Jednym z najtrudniejszych działań podejmowanych przez straż pożarną jest likwidacja zagrożeń chemicznych. Przyjdzie się nam z nim zmierzyć jako ratownikom pierwszego zastępu, który przyjechał na miejsce zdarzenia, gdy na miejscu nie ma jeszcze specjalistycznej grupy ratownictwa chemicznego. Jak działać skutecznie, a jednocześnie nie zrobić sobie i innym krzywdy?
W celu ujednolicenia planowania i organizacji tej dziedziny specjalizacji ratownictwa opracowano „Zasady organizacji ratownictwa chemicznego i ekologicznego w KSRG” (dalej nazywane „Zasadami”), zatwierdzone przez komendanta głównego PSP w lipcu 2013 r. Na standard ów składa się zdolność do podjęcia wszelkich działań z zakresu podstawowego ratownictwa chemicznego i ekologicznego przez sześciu strażaków lub ratowników wyposażonych w sprzęt określony w załączniku do „Zasad”, wśród których co najmniej dwóch ma niezbędne kwalifikacje i wyszkolenie, przy niezwłocznym czasie alarmowania.
Działania ratownictwa chemicznego i ekologicznego w zakresie podstawowym prowadzą strażacy, którzy zdobyli odpowiednie umiejętności w zakresie ratownictwa chemicznego i ekologicznego w ramach szkolenia kwalifikacyjnego i utrwalali je w trakcie szkolenia zawodowego. Członkowie OSP przewidziani do realizacji zadań ratownictwa chemicznego i ekologicznego powinni zdobyć odpowiednie umiejętności w ramach systemu szkolenia członków OSP biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych.
Minimalny normatyw wyposażenia sprzętowego określa załącznik nr 2 do „Zasad”. Sprzęt do stosowania w zakresie podstawowym musi być na bieżąco legalizowany według zaleceń producenta.
Zasady działań ratownictwa chemicznego
Wszelkie działania ratownictwa chemicznego i ekologicznego, bez względu na zakres, odbywać się muszą zgodnie z zasadami i aktualnymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.
ZASADA I - o dojeździe i strefach bezpiecznych
W myśl tej zasady dojazd do miejsca zdarzenia powinien odbywać się z wiatrem, a pojazdy należy wstępnie ustawić w górnych partiach terenu. Odległość minimalna od miejsca zdarzenia nie może być przy tym mniejsza niż 150 m, gdy mamy do czynienia z gazami, substancjami, przedmiotami oraz obiektami tworzącymi zagrożenie wybuchem.
Dysponując odpowiednim przyrządem, strefę zagrożenia wyznaczamy w miejscu, gdy wartość promieniowania osiąga, a dalej przekracza wartość 100 mikrosiwertów na godzinę, jednak nie może być ona mniejsza niż przestrzeń w promieniu 3 m od źródła promieniowania. W terenie otwartym zaleca się strefę o promieniu 30 m.
ZASADA II - o ochronach osobistych
Ratownicy muszą stosować odpowiedni sprzęt ochrony osobistej, którego odporność i właściwości będą adekwatne do zagrożenia i okoliczności zdarzenia. Jeżeli mamy do czynienia ze źródłem promieniowania jonizacyjnego, należy zabezpieczyć ratowników ubraniem chemicznym minimum typu 3 oraz aparatem ochrony dróg oddechowych, gdyż te środki dobrze zabezpieczają przed skażeniami promieniotwórczymi i przedostawaniem się do organizmu promieniotwórczych aerozoli. Nie chronią jednak przed promieniowaniem gamma lub neutronowym.
Dlatego samo wejście w strefę powinno następować tylko w razie zagrożenia życia i zdrowia ludzi, a ich ewakuacja powinna przebiegać w jak najkrótszym czasie. W tym przypadku poziom dawki pochłoniętej został przekroczony, gdyż nie może być ona większa niż 1 mSv/rok. Dopuszcza się wzrost dawki, jeśli średnia z kolejnych 5 lat nie przekroczy 5 mSv. Niemniej jednak, aby wartość tego iloczynu nie zwiększała się lawinowo, oprócz odległości od źródła ważny jest też krótki czas przebywania w strefie. Promieniowanie zmniejszają również osłony.
ZASADA V - bezpieczeństwo strażaków i ratowników
W myśl tej zasady wszelkie działania w strefie zagrożenia muszą być prowadzone przez minimum dwóch strażaków lub ratowników.
ZASADA VII - reguła 10 minut
Każda sytuacja może być bardzo dynamiczna i niespodziewanie zmienić swój charakter. W trakcie akcji ratowniczo-gaśniczej należy spodziewać się np. pożaru, wybuchu, gwałtownej reakcji chemicznej itp., dlatego działania należy przewidywać z wyprzedzeniem ok.
ZASADA IX - zawsze należy unikać zbędnej kontaminacji strażaków i ratowników
Szczególną uwagę należy zwracać na możliwość występowania kontaminacji wtórnej (tak dokładnie wykonywać dekontaminację, by zagrożenie nie przeniosło się poza wyznaczoną strefę niebezpieczną).
