Zasiłek dla bezrobotnych, potocznie nazywany "kuroniówką", to świadczenie pieniężne wypłacane osobom, które utraciły zatrudnienie i zarejestrowały się w urzędzie pracy. Stanowi formę zabezpieczenia dochodu na czas poszukiwania nowego źródła zarobku. Jednak jego przyznanie zależy od spełnienia określonych warunków - m.in. stażu zatrudnienia, okresu opłacania składek oraz sposobu rozwiązania umowy. Dowiedz się, jak działa i ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych w Polsce.
Kto może otrzymać zasiłek dla bezrobotnych?
Aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych, należy zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy. Samo zarejestrowanie nie gwarantuje jednak otrzymania świadczenia. Prawo do zasiłku przysługuje, gdy spełnione są następujące warunki:
- W okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, przez co najmniej 365 dni osoba była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego odprowadzano składkę na Fundusz Pracy.
- Praca była wykonywana na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, a podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca.
- Osoba opłacała składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej lub współpracy przy tej działalności, gdzie podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia.
Do wymaganego okresu 365 dni pracy wliczają się również m.in. zasadnicza służba wojskowa, urlop wychowawczy, okres pobierania renty z powodu niezdolności do podjęcia pracy zarobkowej, a także okresy, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy.
Zasiłek nie przysługuje m.in. absolwentom bez stażu zatrudnienia ani osobom niepodlegającym ubezpieczeniu społecznemu. Istnieją jednak wyjątki, np. dla osób powracających na rynek pracy po urlopie wychowawczym, świadczeniu rehabilitacyjnym lub zatrudnieniu za granicą, pod warunkiem spełnienia kryteriów wynikających z przepisów.
Osoby posiadające niewielkie gospodarstwo rolne mogą otrzymać zasiłek dla bezrobotnych, jeśli nie prowadzą działalności rolniczej lub posiadają gospodarstwo o powierzchni do 2 hektarów przeliczeniowych. Jeśli 5 ha gruntu nie przekracza tej wartości, zasiłek może zostać przyznany.
Jak obliczana jest wysokość zasiłku dla bezrobotnych?
Wysokość zasiłku dla bezrobotnych uzależniona jest od stażu pracy. Osoby z krótszym doświadczeniem zawodowym otrzymują niższe stawki, natomiast dłuższy staż uprawnia do wyższego świadczenia. Zasiłek jest obliczany na podstawie podstawowej kwoty zasiłku, która podlega waloryzacji.
Od 1 czerwca 2024 roku podstawowa kwota brutto zasiłku wynosi 1662 zł. Kwota ta jest pomniejszona o składkę zdrowotną.
Wysokość zasiłku dla bezrobotnych zależy od stażu pracy:
- 80% podstawowego zasiłku przysługuje osobom z doświadczeniem zawodowym krótszym niż 5 lat.
- 100% podstawowego zasiłku przysługuje osobom z doświadczeniem zawodowym od 5 do 20 lat.
- 120% podstawowego zasiłku przysługuje osobom z doświadczeniem zawodowym dłuższym niż 20 lat.
Przez pierwsze 90 dni pobierania zasiłku kwota jest wyższa niż w kolejnych okresach.
Przykładowe kwoty zasiłku (stan na czerwiec 2024 r.):
| Okres pobierania zasiłku | 80% (staż pracy < 5 lat) | 100% (staż pracy 5-20 lat) | 120% (staż pracy > 20 lat) |
|---|---|---|---|
| Pierwsze 3 miesiące (kwota brutto) | 1329,60 zł | 1662,00 zł | 1994,40 zł |
| Pierwsze 3 miesiące (kwota netto) | 1209,94 zł | 1512,42 zł | 1814,90 zł |
| Po pierwszych 3 miesiącach (kwota brutto) | 1044,16 zł | 1305,20 zł | 1566,24 zł |
| Po pierwszych 3 miesiącach (kwota netto) | 950,22 zł | 1187,73 zł | 1425,33 zł |
Należy pamiętać, że są to kwoty brutto, od których odprowadzana jest obowiązkowa składka zdrowotna.
