Czynność prawna, w tym zawarcie umowy sprzedaży rzeczy, może być dokonana przez przedstawiciela, który dysponuje stosownym umocowaniem. Czynność ta wywołuje wówczas bezpośredni skutek w sferze prawnej mocodawcy. Zatem pełnomocnictwo oznacza czynność prawną, w wyniku której mocodawca upoważnia inną osobę do działania w jego imieniu. Instytucję pełnomocnictwa reguluje kodeks cywilny, który wskazuje określone wymogi co do jego treści i formy.
Pełnomocnictwo do zawarcia umowy inaczej nazywane jest upoważnieniem do zawarcia umowy. Udzielenie pełnomocnictwa nie oznacza, że nie możesz samodzielnie dokonywać czynności, które cię dotyczą. Jaki cel ma udzielenie pełnomocnictwa? Pełnomocnictwo nie jest umową, a jednostronnym oświadczeniem mocodawcy, który upoważnia osobę trzecią - pełnomocnika do wykonywania czynności w jego imieniu.
Rodzaje pełnomocnictw
Istnieją trzy rodzaje pełnomocnictw:
- Ogólne - określa ono bardzo szeroki zakres umocowania, obejmuje jednak tylko tzw. czynności zwykłego zarządu, np. w sytuacji umocowania do zajmowania się określoną nieruchomością pełnomocnik będzie mógł dokonywać bieżących napraw itp., ale nie będzie upoważniony do sprzedaży nieruchomości. Na podstawie udzielonego pełnomocnictwa ogólnego, wykonywane czynności przez pełnomocnika w imieniu przedsiębiorcy nie mogą przekraczać czynności zwykłego zarządu. Jeżeli w oświadczeniu o udzieleniu pełnomocnictwa nie są bliżej sprecyzowane czynności, których dotyczy, przyjmuje się, że jest to pełnomocnictwo ogólne.
- Rodzajowe - obejmuje określoną kategorię czynności prawnych, do których umocowany jest pełnomocnik, np. do zawieraniu umów o pracę w imieniu przedsiębiorcy. Pełnomocnictwo rodzajowe skupia na sobie konkretny rodzaj czynności, które pełnomocnik ma prawo wykonywać w imieniu mocodawcy (np. pełnomocnictwo do podpisywania umów czy zatrudniania pracowników). Wyszczególnienie czynności pozwala na to, aby swym zakresem obejmowały również te wykraczające poza czynności zwykłego zarządu.
- Szczególne - dotyczy ściśle określonej czynności prawnej, np. Sprzedaż nieruchomości. Podanie ściśle określonej czynności, do której mocodawca umocowuje pełnomocnika (np. sprzedaż nieruchomości), to pełnomocnictwo szczególne. Często wynika z wymogu ustanowionego przez przepisy prawa.
Należy pamiętać, że na gruncie kodeksu cywilnego wyróżniamy trzy rodzaje pełnomocnictw: ogólne, które obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu, np.
Wyróżniamy kilka typów pełnomocnictw, które różnią się zakresem umocowania oraz zastosowaniem. Pełnomocnictwo ogólne zapewnia najszersze uprawnienia i obejmuje zwykły zarząd majątkiem mocodawcy. Umożliwia ono dokonywanie czynności związanych ze standardowym zarządzaniem (takich jak zawieranie umów najmu czy realizowanie bieżących płatności). Pełnomocnictwo szczególne odnosi się do konkretnej czynności prawnej, na przykład sprzedaży samochodu lub reprezentowania przed sądem w określonej sprawie. Wymaga ono dokładnego wskazania czynności, do której pełnomocnik jest upoważniony.
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą może zgłosić pełnomocnika w rejestrze przedsiębiorców, czyli w CEIDG. Pełnomocnictwo ogólne - udzielasz go, gdy działania pełnomocnika mają się ograniczać jedynie do zwykłego zarządu, czyli czynności związanych z podejmowaniem zwykłych, bieżących działań dotyczących twoich spraw. Taki pełnomocnik może załatwiać sprawy przed organami administracji. Pełnomocnictwo rodzajowe - udzielasz go, gdy działania pełnomocnika mają wykraczać poza sprawy zwykłego zarządu. Przedsiębiorca Jan Nowak prowadzi firmę w branży usług budowlanych, w ramach której zawiera wiele umów o dzieło z podwykonawcami. Pełnomocnictwo szczegółowe - udzielasz go, gdy działania twojego pełnomocnika mają wiązać się z konkretną czynnością prawną, w przypadku której przepisy nakładają obowiązek posiadania przez pełnomocnika pełnomocnictwa szczegółowego. Przedsiębiorca Aneta Kowalska prowadzi firmę zajmującą się sprzedażą nieruchomości - lokali usługowych. Aby usprawnić proces prowadzenia firmy, Aneta postanowiła powołać pełnomocnika do sprzedaży nieruchomości na terenie Szczecina.
