W ostatnim czasie sporo się zmienia, jeżeli chodzi o urlopy związane z rodzicielstwem, zauważalna jest tendencja do wydłużania tych urlopów. Jest to dobra informacja dla tych wszystkich, którzy chcą mieć dzieci.
Przyjście na świat nowego członka rodziny to jedna z najważniejszych chwil w życiu. Trzeba się do niej dobrze przygotować - kupić wyprawkę dla dziecka i zaplanować opiekę nad maluchem. Rodzice muszą też zastanowić się, czy i jak podzielić się czasem spędzonym z nowonarodzonym dzieckiem. Komu przysługuje urlop macierzyński i rodzicielski, w jakim wymiarze i jak załatwić formalności?
Zasady wypłaty zasiłku macierzyńskiego zostały uregulowane w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Dowiemy się z niej m.in. o tym, jak wygląda sprawa wypłaty zasiłku macierzyńskiego po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego.
W 2023 roku doszło do licznych zmian ustawy Kodeks pracy, m.in. w obszarze wymiaru urlopów rodzicielskich. Wymiar urlopu rodzicielskiego został wydłużony o 9 tygodni, przy czym wprowadzona została zasada, że każdemu z rodziców dziecka przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu, tej części urlopu nie można przenieść na drugiego z rodziców.
Wysokość wypłaty zasiłku macierzyńskiego będzie zależała od tego, jaki wniosek zostanie złożony przez osobę uprawnioną.
Uprawnienia z tytułu urodzenia dziecka
Z tytułu urodzenia dziecka mamie przysługuje urlop macierzyński i rodzicielski. Co ważne, z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego mogą skorzystać także ojcowie. Mają oni do swojej dyspozycji jeszcze urlop ojcowski.
Rodzice mają możliwość spędzenia aż 61 tygodni z nowonarodzonym dzieckiem w domu, a za ten okres otrzymują co miesiąc zasiłek macierzyński. W przypadku tzw. porodu mnogiego okres pobierania zasiłku macierzyńskiego wydłuża się.
Od 1 stycznia 2016 roku weszły w życie zmiany w urlopach macierzyńskich i rodzicielskich. Rodzicom przysługuje rok płatnej opieki na nowonarodzone dziecko i w tym zawiera się:
- 20 tygodni podstawowego urlopu macierzyńskiego - z czego 14 tygodni przysługuje tylko matce.
- 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego w przypadku urodzenia jednego dziecka i 34 lub 36 tygodni w przypadku urodzenia dwójki lub więcej dzieci.
W sumie wychodzą 52 tygodnie, które mama i tata mogą podzielić między sobą. Jest to znacząca zmiana na plus, bo jeszcze kilka lat temu mamy mogły być w domu ze swoimi maluchami tylko przez pół roku. Później musiały wracać do pracy albo decydować się na urlop wychowawczy.
Komu należy się urlop macierzyński?
Urlop macierzyński rozpoczyna się tuż po rozwiązaniu. Jego wymiar jest uzależniony wyłącznie od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Nieważny jest zatem staż pracy kobiety, czy to na jaką część etatu jest zatrudniona.
Zgodnie z Kodeksem Pracy pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:
- 20 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
- 31 tygodni - w przypadku urodzenia dwójki dzieci przy jednym porodzie;
- 33 tygodni - w przypadku urodzenia trójki dzieci przy jednym porodzie;
- 35 tygodni - w przypadku urodzenia czwórki dzieci przy jednym porodzie;
- 37 tygodni - w przypadku urodzenia pięciu i więcej dzieci przy jednym porodzie.
Kobieta może wykorzystać urlop macierzyński także przed przewidywaną datą porodu. Występuje tu jednak ograniczenie do maksymalnie 6 tygodni.