Obliczanie stażu pracy
Staż pracy to łączna długość wszystkich poprzednich okresów zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy. Wliczają się do niego również np. okresy nauki. Staż pracy przekłada się on na uzyskanie różnego rodzaju praw pracowniczych - np. do urlopu wypoczynkowego lub emerytury.
Niestety Kodeks pracy nie definiuje, czym jest staż pracy, jak go wyliczyć i jakie okresy się do niego wliczają. Zazwyczaj jest to po prostu okres, w którym pracownik świadczył pracę na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru czy też spółdzielczej umowy o pracę.
Staż pracy to kwestia istotna zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika. Mianem tym określa się wszystkie okresy zatrudnienia, łącznie z przerwami, przysługującymi danej osobie w trakcie świadczenia stosunku pracy. Czym dokładnie jest staż pracy i jak go obliczyć? Staż pracy to mówiąc w skrócie wszystkie okresy, w których pracownik był zatrudniony lub świadczył inne czynności na podstawie umowy, określającej stosunek pracy. Są także inne aktywności, które zaliczają się do stażu pracy. Staż pracy to więc innymi słowy, liczba dni, przepracowanych w ramach stosunku pracy, na której podstawie można obliczyć ilość i jakoś przysługujących pracownikowi świadczeń. Jak już zostało wspomniane, staż pracy to łączna ilość wielu różnych okresów, podczas których dana osoba spełniała warunki, określane tym mianem. Choć Kodeks pracy nie definiuje jednoznacznie, czym jest staż pracy i jakie okresy wliczają się do jego uzyskania, pod uwagę bierze się najczęściej okresy, podczas których był on zatrudniony na podstawie umowy o pracę.
Aby policzyć staż pracy, należy zsumować wszystkie okresy, w których pracownik był zatrudniony lub pracował na podstawie umowy o pracę oraz dodać okresy przerw takiej jak urlopy, czy zwolnienia lekarskie. Do stażu pracy wliczać się też będą wspomniane już sytuacje takie jak nauka, praktyki, czy służba wojskowa.
Jakie okresy wliczają się do stażu pracy?
Oprócz wspomnianych okresów zatrudnienia u poprzednich pracodawców, do stażu pracy wliczają się również inne życiowe „etapy”. Do stażu pracy może być wliczony również okres:
- za który sąd przyznał wynagrodzenie pracownikowi przywróconemu do pracy, jeśli pracownik podjął pracę
- o który skrócono czas wypowiedzenia w razie zwolnienia pracownika z pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, za który przyznano pracownikowi odszkodowanie
- prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie prowadzonym przez współmałżonka
- czynnej i zawodowej służby wojskowej
- urlopu wychowawczego
- pobierania zasiłku dla bezrobotnych i stypendium otrzymywanego przez bezrobotnego w trakcie szkolenia, na które został skierowany przez starostę, a także stypendium otrzymywanego bądź w trakcie odbywania stażu na podstawie skierowania starosty, bądź przez uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych
- pracy za granicą u pracodawcy zagranicznego
- odbywania studiów doktoranckich - jednak nie więcej niż 4 lata i pod warunkiem uzyskania stopnia doktora.
W odniesieniu do czasu nauki warto zaznaczyć, że ma on znaczenie w przypadku rozliczania przysługującemu pracownikowi urlopu. Do wyliczenia stażu pracy bierze się pod uwagę tylko jeden z okresów edukacji - ten najkorzystniejszy dla pracownika. Im wyższe wykształcenie, tym więcej lat można wliczyć do stażu pracy. I tak na przykład sześć lat dodamy do łącznego stażu pracy, kończąc szkołę policealną, a osiem lat, jeśli ukończymy szkołę wyższą. Warto zaznaczyć, że w ostatnim przypadku liczy się samo uzyskanie dyplomu. Jeśli więc masz studia magisterskie, po przepracowaniu dodatkowych dwóch lat na umowie o pracę, przysługuje Ci 26 dni płatnego urlopu. Jeśli natomiast Twój łączny staż pracy wynosi poniżej 10 lat, przysługiwać Ci będzie tylko 20 dni urlopu.
Okresy niewliczane do stażu pracy
Z kolei do stażu pracy nie wliczają się okresy:
- pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub innej umowy cywilnoprawnej
- prowadzenia działalności gospodarczej
- urlopu bezpłatnego.
Obecnie regulacje są jasne i na ten moment wskazują na próżnię w tym zakresie. Oznacza to, że praca, wykonywana na umowę zlecenie czy umowę o dzieło, nawet jeśli trwa wiele lat, nie jest wliczana do stażu pracy. Wpływa natomiast na wysokość emerytury - z tytułu umowy zlecenia również odciągane są składki emerytalne oraz na ubezpieczenie społeczne.