Powstanie i wygaśnięcie stosunku pełnomocnictwa
Mocodawca może udzielić pełnomocnictwa w stosunku do czynności, których mógłby dokonać samodzielnie i które nie mają ściśle osobistego charakteru. Nawiązanie i rozwiązanie stosunku pełnomocnictwa następuje w drodze jednostronnej czynności prawnej mocodawcy. Oznacza to, że jej skuteczność nie jest uzależniona od zgody osoby, której pełnomocnictwa udzielono. Umocowanie do działania w cudzym imieniu wygasa w wyniku śmierci mocodawcy lub pełnomocnika albo odwołania pełnomocnictwa przez mocodawcę.
Możesz odwołać swojego pełnomocnika w każdej chwili. Wystarczy, że złożysz pełnomocnikowi oświadczenie woli w tym zakresie, czyli poinformujesz go, że nie chcesz, aby dalej pełnił swoją funkcję. Odwołania pełnomocnictwa można dokonać w każdej formie, niezależnie od tego, czy zostało ono udzielone w formie pisemnej czy w formie aktu notarialnego. Mocodawca co do zasady może odwołać pełnomocnictwo w każdej chwili. Ma jednak prawo do tego, aby zrezygnować z odwołania (nieodwołalność pełnomocnictwa). W praktyce jest to możliwe, gdy przyczyna rezygnacji jest uzasadniona stosunkiem prawnym, na podstawie którego zostało udzielone pełnomocnictwo. Należy również wspomnieć, że pełnomocnictwo może utracić moc w przypadku śmierci pełnomocnika lub mocodawcy. Przepisy dopuszczają jednak, by w określonych przypadkach śmierć mocodawcy nie skutkowała wygaśnięciem pełnomocnictwa. Konieczne jest wtedy umieszczenie w jego treści takiego zapisu.
Forma pełnomocnictwa
Pełnomocnictwo szczególne może być udzielone w dowolnej formie. Od tej zasady istnieje jednak szereg wyjątków. Jeżeli dla skuteczności danej czynności prawnej została przewidziana forma szczególna, to także pełnomocnictwo powinno być udzielone w tej formie. Najlepszym przykładem jest art. 158 kodeksu cywilnego, które przewiduje dla umowy sprzedaży nieruchomości formę aktu notarialnego. Sprzedaż nieruchomości bez zachowania wymaganej prawem formy sprawia, że czynność taka jest nieważna. Te same zasady odnoszą się do pełnomocnictwa do sprzedaży nieruchomości. Zawarcie umowy pożyczki przekraczającej kwotę 500 zł będzie wymagało formy pisemnej, więc pełnomocnictwo także. Ponadto dla określonych rodzajów pełnomocnictw przepisy wymagają formy szczególnej, np. pełnomocnictwo do przyjęcia czy odrzucenia spadku.
Pełnomocnictwo szczególne jest często wymagane dla określonych czynności przepisami prawa. Należy pamiętać, że musi być udzielone w takiej formie, jakiej prawo wymaga dla dokonania tej czynności (np. pełnomocnictwo do zawarcia umowy kupna lub sprzedaży nieruchomości musi być zawarte w formie aktu notarialnego). W przypadku zawierania większości umów przepisy prawne nie wymagają zachowania szczególnej formy, warto jednak pamiętać, że udzielenie upoważnienia (pełnomocnictwa) na piśmie zawsze jest najbezpieczniejsze, może bowiem stanowić dowód w przypadku późniejszych sporów.
Warto zwrócić uwagę na różnicę między upoważnieniem a pełnomocnictwem. Upoważnienie ma zwykle charakter wewnętrzny i dotyczy relacji w ramach jednej organizacji, a pełnomocnictwo ma szerszy zakres i może obejmować reprezentowanie mocodawcy wobec osób trzecich. Przygotowanie pełnomocnictwa wymaga dokładności i skupienia. Pierwszym krokiem jest określenie, jaki typ pełnomocnictwa będzie najodpowiedniejszy w danej sytuacji. Dla celów dowodowych zaleca się sporządzenie odwołania na piśmie.