Urlop rodzicielski - co się zmieniło
Po urlopie macierzyńskim można wykorzystać urlop rodzicielski, który „wchłonął” dotychczasowy 6-tygodniowy tzw. urlop dodatkowy. Zatem od początku roku wynosi on 32 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka. Natomiast, gdy przytrafią się bliźnięta, trojaczki lub czworaczki, czas wydłuża się do 34 tygodni, a przy pięcioraczkach - do 36 tygodni.
Nowe przepisy wprowadziły też bardzo fajną opcję, mianowicie urlop rodzicielski można wykorzystywać w częściach, maksymalnie czterech, które nie muszą następować po sobie. Daje to rodzicom sporą elastyczność w planowaniu opieki nad maluchem, zwłaszcza, że części urlopu można wykorzystać aż do 6. roku życia dziecka.
Poza tym na urlopie rodzicielskim może być zarówno mama jak i tata. To od samych rodziców zależy, czy i jak podzielą się tym cennym czasem. Jedynym ograniczeniem jest tutaj wymiar urlopu, tzn. do wykorzystania są łącznie 32 tygodnie, a nie po 32 tygodnie na każdego z opiekunów. Istotne jest też to, że przepisy pozwalają na wymianę urlopem rodzicielskim pomiędzy rodzicami, nawet jeśli jeden jest zatrudniony na umowę o pracę, a drugi prowadzi swoją działalność gospodarczą.
Na urlopie rodzicielskim można też pracować. Wówczas ulega on wydłużeniu. Na przykład jeśli kobieta przez 8 tygodni będzie pracować na 1/2 etatu, to wówczas w zamian przysługuje jej wydłużenie urlopu rodzicielskiego o 4 tygodnie.
Ważne jest również to, że urlop rodzicielski można w dowolnym czasie przerwać, oczywiście za wcześniejszą zgodą pracodawcy.
Zasiłek tylko dla ubezpieczonych
Zasiłek macierzyński przysługuje osobom, które podlegają ubezpieczeniu chorobowemu. Jest ono obowiązkowe dla osób zatrudnionych na umowę o pracę, natomiast w przypadku zleceniobiorców czy osób prowadzących własne firmy - ubezpieczenie to jest dobrowolne. W tych przypadkach osoby te same decydują czy chcą podlegać takiemu ubezpieczeniu, czy też nie.
„Zasiłek macierzyński przysługuje niezależnie od tego, jak długo podlega się ubezpieczeniu chorobowemu. Na przykład jeśli kobieta urodziła dziecko dzień po tym, jak zgłosiła się do ubezpieczenia chorobowego albo zgłosił ją pracodawca, to zasiłek macierzyński i tak przysługuje” - informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.
Jak już napisaliśmy na początku prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje pod warunkiem, że osoba uprawniona objęta jest ubezpieczeniem chorobowym.
Pomimo że kobiety w ciąży są pod szczególną ochroną, jak się okazuje nie każda umowa zapewni im wypłatę zasiłku macierzyńskiego, jeśli wygaśnie zbyt wcześnie. Natomiast w przypadku umowy na zastępstwo kobieta nie będzie w żaden sposób chroniona. Po ustaniu zatrudnienia ciężarna może pobierać zasiłek chorobowy przez maksymalny okres 270 dni. Jednak jeśli w momencie porodu nie będzie posiadała ubezpieczenia chorobowego, to niestety nie skorzysta z zasiłku macierzyńskiego.
Pomimo licznych zmian przepisów Kodeksu pracy i prowadzenia polityki prorodzinnej okazuje się, że część kobiet w ciąży w dalszym ciągu pozostaje w mniej uprzywilejowanej pozycji.
Jak wygląda sprawa wypłaty zasiłku macierzyńskiego po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego ustalimy sobie poniżej. Niestety przepisy w tym zakresie nie są zbyt łaskawe. Co prawda kobiety w ciąży są pod szczególną ochroną, ale jak się okazuje, nie zawsze uzyskają prawo do zasiłku macierzyńskiego.