Jak długo można pobierać zasiłek dla bezrobotnych?
Zasiłek przyznawany jest standardowo na 180 dni. W określonych sytuacjach, np. przy wysokim bezrobociu w regionie, wieku powyżej 50 lat lub samotnym wychowywaniu dziecka, okres wypłaty może zostać wydłużony do 365 dni. Decyzję o długości wypłaty podejmuje urząd pracy na podstawie indywidualnej sytuacji osoby bezrobotnej.
Zasiłek może zostać przedłużony jedynie w ramach maksymalnego okresu przewidzianego przepisami. Po jego wykorzystaniu nie ma możliwości kontynuowania wypłaty, chyba że nastąpi ponowna rejestracja z nowym prawem do świadczenia.
W sytuacji, gdy wypłata świadczenia została przerwana, możliwy jest powrót na zasiłek, pod warunkiem że nie upłynął pełny, przysługujący okres jego pobierania.
Procedura ubiegania się o zasiłek
Aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych, należy najpierw zarejestrować się jako osoba bezrobotna w powiatowym urzędzie pracy - osobiście lub online, za pośrednictwem portalu praca.gov.pl. Rejestracja ta jest równoznaczna ze złożeniem wniosku o świadczenie, o ile spełnione są ustawowe warunki.
W trakcie procedury należy przygotować dokumenty potwierdzające przebieg zatrudnienia, wysokość wynagrodzenia oraz okres opłacania składek na Fundusz Pracy. Wszystkie wymagane dane są weryfikowane przez urząd w toku rejestracji.
Zasiłek wypłacany jest od dnia nabycia prawa do świadczenia, czyli zazwyczaj od 8. dnia po rejestracji, jeśli nie ma okresu karencji. W niektórych przypadkach (np. rozwiązanie umowy za porozumieniem stron) obowiązuje 90-dniowe odroczenie prawa do zasiłku, co oznacza, że wypłata zostaje przesunięta, mimo wcześniejszej rejestracji w urzędzie pracy.
Osoba, która rozwiązała umowę o pracę za porozumieniem stron, nabywa prawo do zasiłku dopiero po 90 dniach od rejestracji w urzędzie pracy. Jeśli umowę wypowiada sam pracownik, zasiłek również przysługuje dopiero po 90 dniach od rejestracji, pod warunkiem spełnienia pozostałych kryteriów.
Kiedy można stracić prawo do zasiłku?
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych można stracić w następujących sytuacjach:
- Odmowa bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji zatrudnienia, szkolenia, stażu czy przygotowania zawodowego, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie.
- Niepodjęcie po skierowaniu szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac lub innej formy pomocy określonej w ustawie o promocji zatrudnienia i instrumentach rynku pracy.
- Utrata statusu bezrobotnego.
W przypadku zwolnienia dyscyplinarnego z winy pracownika, prawo do zasiłku dla bezrobotnych można nabyć dopiero po 180 dniach od zarejestrowania w PUP.
Jak szukać nowej pracy, od czego zacząć? Rady doradców kariery
Dodatkowe informacje
Zasiłek dla bezrobotnych podlega zajęciu komorniczej, ale tylko częściowo - do 60% w przypadku długów alimentacyjnych i do 25% przy innych zobowiązaniach, o ile przekracza ustawową kwotę wolną od potrąceń.
Osoby pobierające zasiłek dla bezrobotnych nie są objęte ubezpieczeniem wypadkowym i chorobowym. Składki emerytalno-rentowe odprowadzane są w całości z Funduszu Pracy, dzięki czemu okres pobierania zasiłku jest traktowany jako okres składkowy i ma wpływ na wysokość przyszłej emerytury i renty.
Utrata pracy często oznacza konieczność uporządkowania wielu spraw formalnych. Rejestracja w urzędzie zapewnia ubezpieczenie zdrowotne, jednak warto rozważyć dodatkowe zabezpieczenia finansowe.
tags: #ile #placa #teraz #bezrobotnego #w #pszczynie