Wielu pracodawców decyduje się kontynuować zatrudnianie pracowników, którzy osiągnęli wiek emerytalny. Są to bowiem osoby dysponujące wieloletnim doświadczeniem i dużą wiedzą.
Pracodawcy decydują się zatrudniać emerytów na podstawie zarówno umowy o pracę, jak i umowy zlecenia czy umowy o dzieło.
Ustalone prawo do emerytury nie oznacza zakazu podejmowania zatrudnienia. Fakt podjęcia działalności zarobkowej (zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę lub na podstawie umowy cywilnoprawnej) wiąże się z koniecznością zawiadomienia właściwego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Obowiązek ten spoczywa na emerycie.
W aktualnym porządku prawnym, osoba posiadająca status emeryta, będąca zatrudniona na podstawie umowy o pracę, jest pracownikiem zarówno w rozumieniu Kodeksu pracy, jak i ustaw regulujących kwestie ubezpieczeniowe i podatkowe.
Umowa o pracę z emerytem
Jeżeli pracownik kontynuuje zatrudnienie u pracodawcy, u którego świadczył pracę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, zazwyczaj zawierana jest umowa o pracę. Wówczas konieczne jest jednak rozwiązanie poprzedniej umowy (co najmniej na jeden dzień) i podpisanie nowej. Wszystko dlatego, że emeryt pragnący otrzymywać świadczenie emerytalne musi wyrejestrować się z ubezpieczeń społecznych i przedstawić świadectwo pracy.
Pracodawca od wypłacanego wynagrodzenia pobiera zaliczkę na podatek dochodowy, stosując stawki podatkowe określone w skali podatkowej. Przychód pomniejsza o potrącone składki na ubezpieczenia społeczne, których podstawę stanowi przychód podlegający opodatkowaniu oraz o zryczałtowane, miesięczne koszty uzyskania przychodów. Te wynoszą 250 zł lub 300 zł - w zależności od miejsca zamieszkania pracownika i wykonywania stosunku pracy.
Zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, osoba mająca status emeryta, zatrudniona na podstawie umowy o pracę, podlega takim samym ubezpieczeniom społecznym jak każdy pracownik. Oznacza to, że pracodawca ma obowiązek zgłoszenia do ZUS, a następnie odprowadzania składek: emerytalnej, rentowej, chorobowej, wypadkowej i zdrowotnej.
Poza składkami na ubezpieczenia społeczne, zatrudniony emeryt jest także podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Zobowiązanym do pobierania zaliczki na podatek dochodowy jest pracodawca, ponieważ jest płatnikiem tej daniny.
Przy obliczaniu składki, pomija się kwotę zmniejszającą podatek, ponieważ pomniejszenie jest stosowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przy wypłacaniu świadczenia emerytalnego.
Podobnie - ma również prawo do odliczenia od dochodu kosztów uzyskania przychodu. Możliwość ich rozliczania wpływa na wysokość dochodów podlegających PIT. Użytkowniczka powinna więc respektować wyżej powołane uprawnienie pracownika-emeryta.
Emerytom zatrudnionym na umowę o pracę przysługuje kwota wolna od podatku w wysokości 30 000 zł. Dorabiając do emerytury, nie powinni oni więc składać pracodawcy oświadczenia PIT-2.
Stosunek pracy z emerytem lub rencistą jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem ZUS, co wynika z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W związku z tym pracodawca, który podpisał umowę z taką osobą, jest zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także na ubezpieczenie zdrowotne.
Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uzależnione są od wieku pracownika. Nie opłaca się ich w przypadku kobiet, które ukończyły 55 lat, oraz mężczyzn, którzy ukończyli 60 lat.
Obowiązkowy charakter składek ZUS jest niezależny od wymiaru czasu pracy oraz od wysokości osiągniętego wynagrodzenia za pracę.
W przypadku umowy o pracę emeryta lub rencistę trzeba zgłosić do ZUS-u na druku ZUS ZUA z kodem ubezpieczenia 01 10 XX, w terminie 7 dni od momentu zatrudnienia (czyli powstania obowiązku ubezpieczeniowego). Informację o posiadanym przez pracownika ustalonym prawie do emerytury lub renty wskazuje się w piątym znaku kodu tytułu ubezpieczenia poprzez wpisanie w nim cyfry 1 (osoba, która ma ustalone prawo do emerytury) lub 2 (osoba, która ma ustalone prawo do renty).
