Prawo podatkowe posługuje się wieloma różnymi pojęciami, na których czele stoją podatnik oraz płatnik. Te dwa podmioty są bardzo istotne z punktu widzenia realizacji obowiązków względem urzędów skarbowych. W niniejszym artykule wyjaśniamy kim jest płatnik oraz czym jest wynagrodzenie płatnika.
Kim jest płatnik w myśl przepisów?
Zgodnie z treścią art. 8 Ordynacji podatkowej płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Płatnika możemy porównać do pośrednika pomiędzy podatnikiem (osobą zobowiązaną do zapłaty podatku) a odpowiednim organem skarbowym (najczęściej urzędem skarbowym uprawnionym do otrzymania podatku). Do najczęściej spotykanych płatników należą pracodawcy oraz zleceniodawcy.
Płatnik odgrywa bardzo ważną rolę w zakresie realizacji obowiązków podatkowych względem państwa. To on musi bowiem dokonać poprawnego obliczenia należnego podatku oraz potrącenia go w formie zaliczki z wynagrodzenia swojego pracownika, wykonawcy lub zleceniobiorcy. Działania płatnika obejmują więc szereg różnych czynności prawnych, za które taki podmiot ponosi odpowiedzialność karną skarbową.
Wynagrodzenie płatnika: co to jest i jak się je ustala?
Wynagrodzenie płatnika stanowi rekompensatę finansową z tytułu wykonywania powyższych czynności. Zgodnie z treścią art. 28 Ordynacji podatkowej płatnikom i inkasentom przysługuje zryczałtowane wynagrodzenie płatnika z tytułu terminowego wpłacania podatków pobranych na rzecz budżetu państwa.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi w drodze rozporządzenia sposób ustalania wynagrodzenia płatników i inkasentów pobierających podatki na rzecz budżetu państwa w relacji do kwoty pobranych podatków oraz tryb pobrania wynagrodzenia, uwzględniając przy ustalaniu wynagrodzenia rodzaj pobranego podatku, a także sprawność pobrania wynagrodzenia.
Rada gminy, rada powiatu oraz sejmik województwa może ustalać wynagrodzenie płatnika lub inkasenta z tytułu poboru podatków stanowiących dochody, odpowiednio, budżetu gminy, powiatu lub województwa.
Od 1 stycznia 2024 roku ustawodawca powrócił do niższej stawki wynagrodzenia płatników za pobór podatków od swoich pracowników. Z dotychczasowej stawki 0,6% pobranego podatku przeszliśmy do stawki 0,3%.
Prawo do wynagrodzenia będą mieli jednak tylko ci płatnicy, którzy terminowo regulują swoje powinności względem urzędów skarbowych.
Przykład obliczenia wynagrodzenia płatnika
Przykład 1. Pan Marek zatrudnia dwóch pracowników w swojej firmie. W związku z tym, że są oni zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, mężczyzna jest zobowiązany do obliczania, pobierania i wpłacania zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzenia swoich zatrudnionych. W styczniu 2024 roku zaliczki na podatek obu pracowników wyniosą łącznie 588 zł (2x 294 zł), co oznacza, że panu Markowi jako płatnikowi podatków będzie przysługiwało wynagrodzenie płatnika z tego tytułu w wysokości 1,76 zł za dany miesiąc (wg stawki 0,3% x 588 zł).
Wynagrodzenie płatnika a jego zwrot
Wynagrodzenie należne płatnikowi uzależnione jest od jego poprawnych działań. Jeśli organ skarbowy ustali, że względem danego podatnika występuje nadpłata podatku już pobranego przez płatnika, to w takiej sytuacji płatnik będzie musiał oddać swoje wynagrodzenie. Dotyczy to również przypadków, w których powodem powstania nadpłaty było zachowanie samego podatnika.
Wyrok NSA z 7 października 2014 roku (sygn. akt II FSK 2521/12) podkreśla: „Wysokość wynagrodzenia należnego płatnikowi, stosownie do art. 28 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201), winna być ustalona w relacji do podatku, ustalonego zgodnie z przepisami ustawy podatkowej. Pobranie podatku nienależnie bądź w wysokości wyższej od należnej, powoduje powstanie obowiązku zwrotu wynagrodzenia (w całości, gdy podatek nie był należny lub w części odpowiadającej nadwyżce nad podatkiem należnym. Ustawodawca nie uzależnia przy tym powstania obowiązku zwrotu całości bądź części wynagrodzenia od powodów zaistnienia mylnego przeświadczenia płatnika o istnieniu obowiązku zapłaty podatku czy też jego wysokości. Zwrot wynagrodzenia należny jest zatem zawsze wówczas, gdy w odniesieniu do podatnika stwierdzono nadpłatę podatku pobranego przez płatnika, choćby powodem powstania nadpłaty było zachowanie podatnika.”
Pobranie podatku nienależnie bądź w wysokości wyższej od należnej również powoduje powstanie obowiązku zwrotu wynagrodzenia - w całości, gdy podatek nie był należny lub w części odpowiadającej nadwyżce nad podatkiem należnym.
Jak wykazać wynagrodzenie płatnika w budżecie zadaniowym?
Przepisy Ordynacji podatkowej nie precyzują terminu, w jakim wynagrodzenie może zostać pobrane przez płatnika. Przepisy podatkowe mówią jasno, że przychodem z działalności gospodarczej są także wynagrodzenia płatników z tytułu terminowego wpłacania podatków czy wypłat zasiłków.
Wynagrodzenie płatnika wykazywane jest w rocznej deklaracji PIT-4R i PIT-8AR, a odbierane poprzez obniżenie wpłat z tytułu obliczonych, pobranych i wpłaconych podatków.
Wynagrodzenie płatnika od 1 stycznia 2024 roku wynosi 0,3% wartości pobranego podatku na rzecz budżetu państwa. W przypadku płatnika podatku wynagrodzenie wykazywane jest w rocznej deklaracji PIT-4R i PIT-8AR, a odbierane poprzez obniżenie wpłat z tytułu obliczonych, pobranych i wpłaconych podatków.
Przepisy podatkowe mówią jasno, że przychodem z działalności gospodarczej są także wynagrodzenia płatników z tytułu terminowego wpłacania podatków czy wypłat zasiłków.
Niespełnienie warunków terminowego regulowania swoich powinności względem urzędów skarbowych może skutkować brakiem prawa do wynagrodzenia.
Jak w 2025 wyliczyć wynagrodzenie i składki ZUS dla pracownika? KROK PO KROKU
Choć przepisy pozwalające na nagradzanie płatników za terminowe wpłaty podatku czy wypłaty zasiłków funkcjonują od dawna, wielu pracodawców wciąż o nich nie wie lub o nich zapomina, przez co nie korzysta z dostępnych gratyfikacji. Zawsze jest to dodatkowa premia, a przecież i tak pracodawca jest zobowiązany do terminowych i prawidłowych rozliczeń z tymi instytucjami.
tags: #jak #wykazac #wynagrodzenie #platnika #skladek #w