanym w swoich prawach i obowiązujących przepisach.
4. Urlop na zastępstwie
Przysługuje Ci tyle dni urlopu pracowniczego, ile wynika z Twojego stażu pracy, a więc:
- 20 dni urlopu, jeśli nie przepracowałeś jeszcze 10 lat.
- 26 dni urlopu, jeśli masz staż pracy większy niż 10 lat.
Umowa na zastępstwo nauczyciela a wakacje
Jak mówi z art. 64 ust. 1 Karty Nauczyciela, na zastępstwie przysługuje Ci:
- urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania.
- wynagrodzenie takie, jakie by otrzymał zastępowany, gdyby w tym czasie pracował.
Praca nauczyciela ma wiele plusów, również na zastępstwie.
5. Umowa na zastępstwo a ciąża
Od wspomnianej nowelizacji w 2016 roku kobietom w ciąży, które pracują na zastępstwo, przysługują wszystkie prawa, które wynikają z umowy o pracę. Oznacza to, że jeśli umowa kończy się przed porodem, ale po trzecim miesiącu ciąży, to ulegnie przedłużeniu do dnia porodu.
Ponadto, jeśli jesteś w ciąży, pracodawca nie może rozwiązać z Tobą umowy o pracę, ale w chwili, w której zastępowany pracownik wraca, niestety tracisz zatrudnienie. Przysługuje Ci za to zasiłek macierzyński, ale na zasadach przyznawania zasiłku osobom bezrobotnym (tzw. kosiniakowe).
6. Umowa na zastępstwo a zwolnienie lekarskie
Jeśli zachorujesz w czasie trwania zastępstwa, idziesz na L4, wypoczywasz i zdrowiejesz. Oczywiście przysługuje Ci wynagrodzenie chorobowe. Twój szef pewnie będzie załamywał ręce, bo obowiązków Twoich i zastępowanego nie ma komu powierzyć. Trudno. Jeśli Twoje zwolnienie przeciągnie się na dłuższy okres, pracodawca może zatrudnić kolejną osobę na Twoje zastępstwo.
Musisz napisać również list motywacyjny? W naszym kreatorze znajdziesz nowoczesne wzory do wypełnienia i praktyczne porady. Stwórz list motywacyjny w 5 minut tutaj.
tags: #umowa #o #dzielo #a #zastepstwo