Osoby, które ukończyły wiek emerytalny i uzyskały prawo do pobierania emerytury, ale zrezygnowały z tego świadczenia z powodu dalszego podejmowania aktywności zawodowej, mogą liczyć na ulgę w opłacaniu podatku od wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę. W takiej sytuacji pracodawca na złożony przez takiego pracownika wniosek nie będzie pobierał zaliczek na PIT od wynagrodzenia, do momentu, aż przychody zatrudnionego nie przekroczą limitu 85 528 zł.
Ulga dla seniora ma na celu aktywizację zawodową osób w wieku emerytalnym. Zasady jej stosowania w trakcie roku przez pracodawcę (zleceniodawcę) są uproszczone - podmiot ten jedynie wykonuje decyzję pracownika (zleceniobiorcy) o stosowaniu zwolnienia. To na podatniku ciąży zaś obowiązek sprawdzenia, czy spełnione są warunki skorzystania z ulgi oraz prawidłowe zastosowanie przepisów w zeznaniu rocznym.
Warunkiem zastosowania zwolnienia Senior+ określa art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT. Wolne od podatku są przychody ze stosunku pracy, z umów zlecenia, zasiłki macierzyńskie oraz przychody z działalności gospodarczej. W przypadku przychodów z pracy zwolnienie ma zastosowanie do każdego składnika przychodu. Zwolnienie dotyczy przychodów wymienionych w art. 12 ustawy o PIT. Stąd wynagrodzenie za czas choroby, jako zaliczane do przychodów z pracy, może być objęte ulgą. Inne zasiłki z ubezpieczeń społecznych (np. zasiłek chorobowy) - nie są objęte zwolnieniem.
Pamiętać należy, że z całego zakresu art. 13 ustawy o PIT (tzw. działalność wykonywana osobiście) ulga dla seniora dotyczy tylko przychodów z umów zlecenia (z umów o dzieło już nie). Ulga nie obejmuje tzw. działalności wykonywanej osobiście, która nie jest związana z umową zlecenia.
Przedsiębiorcy skorzystają z ulgi niezależnie od formy opodatkowania, może to być skala podatkowa, podatek liniowy 19 proc. Zwolnienie dotyczy przychodów „otrzymanych przez podatnika po ukoczeniu 60. roku życia w przypadku kobiety i 65. roku życia w przypadku mężczyzny”. Prawo do ulgi zależy od momentu uzyskania przychodu.
Warunkiem zastosowania zwolnienia jest „podleganie [przez podatnika - przyp. aut.] z tytułu uzyskania tych przychodów ubezpieczeniom społecznym w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych”. Według fiskusa ze zwolnienia nie skorzystają osoby podmiotowo zwolnione z ubezpieczeń społecznych (np. sędziowie).
Artykuł 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT stanowi, że warunkiem zastosowania zwolnienia jest - pomimo nabycia uprawnień - brak otrzymywania wymienionych w nim świadczeń emerytalnych. Warunek „nabycia uprawnień” następuje z mocy prawa, w wyniku osiągnięcia wieku emerytalnego. Osiągając wiek emerytalny i dalej pracując, podatnik „automatycznie” uzyskuje prawo do zwolnienia. Uprawnienie do zwolnienia wygasa z dniem faktycznego otrzymania pierwszego świadczenia emerytalnego.
Przepis wskazuje również zamkniętą listę świadczeń, których otrzymywanie pozbawia podatnika prawa do zwolnienia. Ta lista odnosi się do „polskich” świadczeń emerytalnych. Uzyskiwanie emerytur z zagranicznych systemów emerytalnych nie wpływa negatywnie na prawo do zwolnienia. Podobnie negatywną przesłanką jest np. pobieranie renty rodzinnej, tj. emerytury po zmarłym małżonku. Ale otrzymywanie innego świadczenia rentowego, np. renty z tytułu niezdolności do pracy, nie pozbawia prawa do ulgi.
Dla pracodawcy (zleceniodawcy) stosowanie zwolnienia Senior+ jest uproszczone. Zgodnie z art. 31a ust. 8 i 9 ustawy o PIT płatnik stosuje zwolnienie, jeżeli podatnik złoży mu oświadczenie, że spełnia warunki do stosowania zwolnienia. Oświadczenie to jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Pracownik (zleceniobiorca) składający oświadczenie pomimo braku uprawnienia do ulgi, oprócz odpowiedzialności podatkowej może także ponieść sankcje karne. Oświadczenie może być złożone na druku PIT-2 (część G formularza).
Płatnik nie ma obowiązku sprawdzenia, czy podatnik faktycznie spełnia wymogi zastosowania zwolnienia (czy np. otrzymuje emeryturę). W razie wadliwości oświadczenia za zaległość podatkową odpowiada podatnik (art. 31 ust. 10 ustawy o PIT).