Czyli już z tego przepisu widać, że jeżeli umowa jest zawarta na czas przekraczający jeden miesiąc a z jej upływem okres ciąży nie przekracza 3 miesięcy, to umowa nie ulegnie przedłużeniu. Prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia również zostało uregulowane w przepisach, tym razem w ustawie zasiłkowej, o której pisaliśmy wcześniej. Jak z tego wynika ustanie tytułu do ubezpieczenia chorobowego gwarantuje kobiecie w ciąży jedynie wypłatę zasiłku chorobowego.
Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego
O tym, jak długo rodzice będą opiekować się dzieckiem i korzystać z zasiłku macierzyńskiego zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie.
Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego:
- jednego dziecka wynosi 61 tygodni (20 tygodni urlopu macierzyńskiego i 41 tygodni urlopu rodzicielskiego),
- bliźniaków wynosi 74 tygodnie (31 tygodni urlopu macierzyńskiego i 43 urlopu rodzicielskiego),
- trojaczków wynosi 76 tygodni ( 33 tygodnie / 33 tygodnie urlopu macierzyńskiego i 43 tygodnie rodzicielskiego),
- czworaczków wynosi 79 tygodni (35 tygodni urlopu macierzyńskiego i 43 tygodnie rodzicielskiego),
- pięcioraczków wynosi 81 tygodni (37 tygodni urlopu macierzyńskiego i 43 tygodnie urlopu rodzicielskiego).
Świadczenia przysługują także osobom, które przyjęły dziecko na wychowanie w takim wieku, że nie jest możliwe wykorzystanie pełnego wymiaru urlopu rodzicielskiego przed ukończeniem przez dziecko 7 (ewentualnie 10) albo 14 roku życia, zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego wynosi 38 tygodni.
Wydłużony okres pobierania zasiłku macierzyńskiego
Rodzice, którym urodziło się dziecko lub przyjęli na wychowanie dziecko z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem albo nieuleczalną chorobą zagrażającą jego życiu, a które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, mają prawo do dłuższego urlopu rodzicielskiego niż 41, 43 lub 38 tygodni. Jeśli dziecko ma specjalne zaświadczenie „Za życiem” rodzice mogą skorzystać odpowiednio z 65, 67 i 62 tygodni urlopu.
W takiej sytuacji wydłuża się cały okres pobierania zasiłku macierzyńskiego:
- przy urodzeniu jednego dziecka łącznie do 85 tygodni,
- w przypadku bliźniaków - 98 tygodni,
- trojaczków - 100 tygodni,
- czworaczków - 102 tygodnie,
- pięcioraczków - 104 tygodnie.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego
Wysokość zasiłku macierzyńskiego uzależniona jest od podstawy, od której odprowadzane są składki, czyli najczęściej od osiąganego wynagrodzenia. Im to wynagrodzenie wyższe, tym wyższe są odprowadzane składki, a w konsekwencji wyższe świadczenie dla rodziców maluszków.
Wpływ na wysokość pobieranego świadczenia ma średnie wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy. W przypadku kobiet prowadzących własną działalność gospodarczą i podlegających dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu wysokość zasiłku jest ustalana na podstawie miesięcznego przychodu za okres 12 miesięcy kalendarzowych przed porodem.
Ubezpieczona mama może otrzymywać zasiłek macierzyński w takiej samej wysokości przez cały okres jego pobierania tj. 81,5 proc. podstawy wymiaru zasiłku, o ile złoży tzw. „długi wniosek” o zasiłek macierzyński do 21 dni po porodzie albo przyjęciu dziecka na wychowanie.
„Długi wniosek” nie może dotyczyć 9 tygodni urlopu rodzicielskiego dla drugiego z rodziców. Za tę część urlopu zasiłek zawsze wynosi 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku.
Jeśli mama nie złoży wniosku o długi zasiłek macierzyński do 21 dni po porodzie albo przyjęciu dziecka na wychowanie, to zasiłek będzie wynosił 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku za okres urlopu rodzicielskiego.
