Obowiązki pracownika po zauważeniu wypadku przy pracy

Każdego dnia życie zaskakuje nas niespodziewanymi sytuacjami, na które zazwyczaj nie mamy wpływu. Niefortunne zdarzenia, wypadki mogą nas spotkać także w trakcie wykonywanej pracy. Według danych statystycznych GUS w okresie: styczeń - wrzesień 2019 r. w Polsce zgłoszono 52 866 osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy. Warto zatem wiedzieć: co? jak? gdzie? i kiedy? Wypadek w pracy a obowiązki pracownika. Co należy zrobić? Procedury i zasady postępowania BHP ściśle opisują jak należy się zachować.

Czym jest wypadek przy pracy?

Zgodnie z art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą: podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych, podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia, w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. Wszystkie te elementy definicji wypadku przy pracy muszą wystąpić jednocześnie. Uraz - jest to uszkodzenie tkanek ciała lub narządów człowieka wskutek działania czynnika zewnętrznego.

W ramach wypadków przy pracy wyróżniamy:

• śmiertelny wypadek przy pracy, w wyniku którego nastąpiła śmierć w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku,
• ciężki wypadek przy pracy, na skutek którego nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, takie jak: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności rozrodczej, inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia, naruszające podstawowe funkcje organizmu, choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, całkowita lub częściowa niezdolność do pracy w zawodzie, trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała,
• wypadek zbiorowy, o którym można mówić w chwili, gdy w wyniku tego samego wypadku ucierpiały co najmniej dwie osoby.

Ponadto, należy zauważyć, iż na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie, traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:

• w czasie podróży służbowej w okolicznościach innych niż wyżej określone, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań,
• podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony,
• przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.

Za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas:

• uprawiania sportu w trakcie zawodów i treningów przez osobę pobierającą stypendium sportowe;
• wykonywania odpłatnie pracy na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
• pełnienia mandatu posła lub senatora, pobierającego uposażenie;
• odbywania szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy przez osobę pobierającą stypendium w okresie odbywania tego szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub przez inny podmiot kierujący, pobierania stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych;
• wykonywania przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych oraz przez inną osobę traktowaną na równi z członkiem spółdzielni w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, pracy na rzecz tych spółdzielni;
• wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;
• wykonywania pracy na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. nr 45, poz. 235);
• współpracy przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;
• wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;
• wykonywania zwykłych czynności związanych ze współpracą przy prowadzeniu działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;
• wykonywania przez osobę duchowną czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi;
• odbywania służby zastępczej;
• nauki w Krajowej Szkole Administracji Publicznej przez słuchaczy pobierających stypendium;
• wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym osoba pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje ona pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy;
• pełnienia przez funkcjonariusza celnego obowiązków służbowych.

Wypadek przy pracy zdalnej to zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną i skutkujące urazem lub śmiercią. Powiązane jest z wykonywaniem przez pracownika czynności służbowych. Przykładowo, potknięcie się o przewód zasilający laptopa podczas wykonywania obowiązków zawodowych może zostać uznane za wypadek przy pracy.

Obowiązki pracownika w razie wypadku przy pracy

Pracownik, który uległ wypadkowi w pracy, o ile jego stan zdrowia na to pozwala, powinien poinformować o tym pracodawcę w szczególności przełożonego. Zgłoszenie o wypadku powinno być sporządzone na piśmie bez szczególnej formy. Pismo może sporządzić zarówno sam poszkodowany, jak i przełożony lub świadek wypadku. Zgłoszenie powinno zawierać dane pracownika, ewentualnie dane zgłaszającego informacje o wypadku ze wskazaniem - daty, godziny, przyczyny i skutku wypadku. Powinno się wskazać dane świadków, jeśli byli obecni na miejscu zdarzenia, czyli w miejscu wypadku - w pracy, w delegacji, w drodze do pracy, inne miejsce.

Jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala jest zobowiązany niezwłocznie zawiadomić o wypadku swojego bezpośredniego przełożonego, nawet jeżeli zdarzenie nie pociąga za sobą niezdolności do pracy - forma pisemna.

Pracownik powinien jak najszybciej poinformować pracodawcę o zdarzeniu, podając szczegóły takie jak miejsce, czas i okoliczności wypadku.

Obowiązki pracodawcy wobec wypadku przy pracy

Pracodawca ma obowiązek zapewnić poszkodowanym pierwszą pomoc i podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie (wyłączenie maszyn i urządzeń z ruchu, odcięcie zasilania maszyn energią, materiałami itp.). Do czasu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku jego miejsce powinno być zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych i możliwością uruchomienia - bez potrzeby - maszyn i innych urządzeń technicznych, których ruch wstrzymano w związku z tym wypadkiem. Zgodę na uruchomienie maszyn i innych urządzeń technicznych lub dokonanie zmian w miejscu wypadku wyraża pracodawca po uzgodnieniu ze służbą BHP. Po wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym, zgoda ta może być wydana po konsultacjach z właściwym Inspektorem Pracy i Prokuratorem.

W razie wypadku przy pracy: śmiertelnego, ciężkiego i zbiorowego zawiadamia właściwego Inspektora Pracy i Prokuratora.

