Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom profilaktyczną opiekę zdrowotną, która obejmuje badania wstępne, okresowe i kontrolne. Zasady dotyczące tych badań są określone w Kodeksie pracy i rozporządzeniach wykonawczych. Warto zaznaczyć, że badania te stanowią zarówno obowiązek pracownika, jak i pracodawcy.
Zgodnie z art. 211 pkt 5 Kodeksu pracy, pracownik jest zobowiązany do poddawania się badaniom lekarskim, w tym wstępnym, okresowym i kontrolnym, a także do stosowania się do zaleceń lekarskich. Odmowa poddania się badaniom może stanowić podstawę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, zgodnie z art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.
W przypadku, gdy termin badań okresowych przypada w czasie urlopu macierzyńskiego, pracodawca powinien skierować pracownicę na te badania dopiero po zakończeniu urlopu. Podobnie, jeśli pracownica przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby trwającym dłużej niż 30 dni przed porodem, badania kontrolne powinny zostać przeprowadzone po zakończeniu wszystkich urlopów związanych z macierzyństwem.
Rodzaje badań lekarskich
Pracownicy podlegają dwóm rodzajom badań profilaktycznych:
- Badania okresowe: są przeprowadzane w wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy terminach, zazwyczaj co kilka lat, w zależności od warunków pracy na danym stanowisku. Ich celem jest weryfikacja zdolności pracownika do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
- Badania kontrolne: są badaniami dodatkowymi, które pracownik musi wykonać w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą. Ich celem jest ustalenie, czy pracownik odzyskał zdolność do pracy po chorobie.
Cel obu rodzajów badań jest wspólny: ustalenie zdolności pracownika do pracy.
Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim a badania lekarskie
Generalnie, powrót do pracy po urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim nie musi być poprzedzony badaniami kontrolnymi, ponieważ okres ciąży przed urlopem nie jest traktowany jako niezdolność do pracy z powodu choroby. Ciąża jest stanem fizjologicznym, a nie chorobą.
Jednakże, jeśli pracownica przed porodem przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby trwającym nieprzerwanie ponad 30 dni, a w trakcie tego zwolnienia urodziła dziecko, to od dnia porodu rozpoczyna urlop macierzyński, a następnie kolejne urlopy związane z rodzicielstwem. W takiej sytuacji, badanie kontrolne pracownica może przeprowadzić dopiero po zakończeniu wszystkich tych urlopów. Pracodawca powinien wystawić jedno skierowanie na oba rodzaje badań: kontrolne i okresowe, jeśli termin tych ostatnich również przypada w czasie urlopów.
Ważne! Jeśli bezpośrednio po zakończeniu urlopu związanego z dzieckiem (np. rodzicielskiego) pracownik złoży wniosek o urlop wypoczynkowy, to zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, przed udzieleniem tego urlopu nie musi być kierowany na badania kontrolne ani okresowe. Badania te wykona dopiero po powrocie z urlopu wypoczynkowego.
Badania okresowe w trakcie urlopu macierzyńskiego
Jeżeli termin kolejnego badania okresowego przypada w czasie trwania urlopu macierzyńskiego, to takie badanie również może być przeprowadzone dopiero po zakończeniu urlopu. Pracodawca ma obowiązek skierować pracownicę na te badania po jej powrocie do pracy.
Wynik badania kontrolnego, czyli orzeczenie o zdolności do pracy, jest podstawą do dopuszczenia pracownika do pracy i zachowuje ważność do nowo wskazanego przez lekarza terminu badania okresowego. Jeśli jednak po zakończeniu urlopów związanych z macierzyństwem nałożyły się badania kontrolne i okresowe, pracodawca powinien zaznaczyć oba rodzaje badań na jednym skierowaniu.
Odmawianie badań lekarskich
Odmawianie poddania się badaniom lekarskim przez pracownika jest naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych. W takiej sytuacji pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy, a za czas niewykonywania obowiązków z powodu niepoddania się badaniom, pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie.
Decydując się na dopuszczenie do pracy pracownika bez aktualnych badań, pracodawca narusza przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy. W przypadku odmowy wykonania badań, pracodawca może nawet rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia.
Na jakie badania lekarskie należy skierować pracownika którego przywrócono do pracy? #blondynkawhr
Podsumowanie
Badania lekarskie po urlopie macierzyńskim są istotnym elementem zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy. W zależności od sytuacji pracownicy mogą podlegać badaniom okresowym lub kontrolnym. W przypadku zbiegu terminów badań lub długotrwałej nieobecności chorobowej, kluczowe jest prawidłowe skierowanie na badania po zakończeniu wszystkich urlopów związanych z macierzyństwem.
tags: #badania #lekarskie #po #macierzynskim #a #urlop