Staż pracy a nowe przepisy
Warto jednocześnie wiedzieć, że do końca 2025 r. praca na podstawie umowy zlecenia czy też prowadzenie własnej działalności wliczały się do tzw. okresów składkowych dających prawo do emerytury. Od 1 stycznia 2026 r. w życie wejdzie nowa ustawa o pracy zdalnej. Zgodnie z nią do stażu pracy będą wliczały się zarówno okresy pracy na umowach zlecenia, jak i okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Warunek? W ciągu 2 lat od wejścia w życie nowych przepisów musisz te okresy pracy dobrze udokumentować.
Jak W Excelu Obliczyć Staż Pracowniczy - Prosty Tutorial
Jakie prawa pracownicze są zależne od stażu pracy?
Od długości stażu pracy są zależne różnego rodzaju uprawnienia pracownicze, takie jak:
- prawo do urlopu
- prawo do dłuższego okresu wypowiedzenia
- prawo do emerytury oraz świadczenia przedemerytalnego
- prawo do nagrody jubileuszowej
- prawo do odprawy.
Staż pracy a urlop wypoczynkowy
W przypadku wyliczania urlopu wypoczynkowego do stażu pracy dodaje się również okresy nauki.
Zgodnie z artykułem 155 Kodeksu pracy, do okresu zatrudnienia, od którego zależy wymiar urlopu, dolicza się:
- przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata z tytułu ukończenia zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej
- przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat z tytułu ukończenia średniej szkoły zawodowej
- 5 lat z tytułu ukończenia średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych
- 4 lata z tytułu ukończenia średniej szkoły ogólnokształcącej
- 6 lat z tytułu ukończenia szkoły policealnej
- 8 lat z tytułu ukończenia szkoły wyższej.
Staż pracy a okres wypowiedzenia
W zależności od stażu pracy wyliczany jest również tzw. okres wypowiedzenia, czyli czas, który należy przepracować już po rozwiązaniu umowy.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony i nieokreślony wynosi:
- 2 tygodnie, jeżeli staż pracy wynosi mniej niż 6 miesięcy
- 1 miesiąc, jeżeli staż pracy wynosi co najmniej 6 miesięcy
- 3 miesiące, jeżeli staż pracy wynosi co najmniej 3 lata.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę na okres próbny wynosi:
- 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni
- 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie
- 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.
Staż pracy a prawo do emerytury
Zgodnie z informacjami na rządowej stronie gov.pl, warunkiem nabycia prawa do emerytury według nowych zasad jest ukończenie powszechnego wieku emerytalnego oraz zapisania na koncie w ZUS jakiegokolwiek okresu ubezpieczenia emerytalnego. Staż pracy nie ma wpływu na ustalenie prawa do emerytury, ale może mieć wpływ na jej wysokość.
Aby więc otrzymać minimalną emeryturę, oprócz osiągnięcia wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), należy mieć również określony staż pracy. Od 1 października 2017 r. wymagany staż do osiągnięcia najniższej emerytury wynosi 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn (wliczając zarówno okresy składkowe jak i nieskładkowe).
Określenie „minimalny staż pracy” używane jest najczęściej w kontekście prawa do emerytury. Oznacza ono liczbę lat, jaką trzeba przepracować w ramach stosunku pracy, aby uzyskać przewidzianą minimalną emeryturę. Zgodnie z przepisami, na ten moment wymagany staż pracy to 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Po przepracowaniu tej liczby lat, wliczając oczywiście okres nauki i stopień wykształcenia, można uzyskać emeryturę w minimalnej kwocie. Oczywiście, im dłuższy staż pracy, tym emerytura będzie wyższa. Warto także zaznaczyć, że wysokość świadczeń różni się od stanowiska i charakteru pracy. Osoby, pełniące służbę wojskową, górnicy, rybacy morscy, czy na przykład członkowie zespołów ratownictwa medycznego mogą iść na wcześniejszą emeryturę już po 15 latach.
Staż pracy a odprawa
Część osób po zwolnieniu z pracy kwalifikuje się do uzyskania odprawy. Jej wysokość również zależy od stażu pracy.
Jak odprawa może Ci się należeć?
- odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli staż pracy wynosi poniżej niż 2 lata
- odprawa w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli staż pracy wynosi od 2 do 8 lat
- odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli staż pracy wynosi ponad 8 lat
Rozpoczynając nową pracę, istotne jest doniesienie wszystkich potrzebnych dokumentów, takich jak dyplom ukończenia uczelni i świadectwa pracy. Warto pamiętać, że obliczenie stażu pracy może być istotne przy ustalaniu prawa do różnych świadczeń, w tym także odprawy.
Staż pracy to zagadnienie ważne dla pracowników, ale także pracodawców, którzy zatrudniając nową osobę powinni wiedzieć, ile dni urlopu jej przysługuje, oraz jakie dodatkowe świadczenia powinny być wypłacane. Tego typu kwestie to oczywiście sprawa księgowych, jednak jest to istotne także dla pracodawcy. Aby poprawnie obliczyć staż, pracy warto użyć kalkulatorów, dostępnych w sieci.
tags: #jak #policzyc #staz #pracy #do #ratownika