W przypadku gdy w pierwszym roku życia dziecka nie zostanie wykorzystany ani jeden dzień zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego (na podstawie długiego wniosku), będzie możliwość złożenia wniosku o jednorazowe wyrównanie zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego do 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Za okres urlopu rodzicielskiego zasiłek macierzyński będzie przysługiwać w wysokości 70 proc.
Przepisy dają tutaj dwie możliwości:
- Podczas 20 - tygodniowego urlopu macierzyńskiego i pierwszych 6 tygodni urlopu rodzicielskiego matka pobiera 100 proc. wysokości wynagrodzenia. Później nie jest już tak różowo, bo w czasie kolejnych 26 tygodni urlopu rodzicielskiego dostaje 60 proc.
- Wówczas przez cały rok będzie otrzymywała zasiłek w wysokości 80 proc. wynagrodzenia.
Co bardziej się opłaca? W ogólnym rozrachunku obie opcje dają takie same pieniądze, tylko inaczej rozdzielone w czasie. Różnica pojawia się w momencie, gdy kobieta zarabia pensję minimalną, która wynosi 1850zł brutto i 1355zł na rękę. Wówczas matkom bardziej opłaca się opcja 100%+ 60%. Dlaczego? Bo 60% ich wypłaty to nieco ponad 810zł, więc brakującą kwotę - zgodnie z przepisami, o których pisałem w poprzednim akapicie - dołoży państwo. Gdyby wybrały opcję 80% z kwotą 1077zł, na dopłatę by się już nie załapały.
W przypadku, gdy kobieta nie ma stałej kwoty wynagrodzenia, bo np. część pensji stanowi prowizja lub premia, zasiłek wyliczany jest na podstawie średniego dochodu z ostatnich 12 miesięcy.
Wniosek o zasiłek macierzyński
Pierwszych 20 tygodni urlopu macierzyńskiego jest obowiązkowych, zatem nie trzeba składać żadnego wniosku. Należy jedynie dostarczyć pracodawcy odpowiednie dokumenty:
- Skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub kserokopię, jeśli ma poświadczenie zgodności z oryginałem.
- Zaświadczenie o przewidywanej dacie porodu - w przypadku występowania o zasiłek macierzyński za okres przed porodem (przypominam, że można wykorzystać maksymalnie 6 tygodni).
Mama może wrócić do pracy już po 14 tygodniach, jednak wówczas opiekę musi przejąć ojciec. W takiej sytuacji 7 dni przed planowanym powrotem do pracy matka musi złożyć wniosek do pracodawcy, że resztę urlopu macierzyńskiego wykorzystuje tata dziecka. Będzie też potrzebne zaświadczenie od pracodawcy ojca.
Jeśli chodzi o urlop rodzicielski, to rodzice mają 3 tygodnie na złożenie wniosku o jego udzielenie w pełnym 32 - tygodniowym wymiarze lub w jego części.
Wniosek o wypłacenie zasiłku macierzyńskiego w wysokości 81,5 % podstawy wymiaru zasiłku nie może dotyczyć urlopu rodzicielskiego w części przysługującej wyłącznie drugiemu rodzicowi dziecka, o której mowa w art. 1821a § 4 Kodeksu pracy (w wymiarze 9 tygodni).
W przypadku gdy miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, kwotę zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych podwyższa się do wysokości świadczenia rodzicielskiego. Kwota ta jest określana jako podwyższenie zasiłku macierzyńskiego. w przypadku gdy zasiłek macierzyński przysługuje za część miesiąca, kwota podwyższenia jest ustalana w stosunku do pomniejszonej proporcjonalnie kwoty świadczenia rodzicielskiego. Kwotę świadczenia rodzicielskiego za część miesiąca oblicza się poprzez podzielenie miesięcznej kwoty świadczenia rodzicielskiego przez liczbę dni kalendarzowych miesiąca, za który zasiłek macierzyński przysługuje (wynik podlega zaokrągleniu do 1 gr według ogólnych zasad) oraz pomnożenie przez liczbę dni, za które przysługuje zasiłek macierzyński.
