W obecnym, bardzo korzystnym dla ubezpieczonych stanie prawnym, w razie porodu albo przyjęcia dziecka na wychowanie, jego rodzice lub opiekunowie mogą skorzystać w sumie z rocznego urlopu z prawem do zasiłku macierzyńskiego.
Co istotne z prawa do zasiłku macierzyńskiego mogą skorzystać nie tylko pracownicy, ale i inni ubezpieczeni.
Przy większej liczbie dzieci urodzonych podczas jednego porodu lub przyjętych jednocześnie na wychowanie okres ten jest jeszcze dłuższy.
Wymiar i zasady korzystania z urlopu macierzyńskiego
Pracownica w ciąży może, na swój wniosek, wykorzystać maksymalnie 6 tygodni urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu.
Możliwość wykorzystania części urlopu macierzyńskiego przed porodem nie przysługuje pracownicy, która urodziła w trakcie urlopu bezpłatnego.
Jeśli dziecko bezpośrednio po urodzeniu wymaga dłuższej opieki szpitalnej, pracownica przez pierwsze 8 tygodni po porodzie wykorzystuje urlop macierzyński.
W takim przypadku pozostałą część tego urlopu (zasiłku) może wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala.
Skrócony urlop macierzyński ma zapewnić kobiecie czas na regenerację sił.
Skrócony urlop macierzyński jest płatny w 100% i przysługuje pracownicy w wymiarze ośmiu tygodni i nie może być krótszy niż 7 dni.
Pracownica, która chce skorzystać ze skróconego urlopu macierzyńskiego, składa wniosek o jego udzielenie do pracodawcy.
Do podpisanego wniosku trzeba załączyć akt urodzenia z adnotacją o urodzeniu martwym.
Jeżeli ciąża skończyła się zgonem dziecka, szpital ma obowiązek wydać kartę martwego dziecka z zaznaczeniem płci noworodka.
Na tej podstawie Urząd Stanu Cywilnego wydaje akt urodzenia dziecka, który zawiera adnotację o śmierci.
Kartę martwego dziecka do Urzędu Stanu Cywilnego może przekazać zarówno szpital, jak i rodzice dziecka.
Mają na to 3 dni od jej sporządzenia.
Jeśli nie chce, nie musi przeprowadzać badań DNA ustalających płeć dziecka w sytuacji, gdy poronienie nastąpiło na wczesnym etapie ciąży.
Szpital wyda w takiej sytuacji kartę martwego urodzenia i na tej podstawie można zorganizować pochówek.
Wymiar tygodnia uzupełniającego urlopu macierzyńskiego za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 8. urodzenia dziecka po ukończeniu 37. tygodnia ciąży i jego pobytu w szpitalu, pod warunkiem że pobyt dziecka w szpitalu po porodzie będzie wynosił co najmniej 2 kolejne dni, przy czym pierwszy z tych dni będzie przypadał w okresie od 5. do 28. dnia po porodzie.
Uzupełniający urlop macierzyński jest udzielany na wniosek.
Jako pracodawca masz obowiązek udzielić pracownikowi urlopu macierzyńskiego w wymiarze odpowiadającym części urlopu, którego nie wykorzystała matka.
Jako pracodawca możesz zwrócić się do pracownika przejmującego urlop z prośbą o jak najszybsze zawiadomienie o przewidywanej dacie zakończenia leczenia matki dziecka.
Jeśli matka porzuci dziecko w czasie przebywania na urlopie macierzyńskim lub pobierania zasiłku macierzyńskiego, pracownik ojciec lub inny członek najbliższej rodziny ma prawo wykorzystać część urlopu macierzyńskiego po dniu porzucenia dziecka.
Pamiętaj! Aby pracownik ojciec lub inny członek najbliższej rodziny mógł skorzystać z urlopu macierzyńskiego zamiast matki, nie jest konieczne, żeby matka była zatrudniona na podstawie umowy o pracę.
W konkretnych okolicznościach również inny członek najbliższej rodziny może złożyć wniosek o urlop macierzyński.
Inny członek najbliższej rodziny - nie ma definicji prawnej członka najbliższej rodziny.
W takiej sytuacji urlop nie może trwać dłużej niż do dnia ukoczenia przez dziecko 7. roku życia lub 10. roku życia, jeśli dziecko ma odroczony obowiązek szkolny.
Nawet jednodniowa przerwa między poszczególnymi urlopami (za wyjątkiem urlopu ojcowskiego) lub ich częściami, choćby przypadała na dzień ustawowo wolny od pracy, albo była spowodowana wykorzystaniem urlopu wypoczynkowego, skutkować będzie odmową udzielenia kolejnego urlopu lub jego części, a tym samym i zasiłku macierzyńskiego za okres po tej przerwie.
Przy czym nie traktuje się jako przerwy okresu, w którym drugi z rodziców korzysta z danego urlopu (świadczenia) lub jego części.