Zgodnie z art. 31a ust. 6 ustawy o PIT, płatnik stosuje zwolnienie przestrzegając limitu zwolnienia. Po przekroczeniu wartości 85 528 zł zaliczki są ponownie pobierane. Pamiętać należy, że zgodnie z art. 31a ust. 7 ustawy o PIT po ustaniu stosunku prawnego stanowiącego podstawę dokonywania przez płatnika świadczeń podatnikowi, płatnik przy obliczaniu zaliczki pomija wcześniej otrzymane oświadczenie.
W przypadku pobierania przez płatnika zaliczek pola 43-49 i 96 (66-69 i 96) są wypełniane zarówno, w przypadku gdy podatnik może w danym okresie korzystać, jak również gdy nie może korzystać ze zwolnienia.
Formularz PIT-11 nie zawiera informacji o odrębnych wartościach przychodów korzystających i niekorzystających ze zwolnienia w zeznaniu rocznym. Nawet weryfikacja otrzymanych wpłat na rachunek bankowy podatnika nie pozwala na dokonanie wymaganego podziału. Jest to praktyczny problem w stosowaniu opisywanego zwolnienia przez część podatników.
PIT-0 dla emeryta jest określany mianem ulgi dla seniora. Skorzystać mogą z niego tylko te osoby, które osiągnęły wiek uprawniający do przejścia na emeryturę i jednocześnie pozostają nadal w zatrudnieniu. PIT-0 pozwala na powiększenie uzyskiwanej pensji w związku z tym, że po jego zastosowaniu pracodawcy nie wolno pobierać od swojego pracownika zaliczki na podatek dochodowy. Ulga dla seniora powiększa więc pensję pracowniczą, co w niektórych przypadkach będzie oznaczało zysk nawet o kilkaset złotych miesięcznie.
Skorzystanie z zalet PIT-0 obwarowane jest jednak pewnym bardzo ważnym warunkiem. Podatnik zyskuje prawo do omawianej ulgi dopiero wtedy, gdy będzie pracował pomimo osiągnięcia wieku emerytalnego i nie będzie pobierał należnej mu emerytury. Ulga dla seniora jest więc rozwiązaniem korzystnym tylko dla tych pracowników, którzy świadomie zrezygnują z pobierania należnej im emerytury i będą nadal pozostawać w zatrudnieniu.
W przypadku pracowników, którzy uzyskają prawo do emerytury, PIT-0 w ogóle się nie pojawi i to niezależnie od tego, czy dany emeryt będzie nadal pracował, czy też całkowicie zrezygnuje z aktywności zawodowej.
Skuteczność PIT-0 zależy także od samego podatnika. Jeśli spełni on warunki do skorzystania z ulgi dla seniora, musi złożyć na ręce swojego pracodawcy oświadczenie - wniosek o zaprzestanie pobierania z jego wynagrodzenia zaliczek na podatek dochodowy. Bez takiego dokumentu pracodawca ma prawo do pobierania owej zaliczki w dotychczasowej wysokości. Pracownik musi więc pamiętać o złożeniu przedmiotowego oświadczenia w odpowiednim czasie, jednak nie prędzej, niż po ukoczeniu wieku uprawniającego do pobierania emerytury (kobiety - 60 lat, mężczyźni - 65 lat).
Oświadczenie pracownika, który chce skorzystać z dobrodziejstw PIT-0, można złożyć w każdym czasie, przy czym nigdy przed ukończeniem 60. roku życia (w przypadku kobiet) lub 65. roku życia (w przypadku mężczyzn). Wniosek o skorzystaniu z ulgi dla seniora powinien przybrać formę pisemną i zostać złożony do rąk pracodawcy, a nie np. księgowego, który zajmuje się wypłatą wynagrodzeń w firmie. Warto pamiętać, aby takie pismo sporządzić w dwóch egzemplarzach, z których jeden trafi do dokumentacji w zakładzie pracy, drugi zaś będzie kopią dla zatrudnionego.
Oświadczenie jest dowodem na to, że pracownik chce skorzystać z prawa do niepobierania od jego wynagrodzenia zaliczki na podatek dochodowy. Data umieszczana na takim piśmie jest kluczowa dla pracodawcy, jeśli chodzi o oznaczenie czasu, od kiedy dane wynagrodzenie ma być powiększone dla zatrudnionego.
