Uczniowie i studenci znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej mogą ubiegać się o przyznanie stypendium socjalnego. To podstawowy rodzaj wsparcia umożliwiający kontynuowanie nauki pomimo niskiego dochodu w rodzinie. Stypendium socjalne to forma wsparcia pieniężnego dla studiujących osób w trudnej sytuacji materialnej wynikającej z uzyskiwania niskiego dochodu w gospodarstwie domowym.
Stypendia przyznawane są na wniosek studenta - na semestr lub rok akademicki (5 lub 10 miesięcy). Co ważne, stypendium socjalne dla studentów i uczniów przyznawane z budżetu państwa jest zwolnione z podatku dochodowego.
Stypendia socjalne najczęściej przyznawane są z tytułu trudnej sytuacji materialnej, jednak programy stypendialne uwzględniają także inne bariery, które mogą uniemożliwiać kształcenie. Najbardziej popularne są stypendia wypłacane przez szkoły i uczelnie - dla uczniów szkół podstawowych i średnich, dla studentów i dla doktorantów. Inna forma pomocy to stypendia z budżetu państwa przyznawane i wypłacane przez urząd gminy.
Kwota, jaką można otrzymać w ramach stypendium socjalnego, zależy od uzyskiwanych dochodów i puli środków, jakie dana jednostka przeznaczyła na ten cel. Stypendium szkolne w roku szkolnym 2024/2025 może wynieść maksymalnie 2480 złotych, czyli 248 złotych miesięcznie.
Kryteria dochodowe i wpływ umowy zlecenia
Od 1 października 2024 roku zmianie ulegają kryteria dochodowe, od których zależy wysokość stypendium socjalnego. Aby sprawdzić, czy przysługuje nam stypendium socjalne, należy określić wszystkie dochody netto w gospodarstwie domowym w poprzednim roku kalendarzowym, a następnie zsumować je, podzielić przez dwanaście miesięcy i przez liczbę osób w rodzinie.
Dochody niepodlegające opodatkowaniu, czyli między innymi świadczenia rodzicielskie, alimenty i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zwolnione z opodatkowania wynagrodzenie osób do 26. roku życia. Stypendia pochodzące ze środków budżetu państwa, samorządów czy szkół i uczelni wyższych nie podlegają opodatkowaniu (przepisy ustawy o systemie oświaty oraz prawa oświatowego). Inaczej jest w przypadku świadczeń z pomocy społecznej.
Czy jeśli ktoś zacznie zarabiać, straci stypendium socjalne? Czy praca na wakacje dla studenta będzie oznaczać wstrzymanie pomocy? Najistotniejsze są kryteria dochodowe. Nie ma zakazu pracy, jednak zarobki powyżej limitów będą skutkować stratą prawa do świadczenia.
A zatem student, który w trakcie trwania roku akademickiego, w którym pobiera stypendium socjalne, utracił lub uzyskał dochód, jest zobowiązany do zaktualizowania oświadczenia o dochodach. Konsekwencje związane z podaniem nieprawdziwej wysokości dochodów rodziny wynikają bezpośrednio z art. 286 Kodeksu Karnego i art. 307 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Jak ubiegać się o stypendium socjalne?
Osoba ubiegająca się o stypendium socjalne dla studentów powinna wypełnić wniosek stypendialny. Procedura składania wniosków odbywa się online, a wykaz wymaganych (w zależności od sytuacji studenta) dokumentów można znaleźć w regulaminie przyznawania świadczeń.
Przed wypełnieniem wniosku o przyznanie stypendium socjalnego zawsze należy wypełnić Oświadczenie o dochodach i wraz z wnioskiem w formie papierowej, wymaganą dokumentacją dostarczyć do swojego koordynatora ds. świadczeń. Dane swojego koordynatora ds. świadczeń zazwyczaj można znaleźć na stronie internetowej uczelni lub w dziekanacie.
Dodatkowe dokumenty wymagane przez uczelnie, gdy dochody jednego z rodziców nie są wliczane do dochodów rodziny, to między innymi wyrok bądź ugoda alimentacyjna, akt zgonu, zupełny akt urodzenia (ojciec nieznany), zaświadczenie z Policji (rodzic zaginiony). Osoba, która zamierza ubiegać się o to świadczenie dla studentów, powinna wypełnić wniosek o przyznanie stypendium socjalnego, do którego dołączy oświadczenie z podaniem dochodów na osobę w rodzinie za ubiegły rok kalendarzowy.
W określonych sytuacjach uczelnia może sprawdzać dochody studentów. Konieczność przedstawienia dokumentów potwierdzających dochód w rodzinie dotyczy na przykład osób ubiegających się o stypendia socjalne lub inne formy wsparcia materialnego. W takiej sytuacji jest to wymóg prawny stosowany w procesie przyznawania świadczeń studenckich i ustalania, jaka wysokość stypendium socjalnego przysługuje uprawnionej osobie.
Wysokość stypendium i dodatkowe świadczenia
Stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Stypendium socjalne przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach Rektor może wydłużyć okres wypłaty stypendium socjalnego w semestrze letnim do 5 miesięcy - od marca do lipca. W szczególnie uzasadnionych przypadkach student może ubiegać się o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości.
Od 1 października 2025 r. wysokość dochodu uprawniająca do otrzymania stypendium socjalnego w roku akademickim 2025/2026 będzie wynosiła 1908,90 zł (netto) miesięcznie na jednego członka rodziny (wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne nie przekracza 45% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego od dnia 1 stycznia roku poprzedzającego rok akademicki, na który przyznawane jest stypendium socjalne, na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę).
Za stałe źródło dochodów, o którym mowa, rozumie się stałe źródło dochodu przez 12 miesięcy w roku, z którego oblicza się dochód oraz przez wszystkie miesiące po tym roku. W okresie korzystania z urlopu student nie jest uprawniony do otrzymywania stypendium socjalnego.
USOS odc. 4. Wypełnienie doświadczenia o dochodach i złożenie wniosków o stypendia
Dokumentacja wymagana do wniosku
Do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego należy dołączyć szereg dokumentów potwierdzających dochody rodziny. Są to między innymi:
- Zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów wszystkich pełnoletnich członków rodziny studenta i studenta podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki na zasadach określonych w art. 27 (ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych) art.
- W przypadku studenta cudzoziemca - dokument potwierdzający ww. zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego o wysokości przychodów studenta i członków jego rodziny zwolnionych z opodatkowania na podstawie art. 21 ust.
- Zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki lub zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o posiadaniu ubezpieczenia zdrowotnego i pobieraniu/ niepobieraniu zasiłku chorobowego w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki.
- Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości podatku, stawki procentowej oraz przychodu w podatku dochodowym od os. fizycznych dot.
- Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od os. fizycznych dot.
- Dokument potwierdzający okres zatrudnienia np. dokument potwierdzający okres trwania zatrudnienia np.
Wykaz ten może się różnić w zależności od uczelni i indywidualnej sytuacji studenta. Zawsze warto zapoznać się z regulaminem przyznawania świadczeń na swojej uczelni.
Pamiętaj, że podanie nieprawdziwych informacji we wniosku lub załączonych dokumentach może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych.
tags: #stypendium #socialne #i #umowa #zlecenie #o