Jeśli rodzice korzystają z urlopów macierzyńskich i rodzicielskiego na zmianę, z zachowaniem obowiązujących zasad, a więc m.in.
Przerwa w urlopie macierzyńskim, a tym samym w pobieranym świadczeniu może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy urodzone dziecko wymaga opieki szpitalnej, a ubezpieczona wykorzystała już po porodzie 8 tygodni urlopu (zasiłku) macierzyńskiego.
Identyczna zasada dotyczy hospitalizacji dziecka w czasie korzystania przez rodzica lub innego członka najbliższej rodziny z urlopu rodzicielskiego lub urlopu ojcowskiego.
Liczba takich przerw nie jest limitowana.
Urlop rodzicielski i urlop ojcowski
Pracownica matka lub pracownik ojciec mają prawo do urlopu rodzicielskiego.
Urlop rodzicielski powinien zostać wykorzystany nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko skończy 6 lat.
Jeżeli pracownik lub pracownica w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie korzystali z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, mogą wykorzystać urlop rodzicielski, który przysługuje po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za ten okres.
Rodzice dziecka mogą korzystać z urlopu rodzicielskiego jednocześnie.
Urlop rodzicielski można wykorzystać jednorazowo albo w maks.
Każdy z pracowników - rodzic dziecka może skorzystać z wyłącznego prawa do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego.
Nowelizacja przepisów wydłużyła także o 9 tygodni urlop rodzicielski dla drugiego z rodziców.
Nie dotyczy to dodatkowych, wprowadzonych nowymi przepisami 9 tygodni urlopu rodzicielskiego przysługujących drugiemu z rodziców.
Pracownica lub pracownik podczas urlopu rodzicielskiego może wykonywać dla swojego pracodawcy pracę w wymiarze nie większym niż połowa etatu.
Jako pracodawca powinieneś uwzględnić taki wniosek.
Nie musisz jednak tego zrobić, gdy nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy w firmie lub rodzaj wykonywanej pracy.
Pracownica lub pracownik może zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego w każdym czasie i, za twoją zgodą, powrócić do pracy.
na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu na warunkach nie mniej korzystnych od tych, które obowiązywałyby, gdyby pracownik nie korzystał z urlopu.
Pani Anna zgłasza pracodawcy powrót z urlopu rodzicielskiego do pracy.
Pani Anna, przed rozpoczęciem urlopów związanych z rodzicielstwem, była zatrudniona na stanowisku asystentki dyrektora marketingu.
Obecnie, na czas nieobecności Anny w pracy, na tym stanowisku jest zatrudniony pan Grzegorz.
Urlop ojcowski może być wykorzystany wyłącznie przez pracownika ojca do ukoczenia przez dziecko 12 miesiąca życia.
Do wniosku pracownik powinien dołączyć odpis aktu urodzenia dziecka oraz oświadczenie o wykorzystaniu urlopu ojcowskiego.
Pracownik przysposabiający dziecko dołącza dodatkowo kopię prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu dziecka.
Jako pracodawca musisz uwzględnić wniosek pracownika.
Nowe urlopy pracownicze – co trzeba wiedzieć?
Urlop wychowawczy
Urlop wychowawczy wynosi łącznie do 36 miesięcy i co do zasady jest bezpłatny.
Pracownik lub pracownica, która chce skorzystać z urlopu wychowawczego, składa pisemny wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej, co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu.
Jako pracodawca masz obowiązek uwzględnić wniosek.
Pracownica lub pracownik może zrezygnować z urlopu wychowawczego w jego trakcie w każdym czasie tylko za twoją zgodą.
Urlop może być wykorzystywany przez oboje rodziców jednocześnie i podzielony na maksymalnie 5 części, które ustala się na podstawie liczby wniosków o udzielenie urlopu.
Każdy z rodziców ma wyłączne prawo do wykorzystania jednego miesiąca.
Jeżeli dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności, wymiar urlopu wychowawczego jest wydłużony dodatkowo o 36 miesięcy i łącznie wynosi 72 miesiące.
Urlop wychowawczy ma umożliwić rodzicowi lub opiekunowi sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.
W czasie urlopu wychowawczego pracownik może pracować w twojej lub innej firmie, podjąć naukę, uczestniczyć w szkoleniach czy podjąć inną działalność, na przykład gospodarczą, jeżeli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Jeśli jako pracodawca stwierdzisz, że rodzic trwale zaprzestał sprawowania opieki, możesz wezwać go do stawienia się w pracy w terminie nie krótszym niż 3 dni od dnia wezwania i nie później niż 30 dni od dnia, w którym dowiedziałeś się o tym fakcie.
Zmiany w wysokości zasiłku macierzyńskiego od 26 kwietnia 2023 r.
Od 26 kwietnia zasiłek macierzyński jest wyższy.
Wynosi 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu rodzicielskiego.
