Wniesienie pozwu o zadośćuczynienie za krzywdę związaną z powikłaniami po zabiegu cesarskiego cięcia stanowi punkt wyjścia do analizy odpowiedzialności szpitala za błąd lekarza, zwłaszcza gdy relacja między nimi opiera się na umowie zleceniu. W omawianym przypadku, powódka dochodziła od ubezpieczyciela kwoty 120 000 zł tytułem zadośćuczynienia, wskazując na uszkodzenie pęcherza moczowego i powstanie przetoki moczowodowo-pochwowej w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonego zabiegu.
Pozwany ubezpieczyciel, mimo przyznania istnienia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z Samodzielnym Publicznym ZOZ nr (...) w B., kwestionował wykazanie przesłanek odpowiedzialności ubezpieczonego. Podkreślał, że uszkodzenie pęcherza podczas cesarskiego cięcia jest częstym powikłaniem, które zostało prawidłowo zaopatrzone.
W analizowanym przypadku, podstawę odpowiedzialności szpitala stanowił art. 430 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, kto na własny rachunek powierza wykonywanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. Orzecznictwo przyjęło, że zarówno w przypadku publicznych, jak i prywatnych podmiotów leczniczych możliwa jest solidarna odpowiedzialność zakładu za szkodę spowodowaną przez lekarza pracującego na kontrakcie. Stwierdzenia takiego nie wykluczy nawet szeroki zakres niezależności pozostawiony podwładnemu.
W przypadku umowy-zlecenia łączącej specjalistę ze szpitalem, lekarz odpowiada za niedochowanie należytej staranności w wykonywaniu powierzonych mu zadań. Przy ustalaniu podmiotów ponoszących ciężar zrekompensowania ofierze poniesionej szkody należy mieć na uwadze treść umowy cywilnoprawnej oraz zakres niezależności, jaką obdarzony był sprawca.
Przebieg zdarzeń i ustalenia faktyczne
A. M. została przyjęta do szpitala w B. w celu przeprowadzenia zabiegu cesarskiego cięcia. Pomimo pierwotnych planów cesarskiego cięcia, podjęto decyzję o próbie porodu naturalnego, co ostatecznie zakończyło się koniecznością wykonania cięcia cesarskiego z powodu braku postępu porodu. W trakcie zabiegu doszło do uszkodzenia ściany pęcherza moczowego oraz krwawiącego pęknięcia macicy, które zostały zaopatrzone. Po zabiegu pacjentka uskarżała się na bóle pleców.
W badaniu kontrolnym wykonanym 22 września 2012 r. nie stwierdzono zastoju w układzie kielichowo-miedniczkowym nerek. Jednakże, po wyjęciu cewnika z pęcherza moczowego, 1 października 2012 r. rozpoznano u pacjentki przetokę pęcherzowo-pochwową. Została przewieziona do szpitala w L., gdzie stwierdzono wodonercze lewostronne, przeszkodę odpływu moczu w lewym moczowodzie oraz przetokę pochwowo-moczowodową. Powodem mogło być podkłucie, podwiązanie lub wciągnięcie moczowodu podczas zaopatrywania krwawienia po lewej stronie.
W dniu 4 października 2012 r. założono pacjentce nefrostomię. Z powodu wprowadzonych cewnika i nefrostomii, A. M. była uzależniona od pomocy innych osób w codziennych czynnościach.
11 lutego 2013 r. zgłosiła się do szpitala w L. z powodu wypadnięcia nefrostomii. 5 marca 2013 r. przeprowadzono zabieg korekcyjny polegający na odtworzeniu ciągłości dróg moczowych poprzez przeszczepienie moczowodu lewego do pęcherza moczowego. Po zabiegu, 21 marca 2013 r. usunięto jej cewnik.
Podstawy prawne odpowiedzialności
Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dokumentację medyczną, opinie biegłych lekarzy ginekologa-położnika i urologa, a także zeznania świadków i powódki. Opinie biegłych jednoznacznie wskazały, że przetoka moczowodowo-pochwowa nie była skutkiem błędu lekarskiego, lecz powikłaniem operacyjnym. Biegli podkreślili, że ponowny zabieg w tym samym polu operacyjnym obarczony jest większym ryzykiem trudności i wystąpieniem powikłań.
Bezsporne było, że pozwany jako ubezpieczyciel odpowiada za szkodę, za którą odpowiedzialność ponosi Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej nr (...) w B., zgodnie z art. 822 § 1 Kodeksu cywilnego. Zadośćuczynienie za krzywdę, uregulowane w art. 444 § 1 i 445 § 1 k.c., ma na celu rekompensowanie uszczerbku w dobrach osobistych.
Materialnoprawną podstawę odpowiedzialności Samodzielnego Publicznego ZOZ nr (...) w B. stanowił art. 415 k.c. w związku z art. 430 k.c. Odpowiedzialność ta ma charakter winy, co wymaga wykazania zdarzenia wywołującego szkodę/krzywdę, szkody/krzywdy, związku przyczynowego, a także winy sprawcy.
Błąd medyczny jest kategorią obiektywną, niezależną od indywidualnych cech lekarza. Obejmuje on niezgodność działania lub zaniechania lekarza z nauką medycyny w zakresie dla niego dostępnym. W analizowanej sprawie, mimo zastrzeżeń strony powodowej co do zbyt późnej decyzji o cesarskim cięciu i rozpoczęcia porodu naturalnego, biegli wskazali, że poród naturalny po cięciu cesarskim jest możliwy, choć wymaga szczególnej ostrożności. W przypadku A. M., zgłoszenie się do szpitala z zaawansowaną czynnością skurczową i brak czasu na diagnostykę ultrasonograficzną blizny po poprzednim cesarskim cięciu stanowiły istotne czynniki.
Zastosowanie art. 429 k.c. (odpowiedzialność za powierzenie czynności specjaliście) jest ograniczone do sytuacji, w których zakład opieki zdrowotnej powierza lekarzowi dokonanie pewnej czynności, a ten ostatni zachowuje niezależność. W praktyce, ze względu na specyfikę stosunków prawnych w ochronie zdrowia, częściej stosowany jest art. 430 k.c., który przewiduje odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną z winy osoby podlegającej kierownictwu.
BŁĄD W SZTUCE MEDYCZNEJ: 3 RZECZY, KTÓRYCH POTRZEBUJESZ, ABY WYGRAĆ SPRAWĘ
W przypadku umowy-zlecenia łączącej specjalistę ze szpitalem, ten pierwszy odpowiada za niedochowanie należytej staranności w wykonywaniu powierzonych mu zadań. Solidarnie odpowiadają lekarz i szpital za szkodę spowodowaną przez lekarza na kontrakcie, jeśli lekarz popełni błąd prowadzący do powstania odpowiedzialności cywilnej, a zabieg stanowił część powierzonych mu obowiązków.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii biegłych, ujemny skutek na zdrowiu powódki w postaci przetoki moczowodowo-pochwowej nie był skutkiem błędu, lecz powikłaniem operacyjnym. Nie budzi wątpliwości, że podczas wykonywanego zabiegu doszło do uszkodzenia ściany pęcherza moczowego, co jest typowym powikłaniem cesarskiego cięcia, zwłaszcza wykonywanego ponownie u tej samej pacjentki.
Oceniając zgłoszone żądania powódki przez pryzmat odpowiedzialności deliktowej, brak jest podstaw do nałożenia na pozwanego ubezpieczyciela tej odpowiedzialności, ponieważ powikłanie nie było wynikiem błędu medycznego.
tags: #odpowiedzialnosc #szpitala #za #blad #lekarza #umowa