Wyniki wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2019 roku wywołały szeroką dyskusję na temat przyczyn sukcesu Prawa i Sprawiedliwości oraz strategii Koalicji Europejskiej. Jednym z wątków, który pojawił się w analizach, jest kwestia płacenia podatków przez różne grupy wyborców i jej związek z preferencjami politycznymi.
Były prezydent Bronisław Komorowski w wywiadzie dla "Onet Rano" zwrócił uwagę na interesujący podział elektoratu. "Jest charakterystyczne i warte przeanalizowania to, że PiS głównie wygrywało w tych kręgach wyborczych, które nie płacą podatków" - zauważył. Jednocześnie dodał, że Koalicja Europejska odniosła zwycięstwo w grupie wiekowej od 30 do 50 lat, która jego zdaniem składa się z osób płacących podatki.
Według danych Państwowej Komisji Wyborczej, przeliczonych z 99,31 proc. obwodowych komisji wyborczych, Prawo i Sprawiedliwość zdobyło 45,56 proc. głosów w wyborach do PE, podczas gdy Koalicja Europejska uzyskała 38,29 proc. poparcia. Komorowski przyznał, że wynik wyborczy był dla niego "trochę" zaskoczeniem.
Finansowanie Kampanii i Transfery Socjalne jako Czynniki Wpływające na Wynik
Bronisław Komorowski sugerował, że PiS wykorzystywało wszelkie dostępne możliwości finansowania kampanii. "PiS korzysta ze wszystkich możliwości finansowania kampanii, także gdzieś tam na różne, że tak powiem, dodatkowe przepływy, gdzieś ze spółek Skarbu Państwa, na różne imprezy, wydarzenia itd. To było widać w czasie kampanii" - powiedział. Były prezydent podkreślił również rolę transferów socjalnych: "oprócz tego tzw. transfery socjalne, obiecywane i dokonane wypływy z budżetu państwa na rzecz konkretnych grup społecznych też musiały zrobić wrażenie".
Jako przykład podał świadczenia emerytalne: "Emeryt nie usłyszał, że trzynasta emerytura jest tylko raz - w tym roku przed wyborami - więc cieszy się tym, że raz dostał".
Analiza Podziałów Geograficznych i Demograficznych
Analiza wyników wyborów wskazuje, że PiS zdobywało głosy przede wszystkim w regionach Polski wschodniej, centralnej i południowej, które historycznie są uboższe. Wśród grup społecznych, które w badaniach deklarowały największe poparcie dla PiS, znaleźli się bezrobotni, emeryci, rolnicy i robotnicy. Te grupy często są gorzej sytuowane niż przedsiębiorcy czy specjaliści, którzy częściej deklarowali poparcie dla Koalicji Obywatelskiej.
Przykładowe wyniki procentowe dla PiS w niektórych województwach:
- Lubelskie: 59%
- Łódzkie: 46,7%
- Małopolskie: 55,8%
- Mazowieckie (poza Warszawą): 42,9%
- Podkarpackie: 65,1%
- Świętokrzyskie: 57,85%
Kwestia Płacenia Podatków - Mit czy Rzeczywistość?
Twierdzenie, że wyborcy PiS "nie płacą podatków", jest uproszczeniem i nie odzwierciedla rzeczywistości systemu podatkowego. Każdy obywatel, nawet osoba bezrobotna, płaci podatki pośrednie, takie jak VAT, który jest wliczony w cenę towarów i usług i stanowi znaczną część wpływów budżetowych (ok. 40%). Rolnicy płacą podatek rolny, a osoby posiadające nieruchomości - podatek od nieruchomości.
Co więcej, badania wskazują, że grupy o niższych dochodach często płacą relatywnie wyższą część swojego przychodu w podatkach i składkach niż osoby zamożniejsze. Dokument Ministerstwa Finansów "Wybrane aspekty systemu podatkowo-składkowego na podstawie danych PIT i ZUS 2016" pokazuje, że osoby zarabiające do 10 tys. zł brutto rocznie przekazują w podatku dochodowym i składkach aż 59,9% swoich przychodów. Z kolei najlepiej zarabiający oddają państwu jedynie ok. 20,4% swojego przychodu.
Polska, w przeciwieństwie do wielu krajów UE, charakteryzuje się mniejszą progresją podatkową. Oznacza to, że osoby o wysokich zarobkach nie są obciążone podatkami i składkami w sposób znacząco wyższy niż osoby o niskich zarobkach. Podatek VAT, który stanowi większą część wydatków osób o niższych dochodach, dodatkowo pogłębia tę nierówność. Najbiedniejsze 10% Polaków płaci VAT o wartości odpowiadającej 16,3% ich dochodu, podczas gdy najbogatsze 10% - jedynie 6,8%.
Podsumowanie i Rekomendacje dla Koalicji Europejskiej
Bronisław Komorowski zasugerował, że Koalicji Europejskiej zabrakło "chadeckiej kotwicy", która mogłaby przyciągnąć elektorat. Zdaniem byłego prezydenta, PSL było w tym obszarze zbyt słabe, a potrzebne jest zbudowanie silnej kotwicy w centrum prawicy.
Podtrzymywanie krzywdzących stereotypów o grupach społecznych, które "nie płacą podatków", jest szkodliwe i prowadzi do stygmatyzacji mniej zarabiających. Skuteczna strategia polityczna powinna uwzględniać realia ekonomiczne i społeczne, a także unikać klasistowskiego języka.
KRAJ. Czym są i jak przebiegają wybory do Parlamentu Europejskiego
Koalicja Europejska musi przemyśleć, w czym PiS okazało się lepsze, aby skutecznie konkurować w przyszłych wyborach, w tym wyborach parlamentarnych.
tags: #komorowski #kregi #wyborcow #placa #podatki