Natomiast jeśli ubezpieczona mama złoży tzw. długi wniosek o zasiłek macierzyński do 21 dni po porodzie albo przyjęciu dziecka na wychowanie, to zasiłek będzie wynosił 81,5 proc. wymiaru za cały okres jego pobierania.
Za tą część urlopu zasiłek zawsze będzie wynosił 70 proc.
Ważna data dla rodziców.
Tylko do 17 maja rodzice, którzy na 26 kwietnia br. pobierali zasiłek macierzyński, mają czas, żeby złożyć wniosek o ustalenie nowej, wyższej, wysokości zasiłku.
Po tej dacie złożenie wniosku nie będzie już możliwe i zasiłek będzie wypłacany w dotychczasowej wysokości.
Rodzice, którzy na 26 kwietnia br.
Mają na to czas tylko do 17 maja.
Wniosek o ustalenie zasiłku macierzyńskiego w nowej wysokości powinien być złożony do płatnika zasiłku.
Może nim być pracodawca, zleceniodawca albo ZUS.
W zależności od tego, kto nam wypłaca zasiłek, wniosek składamy pisemny lub możemy to zrobić elektronicznie.
Jeśli zasiłek wypłaca nam pracodawca lub zleceniodawca, to wniosek powinien być złożony w formie pisemnej.
Jeśli płatnikiem zasiłku jest ZUS, to wniosek może być również przekazany w formie elektronicznej np.
Ważne! Wysokość zasiłku macierzyńskiego zależy od deklaracji złożonych przez pracownika co do sposobu i czasu korzystania z uprawnień związanych z rodzicielstwem.
Zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego wynosi 70 proc.
100 proc. zasiłku za cały okres korzystania z urlopu macierzyńskiego - w takim przypadku za okres korzystania z urlopu rodzicielskiego oboje rodzice mają prawo do 70 proc.
81,5 proc., przy czym za okres 9-tygodniowej nieprzenoszalnej części tego urlopu dla ojca dziecka przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 70 proc.
Pracownica - matka dziecka może dzielić się z ojcem dziecka korzystaniem z zasiłku w wysokości 81,5%.
Pamiętaj! Jeśli ubezpieczonych jest mniej, wypłaty zasiłku będzie dokonywać Zakład Ubezpieczeń Społecznych - musisz do wniosku pracownika dołączyć swoje zaświadczenie jako płatnika składek.
Inne świadczenia związane z rodzicielstwem
Wysokość zasiłku opiekuńczego to 80% podstawy wymiaru (czyli co do zasady wynagrodzenia pracownika obliczanego tak jak zasiłek chorobowy).
Pamiętaj! Jeśli zatrudniasz więcej niż 20 ubezpieczonych (pracowników i współpracowników na podstawie umowy zlecenia), których zgłaszasz do systemu ubezpieczeń społecznych, ty wypłacasz pracownikom zasiłek opiekuńczy, refundowany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Świadczenia w programie Aktywny rodzic przysługują do ukończenia przez dziecko 3. roku życia.
Można to zrobić od miesiąca, w którym dziecko kończy 12.
Wniosek o przyznanie świadczenia składasz jeden raz - nie trzeba tego robić co miesiąc.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznaje świadczenie Aktywny rodzic bez konieczności wydawania decyzji.
Informacja o przyznaniu świadczenia pojawi się na profilu osoby, która złożyła wniosek, w systemie teleinformatycznym ZUS.
Świadczenie jest przyznawane na okres od 12. do 35.
Jeśli dzieckiem opiekuje się niania, babcia lub dziadek, możesz z nimi zawrzeć umowę uaktywniającą.
Zawarcie umowy nie jest jednak warunkiem otrzymania świadczenia.
Umowa uaktywniająca jest zawierana w formie pisemnej między nianią a rodzicami albo rodzicem samotnie wychowującym dziecko.
Nianią może być każda osoba fizyczna sprawująca opiekę nad dzieckiem.
Ojciec wychowuje dziecko wspólnie z jego matką.
Oboje pracują.
Ojciec otrzymuje 150% minimalnego wynagrodzenia za pracę, natomiast matka wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia i zarabia 50% minimalnego wynagrodzenia.
W przypadku rodzica samodzielnie wychowującego dziecko, nie ma wymogu, aby wykazywał on aktywność zawodową drugiego z rodziców.
Od 1 października 2024 roku do 31 marca 2025 roku limit ten wynosi 2200 zł.
5 grudnia 2024 roku pan Jan złożył wniosek o świadczenie Aktywnie w żłobku na córkę.
Placówka podała do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, że opłata za pobyt w żłobku w grudniu wynosi 1200 zł.
Rodzic lub opiekun dziecka nie musi pozostawać w zatrudnieniu, a dziecko uczęszczać do żłobka.
Miesięczna kwota dofinansowania wynosi 500 zł.
tags: #ludowy #bank #spoldzielczy #urlop #macierzynski