Ile trwa urlop macierzyński?
Urlop ojcowski i zasiłek dla bezrobotnych
Zmiany wprowadzone na początku 2016 roku dotyczą także tzw. urlopów ojcowskich. Tatusiowie nadal mogą skorzystać z dwóch tygodni wolnego, z tym że teraz do ukończenia przez dziecko 2. roku życia a nie 1., jak to było wcześniej. Te dwa tygodnie można też podzielić sobie na dwie części.
Nowe przepisy wspierają także bezrobotnych, rolników, pracowników zatrudnionych na podstawie umów cywilno-prawnych i studentów, którym do tej pory nie przysługiwał żaden zasiłek macierzyński i rodzicielski. Od stycznia matki otrzymują zasiłek w wysokości 1000 zł miesięcznie. Wypłacany jest on przez rok.
Ponadto osoby, które są ubezpieczone w ZUS oraz bezrobotne, ale z pensją lub zasiłkiem niższym niż wysokość świadczenia rodzicielskiego, otrzymują specjalną dopłatę, by całościowy zasiłek na rodzicielskim nie był niższy od 1000zł.
Przedsiębiorca a zasiłek macierzyński
Prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą, jesteś w ciąży i… masz mnóstwo pytań? To naturalne, że chcesz wiedzieć, jakie prawa przysługują Ci jako przedsiębiorczyni, która niebawem będzie mamą. Czy możesz pójść na płatny urlop, podobnie jak kobiety zatrudnione na umowę o pracę albo prowadzić biznes podczas macierzyńskiego?
Dobra wiadomość jest taka, że za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu i rodzicielskiemu może przysługiwać Ci prawo do płatnego przez ZUS zasiłku macierzyńskiego. JDG nie jest jednak jedynym warunkiem jego otrzymania. Prowadząc działalność gospodarczą, co miesiąc do ZUS-u odprowadzasz składki na ubezpieczenia społeczne. Niektóre z tych składek opłacasz dobrowolnie. Należy do nich składka na ubezpieczenie chorobowe. Ważne, żebyś do ubezpieczenia chorobowego przystąpiła najpóźniej w przeddzień porodu. W przypadku tego świadczenia nie obowiązuje okres wyczekiwania.
Podczas macierzyńskiego jesteś zwolniona z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i wypadkowe. Składki te będzie opłacać za Ciebie ZUS. W trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego płacisz tylko składkę zdrowotną i wykazujesz ją w comiesięcznej deklaracji ZUS DRA. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy Twój zasiłek macierzyński nie przekracza kwoty 1 000 zł miesięcznie. Jeśli zasiłek macierzyński Ci się nie należy, masz prawo do świadczenia rodzicielskiego wynoszącego 1 000 zł miesięcznie. Będziesz je otrzymywać przez 52 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka. Po okresie urlopu macierzyńskiego możesz nadal otrzymywać zasiłek - za czas urlopu rodzicielskiego przysługującego pracownikom. Przysługuje Ci też prawo do 3-letniego urlopu wychowawczego, o ile planujesz osobiście opiekować się dzieckiem. W końcu korzystanie ze żłobków, usług niani czy wsparcia bliskich jest możliwością, a nie obowiązkiem.
Musisz zawiesić działalność gospodarczą z powodu osobistej opieki nad dzieckiem. Najwięcej wątpliwości związanych z JDG i urlopem macierzyńskim budzi możliwość jednoczesnego otrzymywania zasiłku z ZUS-u i zarabiania. Musisz wiedzieć, że w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego możesz nadal prowadzić swój biznes i czerpać z niego zyski. Nie ma znaczenia, czy na co dzień pracujesz w domu, czy dojeżdżasz do innego lokalu.
Ile wynosi okres wypłacania zasiłku macierzyńskiego?