W przypadku umowy sprzedaży niezwykle istotne jest dokładne określenie przedmiotu umowy oraz ceny za jaką dana rzecz ma być sprzedana.
Warto mieć na uwadze, że jeśli pełnomocnictwo udzielane jest przez przedsiębiorcę na rzecz osoby fizycznej lub prawnej do zarządzania działalnością gospodarczą to fakt ten należy zgłosić aktualizując wniosek CEIDG-1 w terminie 7 dni od momentu powstania zmiany. Aktualizacji wniosku CEIDG-1 można dokonać: osobiście, w urzędzie miasta lub gminy, wysyłając wniosek listem poleconym (w tym celu należy dodatkowo posiadać poświadczony notarialnie podpis wnioskodawcy), elektronicznie, z użyciem podpisu kwalifikowanego, elektronicznie z użyciem e-PUAP.
W przypadku, gdy wykonanie danej czynności wymaga zachowania określonej formy - pełnomocnictwo także musi przybrać tą formę w celu zachowania mocy prawnej. Przykładem może być czynność udokumentowana aktem notarialnym. W takiej sytuacji pełnomocnictwo także powinno zostać udzielone notarialnie.
W niektórych przypadkach prawo wymaga, aby pełnomocnictwo było udzielone w formie aktu notarialnego. Dotyczy to m.in. pełnomocnictw do dokonywania czynności przekraczających zwykły zarząd, na przykład zbycia nieruchomości, zaciągnięcia kredytu hipotecznego czy przyjęcia lub odrzucenia spadku. Sporządzenie pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego wiąże się z dodatkowymi kosztami, jednak daje gwarancję, że dokument został prawidłowo przygotowany i jest zgodny z obowiązującymi przepisami. Pełnomocnictwa notarialne są uznawane przez sądy, urzędy i inne instytucje bez konieczności dodatkowego potwierdzania ich autentyczności.
Elementy pełnomocnictwa
Do obligatoryjnych elementów pełnomocnictwa należą: datę i miejsce sporządzenia, oznaczenie mocodawcy oraz jego dane osobowe - imię, nazwisko, adres, numer PESEL, seria i numer dowodu osobistego, oznaczenie osoby pełnomocnika oraz jego dane osobowe - imię, nazwisko, adres, numer PESEL, seria i numer dowodu osobistego, określenie zakresu umocowania, a więc konkretnego rodzaju czynności prawnej, którą obejmuje pełnomocnictwo, podpis mocodawcy.
Pełnomocnictwo do zawarcia umowy powinno zawierać takie informacje, jak: określenie mocodawcy (jego dane identyfikacyjne, adres zamieszkania/siedziby), określenie pełnomocnika (jego dane identyfikacyjne, adres zamieszkania, informacja o dokumencie tożsamości, którym pełnomocnik się legitymuje), określenie umowy, która ma być zawarta (czyli przedmiotu tej umowy, a także danych osoby, która będzie stroną tej umowy), datę, miejscowość i podpis.
Ponadto pełnomocnictwo może zawierać wzmiankę o jego odwołalności, upoważnieniu do powoływania bądź zakazie powoływania dalszych pełnomocnictw (tzw. pełnomocnictwo substytucyjne). Można zamieścić zapis o formach następczych, a więc formie w jakiej nastąpić ma zamiana czy uzupełnienie pełnomocnictwa.
Jeśli mocodawca zgadza się, aby pełnomocnik mógł ustanowić dla mocodawcy innych pełnomocników, to takie umocowanie powinno wynikać z treści pełnomocnictwa i być ujęte w osobnym zapisie w dokumencie. Należy pamiętać, że w sytuacji, gdy pełnomocnik zawiera umowę bez odpowiedniego umocowania lub przekraczając jego zakres, aby umowa była ważna, musi zostać potwierdzona przez mocodawcę. Druga strona może wyznaczyć mocodawcy odpowiedni termin do potwierdzenia umowy.
W treści pełnomocnictwa warto również wskazać, czy pełnomocnik jest uprawniony do udzielania dalszych pełnomocnictw - pełnomocnictw substytucyjnych.
Nie ma obowiązującego wzoru dokumentu pełnomocnictwa. Darmowy wzór pełnomocnictwa do pobrania może być wykorzystany w różnych sytuacjach - zarówno w sprawach prywatnych, jak i biznesowych. Szczególnie przydatny jest wzór pełnomocnictwa ogólnego, który upoważnia pełnomocnika do szerokiego zakresu czynności w imieniu mocodawcy.
