Rodzaje dni wolnych od pracy
Kodeks pracy nie definiuje bezpośrednio pojęcia dnia wolnego od pracy, czyli dnia, w którym pracownik nie świadczy pracy. Wyróżnić można trzy podstawowe kategorie dni wolnych od pracy:
- Wszystkie niedziele oraz święta wymienione w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy.
- Święta branżowe przysługujące pracownikom niektórych zawodów, wynikające z „kart branżowych".
- Dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w pięciodniowym tygodniu pracy.
Praca w niedzielę oraz w święto
Niedziele i święta są dniami wolnymi od pracy. Za pracę w niedzielę oraz święto uważa się pracę wykonywaną pomiędzy godziną 6 w tym dniu, a godziną 6 następnego dnia, chyba że u danego pracodawcy ustalono inną granicę czasową obejmującą kolejne 24 godziny.
Praca w niedziele i święta dopuszczalna jest wyłącznie na zasadzie wyjątku, w sytuacjach określonych w przepisach, takich jak akcje ratownicze, praca w ruchu ciągłym, przy pilnowaniu mienia, w rolnictwie czy przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności.
Zakaz handlu w niedzielę i święta jest również regulowany odrębnymi przepisami, które wskazują konkretne terminy objęte zakazem oraz placówki, których zakaz nie obejmuje.
Rekompensata za pracę w niedzielę i święta
Pracownikowi, który świadczy pracę w niedzielę, pracodawca obowiązany jest zapewnić inny dzień wolny od pracy w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli. Jeżeli nie jest to możliwe, pracownikowi przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego. W ostateczności, gdy udzielenie dnia wolnego jest niemożliwe, pracownikowi przysługuje 100% dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę.
Za pracę w święto pracodawca również ma obowiązek zapewnić inny dzień wolny od pracy w ciągu okresu rozliczeniowego. W przypadku braku możliwości udzielenia dnia wolnego, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy w święto.
Do pracy w święto przypadające w niedzielę stosuje się przepisy dotyczące pracy w niedzielę. Pracownik pracujący w niedziele powinien korzystać co najmniej raz na cztery tygodnie z niedzieli wolnej od pracy.
Praca w dni wolne wynikające z rozkładu czasu pracy w pięciodniowym tygodniu pracy
Dzień wolny od pracy wynikający z normy przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy oznacza kolejne 24 godziny przypadające po zakończeniu doby pracowniczej. Najczęściej jest to sobota.
Pracownikowi, który ze względu na konieczność pracy w godzinach nadliczbowych wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym. Dzień wolny powinien zostać udzielony w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym miała miejsce praca w dniu wolnym.
Jeśli nie jest możliwe udzielenie dnia wolnego w zamian za pracę w dniu wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie powiększone o dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za pierwsze 8 godzin pracy, a za pracę ponad normę dobową - 50% dodatek.
Płatny czas wolny w Polsce
Płatny czas wolny to ustalony przedział czasu, w którym pracownicy nie wykonują swojej pracy, a mimo to otrzymują wynagrodzenie od pracodawcy. W Polsce płatny czas wolny, jaki przysługuje pracownikowi, jest ściśle powiązany z formą zatrudnienia i obejmuje m.in. urlop wypoczynkowy, urlop okolicznościowy, zwolnienia lekarskie.
Praca w święta. Co się należy: kasa czy dzień wolny?
tags: #dlaczego #pracodawca #wyplaca #przepracowane #dni #wolne