Bezpośrednio po otrzymaniu zawiadomienia o zaistniałym wypadku, pracodawca powołuje zespół powypadkowy, który ustala okoliczności i przyczyny wypadku. Jeżeli wypadek miał miejsce na terenie innego zakładu pracy, ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku dokonuje zespół powypadkowy powołany przez pracodawcę poszkodowanego.

Koszty związane z ustalaniem okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy ponosi pracodawca.

W skład zespołu powypadkowego wchodzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz społeczny inspektor pracy. U pracodawcy, który zgodnie z art. 237¹¹ § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeksu Pracy, nie ma obowiązku tworzenia służby bezpieczeństwa i higieny pracy, w skład zespołu powypadkowego zamiast pracownika służby bezpieczeństwa i higieny pracy wchodzi pracodawca lub pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu pracodawca powierzył wykonywanie zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy, albo specjalista spoza zakładu pracy. U pracodawcy, u którego nie działa społeczna inspekcja pracy, w skład zespołu powypadkowego zamiast społecznego inspektora pracy, jako członek zespołu, wchodzi przedstawiciel pracowników posiadający aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie z przepisami dotyczącymi szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Pracodawca ma obowiązek powołać zespół powypadkowy, który przeprowadzi analizę zdarzenia. W przypadku pracy zdalnej konieczne może być przeprowadzenie rozmów z pracownikiem, zebranie dowodów, takich jak zdjęcia miejsca zdarzenia i sporządzenie protokołu powypadkowego. Dokumentacja powinna uwzględniać specyfikę pracy zdalnej oraz warunki, w jakich doszło do wypadku.

Sporządzenie protokołu powypadkowego

Zespół powypadkowy, w terminie nie późniejszym niż 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku, sporządza protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (protokół powypadkowy) - według wzoru ustalonego w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 września 2004 r. w sprawie wzoru protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 227, poz. 2298). Zamieszczenie w protokole powypadkowym stwierdzenia, że wypadek nie jest wypadkiem przy pracy bądź występują okoliczności wskazujące wyłączną winę pracownika wymaga szczegółowego uzasadnienia i wskazania na to dowodów. Jeżeli ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku trwa dłużej niż 14 dni, należy podać przyczynę opóźnienia wraz z uzasadnieniem w treści protokołu powypadkowego. Protokół przygotowuje się w niezbędnej liczbie egzemplarzy i dołącza się do niego zapis wyjaśnień poszkodowanego i informacji uzyskanych od świadków, a także zebrane w trakcie postępowania wyjaśniającego dowody: materiały, opinie lekarskie, opinie specjalistów, szkice lub fotografie miejsca wypadku.

Zespół powypadkowy jest obowiązany zapoznać poszkodowanego lub rodzinę zmarłego pracownika z treścią protokołu powypadkowego przed jego zatwierdzeniem. Poszkodowany ma prawo zgłoszenia uwag i zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Protokół powypadkowy podlega zatwierdzeniu przez pracodawcę w ciągu 5 dni od dnia sporządzenia. Zatwierdzony protokół powypadkowy niezwłocznie doręcza się poszkodowanemu, a w razie wypadku śmiertelnego - jego rodzinie.

Pracodawca zwraca niezatwierdzony protokół powypadkowy, w celu wyjaśnienia i uzupełnienia go przez zespół powypadkowy, jeżeli do treści protokołu powypadkowego zostały zgłoszone zastrzeżenia przez poszkodowanego lub członków rodziny zmarłego wskutek wypadku pracownika albo protokół powypadkowy nie odpowiada warunkom określonym w rozporządzeniu. Zespół powypadkowy, po dokonaniu wyjaśnień i uzupełnień, o których mowa powyżej sporządza, nie później niż w terminie 5 dni, nowy protokół powypadkowy, do którego dołącza protokół powypadkowy niezatwierdzony przez pracodawcę.

Po ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku - nie później niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku należy sporządzić kartę wypadku, której wzór jest określony w załączniku do rozporządzenia w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzenia.

Świadczenia przysługujące pracownikowi na skutek wypadku w pracy

W przypadku zaistnienia wypadku poszkodowanemu przysługują następujące świadczenia:

• zasiłek chorobowy w wysokości 100% podstawy;
• świadczenie rehabilitacyjne;
• jednorazowe odszkodowanie w przypadku stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;
• renta z tytułu niezdolności do pracy: renta szkoleniowa w przypadku gdy orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowaną wypadkiem przy pracy;
• świadczenie w postaci renty rodzinnej dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej;
• dodatek do renty rodzinnej - dla sieroty zupełnej;
• dodatek pielęgnacyjny;
• pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne.

W przypadku wyżej wymienionych świadczeń płatnikiem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Istnieje również możliwość dochodzenia roszczeń z OC pracodawcy, roszczeń cywilnych.

tags: #pracownik #ktory #zauwazyl #wypadek #ma #obowiazek

Popularne posty:

• Klucz do kariery: staż z PUP
• Mieszkania nad morzem netto
• Wyrok w sprawie dyrektor biblioteki
• Obowiązki pracodawcy dotyczące regulaminu pracy
• Szczegóły dotyczące stażu dla osób z niepełnosprawnościami.