Pełnomocnictwo a prokura
Przedsiębiorca z branży transportowej może udzielić pełnomocnictwa ogólnego, w ramach którego pełnomocnik - działając w zakresie zwykłego zarządu - dokonuje zakupu samochodów do firmy. Jednak pełnomocnik przedsiębiorcy z branży nieruchomości działający na podstawie pełnomocnictwa ogólnego nie będzie mógł kupić samochodów do firmy. W obu przypadkach pełnomocnik i prokurent mają uprawnienie do składania oświadczeń w twoim mieniu. Zakres umocowania prokurenta jest zawsze taki sam, nie można ograniczyć jego działania tylko do niektórych spraw. Oznacza to, że każda czynność dokonana przez powołanego przez ciebie prokurenta będzie wywierała skutki prawne dla ciebie i osób trzecich. Ważne! Z szerokiego zakresu możliwości działania prokurenta w przedsiębiorstwie - mocą Kodeksu cywilnego - jest wyłączonych kilka czynności, do których prokurent nie ma uprawnień i potrzebuje dodatkowego umocowania w odrębnym pełnomocnictwie.
Prokurentem może być wyłącznie osoba fizyczna, mająca pełną zdolność do czynności prawnych, a więc osoba pełnoletnia. Sposób ustanowienia prokurenta w firmie zależy od formy prawnej prowadzonej działalności. Pamiętaj! Nie ma jednego obowiązującego wzoru dokumentu udzielającego prokury. Sam dokument pełnomocnictwa nie musi nawet zawierać słowa „prokura”. Decydujące znaczenie ma zakres udzielonego pełnomocnictwa. Prokura samoistna - pozwala na samodzielne działanie prokurenta w zakresie wynikającym z umocowania.
Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, zgłoś pełnomocnika do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą może zgłosić pełnomocnika w rejestrze przedsiębiorców, czyli w CEIDG. Uwaga! Jeśli twój pełnomocnik lub prokurent został ujawniony w twoim wpisie w CEIDG albo - odpowiednio - wpisany do KRS, nie musi dodatkowo dołączać dokumentu pełnomocnictwa. Do załatwienia sprawy wystarczy, że powoła się na pełnomocnictwo ujawnione przez ciebie w rejestrze.
Ważne! To oznacza, że pełnomocnik lub prokurent uwidoczniony w rejestrze CEIDG lub KRS, nie musi przedstawiać oryginału ani poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Jeśli działasz przez pełnomocnika w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym, musisz zapłacić opłatę skarbową za złożenie pełnomocnictwa. Uwaga! Płacisz za złożenie - w konkretnym postępowaniu do właściwego organu lub urzędu - dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (lub prokury) oraz jego odpisu, wypisu lub kopii. Jedno pełnomocnictwo może być złożone przed jednym organem w wielu postępowaniach lub przed różnymi organami. Jeśli twoją sprawę załatwia pełnomocnik lub prokurent ujawniony w CEIDG albo wpisany do KRS, to pełnomocnictwo (lub prokura) jest widoczne w rejestrach publicznych i nie musisz go przedkładać w urzędzie razem z wnioskiem. Uwaga! Jeśli składasz pełnomocnictwo w formie elektronicznej przez system teleinformatyczny, na przykład e-Urząd Skarbowy, opłatę skarbową wpłacasz na konto urzędu miasta lub gminy, właściwego dla miejsca zamieszkania lub siedziby mocodawcy.
Przepisy nie określają, która strona stosunku pełnomocnictwa ma zapłacić opłatę skarbową. Może to być mocodawca - czyli osoba udzielająca pełnomocnictwa lub pełnomocnik i odpowiednio: przedsiębiorca ustanawiający prokurę lub prokurent.
#silny3sektor Pełnomocnictwo a prokura
Pełnomocnictwo a umowy zlecenie i o dzieło
W sprawach nieuregulowanych w pełnomocnictwie znajdą zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies. Podatkowe GOFIN sp. z o.o. i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Dobrowolna zgoda. internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.
Poprawne przygotowanie pełnomocnictwa jest kluczowe dla ważności i skuteczności czynności podejmowanych przez osobę, która została ustanowiona pełnomocnikiem.
tags: #pelnomocnictwo #umowa #zlecenie #o #dzielo #o