Zmiany w prawie pracy mają na celu aktywizację zawodową osób starszych i wsparcie pracodawców. Nowa ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która weszła w życie 1 czerwca 2025 roku, wprowadza szereg rozwiązań mających na celu ułatwienie zatrudniania seniorów. Jest to odpowiedź na rosnącą liczbę osób w wieku produkcyjnym pozostających biernymi zawodowo, w tym tych, dla których przyczyną jest przejście na emeryturę.
W Polsce obserwuje się wzrost aktywności zawodowej emerytów. W grudniu 2022 roku pracowało 826 000 emerytów, z czego ponad 536 tysięcy było zatrudnionych na umowę o pracę. Od 2015 roku nastąpił wzrost o 44% w tym zakresie. Rząd postanowił ułatwić znajdowanie pracy emerytom poprzez wprowadzenie dofinansowań dla pracodawców.
Ulgi i dofinansowania dla pracodawców zatrudniających seniorów
Kluczowym elementem nowej ustawy jest wprowadzenie nowej formy pomocy dla przedsiębiorców zatrudniających osoby starsze. Pracodawca, który zatrudni osobę poszukującą pracy, która ukończyła 60 lat (kobieta) lub 65 lat (mężczyzna), może otrzymać dofinansowanie wynagrodzenia. Dofinansowanie to jest przyznawane przez starostę na podstawie zawartej umowy i może wynosić maksymalnie do 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie. Dofinansowanie wynagrodzenia będzie przysługiwało przez 24 miesiące.
Szacunkowy koszt rządowej dopłaty za cały okres dwóch lat do etatu emeryta może wynieść nawet 51 600 zł, zakładając 50% pensji minimalnej. To znaczy, że miesięczne dofinansowanie może wynosić około 2150 zł.
Pracodawca lub przedsiębiorca po upływie okresu przysługiwania dofinansowania wynagrodzenia będzie obowiązany do dalszego zatrudnienia seniora przez okres kolejnych 12 miesięcy. Celem tych przepisów jest zachęcenie pracodawców do tworzenia miejsc pracy dla dojrzałych pracowników, co obniży koszty pracodawców i włączy na rynek pracy potrzebnych pracowników 60+.
Kto może otrzymać dofinansowanie?
Dofinansowanie może uzyskać pracodawca lub przedsiębiorca, który zatrudni osobę zarejestrowaną w urzędzie pracy jako poszukującą pracy, która ukończyła odpowiednio 60 lub 65 lat. Dofinansowanie przysługuje tylko na zatrudnienie w ramach stosunku pracy, stosunku służbowego lub umowy o pracę nakładczą. Pracodawcą jest jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna zatrudniająca co najmniej jednego pracownika. Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna wykonująca działalność gospodarczą.
Ważne jest, że firma nie otrzyma dofinansowania, jeśli emeryt pracował w niej bezpośrednio przed zarejestrowaniem się jako poszukujący pracy. Dotyczy to zarówno umów o pracę, jak i umów cywilnoprawnych.
Warunki i zwrot dofinansowania
Pracodawca ma obowiązek zatrudniać osobę, na którą przyznano dofinansowanie, przez cały kolejny miesiąc. W przypadku niewywiązania się z tego obowiązku, firma będzie musiała zwrócić środki za ostatni miesiąc przysługiwania dofinansowania wraz z odsetkami ustawowymi. Jeśli zatrudnienie zostanie utrzymane przez co najmniej pół kolejnego miesiąca, ale nie cały miesiąc, pracodawca zwróci 50% łącznej kwoty dofinansowania wraz z odsetkami.
Dofinansowania nie trzeba zwracać, jeśli zatrudnienie zakończy się z powodu:
- rozwiązania umowy o pracę przez osobę, na którą przyznano dofinansowanie;
- rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 Kodeksu pracy);
- rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika (art. 53 Kodeksu pracy);
- wygaśnięcia stosunku pracy w trakcie okresu objętego dofinansowaniem albo przed upływem jednego miesiąca.
Ulga PIT dla pracujących emerytów
Oprócz dofinansowania dla pracodawców, osoby starsze mogą skorzystać z ulgi PIT-0 dla pracujących emerytów. Ulga ta pozwala na zwolnienie z obowiązku opłacania podatku od przychodów z pracy na etacie, zleceniu lub działalności gospodarczej do kwoty 85 528 zł rocznie. Aby skorzystać z ulgi, pracujący seniorzy, niepobierający emerytury, muszą złożyć odpowiednie oświadczenie u pracodawcy lub rozliczyć ją w zeznaniu rocznym.
Dodatkowo, pracujący seniorzy rozliczający się według skali podatkowej, będą płacić podatek dopiero po przekroczeniu 115 528 zł zarobków (uwzględniając kwotę wolną od podatku oraz ulgę PIT-0).
Sytuacja emerytów na rynku pracy
W Polsce ponad 24% ludności to emeryci. W 2020 roku świadczenie emerytalne pobierało ponad 7 milionów osób. Średni wiek dezaktywizacji zawodowej w Polsce w 2020 roku wyniósł 63,3 lata. Niskie świadczenia emerytalne często nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, co skłania wiele osób do pozostania aktywnymi zawodowo.
Osoby starsze często obawiają się zatrudnienia ze względu na stereotypowe postrzeganie ich jako pracowników wolniejszych, niechętnych zmianom i nienadążających za technologiami. Nowe przepisy mają na celu przełamanie tych barier i zachęcenie pracodawców do dostrzegania pozytywnych cech tej grupy, takich jak wysoka etyka pracy, rozwinięte kompetencje specjalistyczne czy przywiązanie do pracodawcy.
Którzy duzi pracodawcy nadal oferują emerytury?
Ważnym aspektem jest również dostępność miejsc opieki nad dziećmi, co może ułatwić młodym rodzicom powrót na rynek pracy, a tym samym zmniejszyć potrzebę angażowania dziadków w codzienną opiekę nad wnukami.
Nowe rozwiązania prawne stanowią ważny krok w kierunku aktywizacji zawodowej seniorów i integracji ich z rynkiem pracy, co przyniesie korzyści zarówno pracownikom, jak i pracodawcom oraz całej gospodarce.
tags: #jakie #bonusy #za #zatrudnienie #emeryta