Czas ten jest ściśle powiązany z liczbą urodzonych lub przyjętych na wychowanie dzieci. Gdy urodzisz jedno dziecko, ZUS będzie wypłacać Ci zasiłek macierzyński przez 20 tygodni (140 dni). W przypadku bliźniaków należy Ci się 31 tygodni urlopu (217 dni). Dotyczy to sytuacji urodzenia lub przyjęcia na wychowanie pięciorga i więcej dzieci.
Co ważne, z 20-tygodniowego wymiaru urlopu macierzyńskiego do 6 tygodni możesz wykorzystać jeszcze przed narodzinami dziecka.
Ile pieniędzy otrzymasz jako mama i przedsiębiorczyni?
Wysokość zasiłku macierzyńskiego zależy od wysokości opłacanych składek, a dokładnie od zadeklarowanej podstawy, od której oblicza się składki. Warto wiedzieć, że świadczenia dla rodzin uzależnione od aktywności zawodowej, np. Aktywny Rodzic, przyznawane są niezależnie od tego, czy jesteś przedsiębiorczynią, czy osobą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę.
Jeśli z powodu choroby otrzymałaś L4 w czasie ciąży, przysługuje Ci prawo do zasiłku chorobowego. Aby go otrzymać, złóż w ZUS wypełniony formularz ZUS Z-3b.
Pamiętaj, że do przyznania w niedalekiej przyszłości zasiłku macierzyńskiego bardzo ważne jest uregulowanie zaległości wobec ZUS-u.
Terminy składania wniosków o urlopy związane z macierzyństwem mają bezpośredni wpływ na wysokość zasiłku macierzyńskiego. Przekroczenie 21 dni od porodu będzie oznaczać, że nie otrzyma się podwyższonej stawki 81,5 proc. podstawy wymiaru zasiłku przez cały okres urlopu. To istotne dla domowego budżetu rodziców.
Zgodnie z przepisami prawa urlop macierzyński przysługuje każdej osobie zatrudnionej i ubezpieczonej w dniu porodu. Formalnie nie trzeba składać wniosku o urlop macierzyński, jeśli nie korzystało się z urlopu przed porodem. Najczęściej urlop macierzyński zaczyna się w dniu porodu.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego w 2026 r. zależy od momentu złożenia wniosku. Jeśli matka nie złoży wniosku o łączony urlop w ciągu 21 dni od porodu, otrzyma 100 proc. Jeśli wniosek zostanie złożony w terminie, zasiłek za cały okres wyniesie 81,5 proc.
100 proc. zasiłku za cały okres korzystania z urlopu macierzyńskiego - w takim przypadku za okres korzystania z urlopu rodzicielskiego oboje rodzice mają prawo do 70 proc.
81,5 proc. Podstawa wymiaru zasiłku to średnia roczna twojego wynagrodzenia.
Matki są zobowiązane do wykorzystania minimum 14 tygodni urlopu macierzyńskiego - rezygnacja z tego okresu nie jest możliwa. Pozostałe sześć tygodni urlopu może być przekazane ojcu dziecka, co jest znane jako urlop tacierzyński, lub innemu członkowi rodziny, który podejmie się opieki nad maluchem.
Przedsiębiorca, tak samo jak i osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, ma prawo do otrzymywania z ZUS-u zasiłku macierzyńskiego w związku z urodzeniem dziecka. Jednakże w odróżnieniu od pracowników osoba prowadząca działalność, żeby zyskać prawo do świadczeń finansowanych z ZUS-u, powinna zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne dla przedsiębiorców. W przypadku gdy osoba prowadząca własną działalność chce mieć prawo do świadczeń ZUS, musi zgłosić się do tego ubezpieczenia.
Przedsiębiorca, który zdecyduje się przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, ma prawo do zasiłków z ZUS-u.
Kto jest uprawniony do pobierania zasiłku macierzyńskiego?
Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje przedsiębiorcy, który:
- urodził dziecko;
- przyjął dziecko - w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, w wieku do 10. roku życia - na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
- przyjął dziecko - w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, w wieku do 10. roku życia - na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.
Na jak długo przyznaje się zasiłek macierzyński przedsiębiorcy?
