Egzekucja komornicza wynagrodzenia za pracę jest złożonym procesem, który wiąże się z szeregiem obowiązków zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika. Szczególną uwagę należy zwrócić na sytuacje, gdy stosunek pracy ulega rozwiązaniu, a pracownik nadal pozostaje dłużnikiem. W takich przypadkach obowiązki pracodawcy nie kończą się wraz z ustaniem zatrudnienia.
Zajęcie wynagrodzenia za pracę następuje w zakresie zgodnym z przepisami prawa. Komornik zawiadamia dłużnika, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu, nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Jest to istotne, ponieważ egzekucja z wynagrodzenia za pracę dotyczy wszystkich dochodów uzyskiwanych od pracodawcy w związku z istniejącym stosunkiem pracy w postaci powtarzających się świadczeń, których celem jest zapewnienie utrzymania.
Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi zajętej wierzytelności. Dłużnik może żądać umorzenia egzekucji co do świadczeń wymagalnych w przyszłości, jeżeli uiści wszystkie świadczenia wymagalne i złoży na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę równającą się sumie świadczeń periodycznych za sześć miesięcy, z równoczesnym umocowaniem komornika do podejmowania tej sumy.
Należy pamiętać o zasadzie ciągłości zajęcia wynagrodzenia za pracę. Zajęcie to obowiązuje cały czas, chociażby po jego dokonaniu nawiązano z dłużnikiem nowy stosunek pracy lub zlecenia, albo choćby zakład pracy przeszedł na inną osobę, jeżeli osoba ta o zajęciu wiedziała.
Obowiązki pracodawcy po ustaniu zatrudnienia
W przypadku rozwiązania stosunku pracy z dłużnikiem, obowiązkiem dotychczasowego pracodawcy jest wpisanie wzmianki o zajęciu należności w wydanym dłużnikowi świadectwie pracy. Jeżeli nowy pracodawca dłużnika jest mu znany, dotychczasowy pracodawca jest zobowiązany przesłać nowemu pracodawcy pracownika zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia, a także powiadomić o tym komornika i dłużnika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne.
WAŻNE - wzmianka o zajęciu wynagrodzenia za pracę w świadectwie pracy powinna zawierać oznaczenie komornika, który zajął należność, numer sprawy egzekucyjnej, jak również wskazać wysokość potrąconych już kwot. Nowy pracodawca, któremu pracownik przedstawi świadectwo pracy ze wzmianką o zajęciu należności, zawiadamia o zatrudnieniu pracownika pracodawcę, który wydał świadectwo, oraz wskazanego we wzmiance komornika. Jeżeli nowy pracodawca, któremu pracownik nie okazał świadectwa pracy, dowie się, gdzie pracownik był przedtem zatrudniony, obowiązany jest zawiadomić poprzedniego pracodawcę o jego zatrudnieniu, chyba że pracownik przedstawi zaświadczenie tego pracodawcy stwierdzające, że jego należności nie były zajęte.
Nawet po ustaniu stosunku pracy, były pracodawca musi dokonać potrącenia, jeżeli zajęcie nie wygasło, a egzekucja jest nadal w toku. Były pracodawca ma obowiązek zorientowania się, czy zajęcie nie zostało odwołane przez komornika, a jeśli nie, to powiadomić go o konieczności wypłaty świadczeń po ustaniu zatrudnienia.
Zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia
Zgodnie z przepisem art. 87 § 1 Kodeksu pracy, z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego - podlegają potrąceniu następujące należności:
- sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;
- sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
- zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;
- kary pieniężne przewidziane w art. 108 Kodeksu pracy.
Potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach:
- w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych - do wysokości trzech piątych wynagrodzenia;
- w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych - do wysokości połowy wynagrodzenia.
Potrącenia, o których mowa wyżej w pkt 2 i 3, nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami, o których mowa w pkt 1 - trzech piątych wynagrodzenia.
Przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego. Takiego ograniczenia potrąceń nie ma w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych.
W przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty potrąceń oraz kwota wolna od potrąceń podlegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru etatu dłużnika. Okoliczność, że potrącenie dotyczy wynagrodzenia za część miesiąca, nie powoduje proporcjonalnego zmniejszenia kwot wolnych od potrąceń - w szczególności kwoty wolnej od potrąceń na poczet należności niealimentacyjnych. Kodeks pracy przewiduje bowiem proporcjonalne zmniejszenie tylko w przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Egzekucja z innych świadczeń
Ochroną nie są objęte inne świadczenia związane z pracą niebędące wynagrodzeniem, takie jak zasiłek chorobowy czy wypłaty z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Niemniej do egzekucji tych środków konieczne jest dokonanie odrębnego zajęcia.
W przypadku zasiłku chorobowego, potrącenia dokonywane w ramach egzekucji komorniczej mogą być następujące:
- świadczenia alimentacyjne - do wysokości 60% świadczenia;
- należności egzekwowane związane z odpłatnością za pobyt w domach pomocy społecznej, w zakładach opiekuńczo-leczniczych i w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych - do wysokości 50% świadczenia;
- inne egzekwowane należności - do wysokości 25% świadczenia.
Ustawa przewiduje również kwoty wolne od potrąceń z zasiłku chorobowego. Ich wysokość ustala na dany rok Prezes ZUS-u.
Odpowiedzialność pracodawcy
Pracodawca, który nie wykonuje swoich obowiązków związanych z zajęciem wynagrodzenia za pracę, naraża się na karę grzywny w wysokości do 2000 zł, nakładaną przez komornika. Kara ta może być ponawiana. Ponadto, w przypadku niewykonania swoich obowiązków, pracodawca naraża się na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec wierzyciela, pod warunkiem bezprawnego i zawinionego zachowania, powstania szkody oraz związku przyczynowego między zachowaniem pracodawcy a szkodą.
PRAWNIK ODPOWIADA. Kwota wolna od zajęcia komorniczego w 2024 r. Co się zmieniło? #komornik #prawo
W przypadku zmiany pracodawcy, dłużnik obowiązany jest poinformować komornika o zmianie pracodawcy. O obowiązku tym oraz o skutkach jego zaniedbania dłużnik powinien zostać pouczony przy zawiadomieniu go o zajęciu wynagrodzenia za pracę. W przypadku niedopełnienia przez dotychczasowego i nowego pracodawcę, a także dłużnika, obowiązków informacyjnych, komornik może nałożyć na nich grzywnę w kwocie do 2.000 zł.
tags: #egzekucja #komornicza #wynagrodzenie #po #ustaniu #zatrfudninia