Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przewiduje szereg uprawnień dla osób, które walczyły o niepodległość Polski lub doświadczyły represji. Jednym z kluczowych elementów wsparcia jest pomoc pieniężna, która może być przyznawana zarówno kombatantom, jak i wdowom lub wdowcom po nich, a także innym osobom uprawnionym. Pomoc ta jest skierowana do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej lub w związku z zaistnieniem zdarzeń losowych.
Kim jest kombatant i osoba represjonowana?
Zgodnie z przepisami, kombatanctwo obejmuje osoby, które walczyły o niepodległość Polski, biorąc udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach. Ustawa wymienia również przypadki, w których działalność danej osoby można traktować na równi z działalnością kombatancką, takie jak czynny udział w zbrojnym wystąpieniu o wolność i suwerenność Polski w Poznaniu w czerwcu 1956 r. czy doświadczenie śmierci, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej 7 dni w grudniu 1970 r. Osobą represjonowaną z powodów politycznych jest z kolei osoba, która w okresie od 1 stycznia 1956 r. doznała represji na skutek działania organów państwa.
Rodzaje pomocy pieniężnej
Pomoc pieniężna dla kombatantów i ofiar represji może mieć charakter jednorazowy (doraźny) lub okresowy. Tego rodzaju wsparcie finansowe jest przewidziane dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej lub potrzebujących pomocy ze względu na zdarzenia losowe.
Pomoc jednorazowa jest udzielana w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu wyrobów medycznych oraz na dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych do rodzaju niepełnosprawności. Może być przyznana do wysokości 150% kwoty najniższej emerytury, tj. 1 650 zł. W przypadku pomocy przeznaczonej na częściowe pokrycie kosztów zakupu wózka inwalidzkiego, sprzętu rehabilitacyjnego, wyrobów medycznych lub dostosowania pomieszczeń mieszkalnych do rodzaju niepełnosprawności, kwota ta może być przyznana do wysokości 300% najniższej emerytury.
Pomoc okresowa jest przyznawana na pokrycie kosztów leczenia, rehabilitacji, opieki lub innych wydatków związanych ze stanem zdrowia. Pomoc okresowa nie może być przyznana wdowom i wdowcom pozostałym po kombatantach i ofiarach represji. Może być przyznana do wysokości 100% najniższej emerytury miesięcznie. Pomoc pieniężną okresową przyznaje się na maksymalnie 6 miesięcy i nie częściej niż raz na 12 miesięcy.
Warunki przyznania pomocy pieniężnej
Pomoc pieniężna jest przyznawana na wniosek osoby uprawnionej. Wniosek o przyznanie pomocy pieniężnej składa się w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Kluczowym kryterium przyznania pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy. Dla osoby samotnie gospodarującej dochód nie może przekraczać określonego progu, a w przypadku rodziny - dochód na osobę w rodzinie również musi mieścić się w wyznaczonych limitach. Te progi są powiązane z wysokością najniższej emerytury ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
- Dochód osoby samotnie gospodarującej nie może przekraczać 220% najniższej emerytury.
- Dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać 150% najniższej emerytury.
- W szczególnie uzasadnionych przypadkach, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może przyznać pomoc pieniężną na innych warunkach.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające trudną sytuację zdrowotną lub materialną, a także wskazujące cel pomocy. Wymagane jest m.in. aktualne zaświadczenie o dochodach, orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, a także dokumentacja potwierdzająca trudną sytuację zdrowotną lub materialną.
Dodatkowe uprawnienia
Oprócz pomocy pieniężnej, kombatanci i inne uprawnione osoby mogą liczyć na inne formy wsparcia:
- Dodatek kombatancki: przysługuje osobom pobierającym emeryturę, rentę lub uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne.
- Dodatek kompensacyjny: w wysokości 15% dodatku kombatanckiego.
- Ryczałt energetyczny: w wysokości 50% taryfowych opłat za korzystanie z energii elektrycznej, gazowej i cieplnej na cele domowe.
- Ulgi w opłatach za przejazdy: kombatanci mogą korzystać z ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego.
- Karta kombatanta: uprawnia do niektórych ulg i przywilejów, w tym możliwości niestosowania się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju.
Wdowy i wdowcy po kombatantach i ofiarach represji mogą otrzymać jednorazową pomoc pieniężną na tych samych warunkach co sami kombatanci. Ponadto, osoby represjonowane mogą wystąpić o odszkodowanie i zadośćuczynienie do Skarbu Państwa za doznane krzywdy.
Gdzie złożyć wniosek?
Wnioski o przyznanie pomocy pieniężnej można składać:
- Pocztą tradycyjną na adres Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
- Osobiście w Punkcie Informacyjnym Urzędu.
Program leczenia uzdrowiskowego dla działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych również jest wdrażany przez Urząd. W ramach tego programu przyznawana jest pomoc pieniężna na leczenie uzdrowiskowe na podstawie decyzji Szefa Urzędu.
Ważne informacje
Program pomocy dla kombatantów i ofiar represji jest stale aktualizowany. Należy pamiętać o terminach składania wniosków, które są określone w przepisach. W przypadku wątpliwości co do przysługujących uprawnień lub sposobu postępowania, warto skontaktować się bezpośrednio z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
tags: #zatrudnienie #pomocy #dla #kombatanta #niezdolnego #do