Zasiłek macierzyński przedsiębiorcy przyznawany jest przez ZUS na takich samych zasadach jak w przypadku pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Okres pobierania świadczeń może wynieść maksymalnie 61 tygodni (u pracowników: 20 tygodni trwa urlop macierzyński i 41 tygodnie urlopu rodzicielskiego art. 180 Kodeksu pracy) w przypadku urodzenia jednego dziecka. Jeżeli przedsiębiorca urodzi lub adoptuje więcej niż jedno dziecko, okres tego świadczenia wydłuża się nawet do 71 tygodni.
Okres wypłaty zasiłku uzależniony jest od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie bądź przyjętych na wychowanie.
Prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego - czy jest możliwe?
Wielu przedsiębiorców wnioskujących o przyznanie im zasiłku macierzyńskiego przez ZUS nie ma pewności, czy w okresie pobierania tego rodzaju świadczeń mają prawo prowadzić działalność w normalnym trybie.
Rozjaśniając te wątpliwości, w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę na fakt, że przedsiębiorcy nie przysługuje urlop macierzyński ani rodzicielski - należy mu się tylko prawo do świadczeń z tytułu urodzenia/adoptowania dziecka.
Jak wskazuje na to prawo, prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego przedsiębiorcy jest jak najbardziej dopuszczalne. To do przedsiębiorcy należy decyzja, czy w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego zdecyduje się w pełni poświęcić wychowaniu dziecka, czy będzie dzielił ten czas również na prowadzenie biznesu.
Prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego jest dozwolone. To do przedsiębiorcy należy decyzja, czy w tym okresie będzie prowadził aktywnie firmę, czy też nie.
Przedsiębiorca ma również możliwość dokonać zawieszenia działalności w okresie przyznanego mu zasiłku macierzyńskiego - wtedy w całym okresie zawieszenia nie można podejmować żadnych aktywności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W przypadku zawieszenia działalności gospodarczej należy złożyć aktualizację druku CEIDG-1. Zawieszenia działalności można dokonać na okres co najmniej 30 dni, aby było ono skuteczne.
Prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego - jakich formalności należy dokonać?
Zgodnie z art. 9 ust. 1c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą i pobierające zasiłek macierzyński są objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego. Nie podlegają zatem obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Składki w okresie pobierania świadczenia finansuje budżet państwa za pośrednictwem ZUS-u.
W związku z powyższym przedsiębiorca zobowiązany jest do przerejestrowania się w ZUS-ie i zgłoszenia tylko do ubezpieczenia zdrowotnego na okres pobierania zasiłku macierzyńskiego. Po przyznaniu prawa do zasiłku macierzyńskiego powinien dokonać wyrejestrowania z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA z kodem przyczyny wyrejestrowania: 600 oraz zarejestrować się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZZA w tym samym terminie, w jakim nastąpiło wyrejestrowanie.
W okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorca jest zobowiązany do opłacania z tytułu prowadzonej działalności jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jeżeli natomiast przedsiębiorca zdecyduje się zawiesić działalność (skutkiem czego nie może jej prowadzić), jest zwolniony z opłacania jakichkolwiek składek ZUS.
Przedsiębiorca ma jednak możliwość - na własne życzenie - przystąpić z tytułu prowadzonej działalności na czas przysługującego zasiłku macierzyńskiego do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego. W takiej sytuacji, gdy zdecyduje się dobrowolnie opłacać powyższe składki, dodatkowo będzie zobowiązany do uiszczania składki na ubezpieczenie wypadkowe. W tym przypadku przedsiębiorca przy ponownej rejestracji w ZUS-ie korzysta z formularza ZUS ZUA.
Podsumowując, prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego jest zgodne z przepisami prawa. Przedsiębiorca samodzielnie decyduje, czy będzie prowadzić biznes w okresie przyznanego mu zasiłku macierzyńskiego.
tags: #jak #oszczedzac #zasilek #macierzynski