Brak omawianego oświadczenia oznacza co do zasady, że dana osoba nie będzie korzystała z dobrodziejstw omawianej ulgi, tzn. od jej wynagrodzenia będzie pobierana zaliczka na podatek dochodowy. Ustawodawca przewidział jednak ciekawe rozwiązanie dla podatników, którzy z różnych przyczyn nie złożyli w ogóle takiego wniosku do pracodawcy lub zrobili to zbyt późno.
Ulga dla seniora w rozliczeniu rocznym. Wiemy już, że niezłożenie oświadczenia o skorzystaniu z ulgi dla seniora oznacza, że pracodawca musi potrącać z wynagrodzenia zaliczki na podatek dochodowy. Utracone w ten sposób pieniądze będzie można jednak odzyskać w rozliczeniu rocznym - w przypadku nabycia prawa do omawianej ulgi w 2025 roku będzie to możliwe przy składaniu zeznania podatkowego w 2026 roku. W tym przypadku podatnik będzie musiał jednak samodzielnie załączyć PIT-0 do składanej przez siebie deklaracji podatkowej oraz określić, za które miesiące należna jest mu ta ulga. Oczywiście nie jest to obowiązkowe i pracownik może dobrowolnie zrezygnować ze składania druku PIT-0.
Jeśli podatnik nie złożył swojemu pracodawcy w ogóle oświadczenia o zastosowaniu ulgi dla seniora lub zrobił to po kilku miesiącach od swoich 60 lub 65 urodzin, to ma szansę na odzyskanie utraconych zaliczek na podatek dochodowy. W przypadku składania rozliczenia rocznego to podatnik wskazuje, od którego miesiąca chce skorzystać z omawianej ulgi - ma prawo ograniczyć się tylko do wybranych przez siebie miesięcy lub podać wszystkie, które mu przysługują.
Umowa zlecenia i umowa o dzieło z emerytem
Częstą praktyką jest zatrudnianie emerytów na podstawie umowy zlecenia. Jeśli stanowi ona jedyną formę zatrudnienia pracownika w wieku emerytalnym, zleceniodawca odprowadza za niego wszystkie składki na ubezpieczenia. Jeżeli jednak dana osoba jest dodatkowo zatrudniona na umowę o pracę u innego pracodawcy, zleceniodawca opłaca za niego wyłącznie składkę na ubezpieczenie zdrowotne.
Może się również okazać, że emeryt jest zatrudniony w jednej firmie na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenie - wówczas pracodawca odprowadza składki z obydwu tytułów.
Niektórzy pracodawcy decydują się też nawiązać z emerytem umowę o dzieło. W takim przypadku nie ma obowiązku opłacania składek do ZUS. Wyjątek stanowi sytuacja, w której emeryt jest zatrudniony u jednego pracodawcy zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i na podstawie umowy o dzieło. Wówczas oskładkowany jest łączny przychód z jednej i drugiej umowy.
Zatrudnienie emeryta lub rencisty na umowę zlecenia co do kwestii składek ZUS jest bardziej elastyczne niż na umowę o pracę. Jeżeli umowa zlecenia jest jedyną formą zatrudnienia dla takiej osoby, wówczas podlega ona obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Natomiast ubezpieczenie chorobowe ma charakter dobrowolny.
Nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli pracownik, któremu zostało powierzone zlecenie, jest dodatkowo zatrudniony na umowę o pracę u innego płatnika składek, pod warunkiem że osiąga u niego co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. W takiej sytuacji obowiązkowe jest opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zasada ta nie dotyczy emeryta lub rencisty, który zawiera umowę zlecenia z własnym pracodawcą. Wtedy wynagrodzenie osiągnięte w ramach umowy zlecenia jest traktowane jako przychód uzyskany ze stosunku pracy, co powoduje naliczenie składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne od tego przychodu.
Jeśli zleceniobiorca ma podpisane również umowy zlecenia z innymi firmami, to oskładkowane powinny być wszystkie z nich, dopóki ich łączna wartość nie będzie równa co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę.
Emeryta lub rencistę należy zgłosić do ZUS-u w terminie maksymalnie 7 dni od momentu powstania obowiązku ubezpieczeniowego.
Umowa o dzieło jest wyłączona z obowiązku ubezpieczeń ZUS. W przypadku tej formy zatrudnienia pracodawca obowiązkowo odprowadza za pracownika podatek dochodowy, również w przypadku emeryta lub rencisty.
Inaczej jest, jeżeli umowa o dzieło została zawarta ze swoim pracodawcą, wówczas przychód z tej umowy stanowi podstawę do naliczenia składek na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne.
Obowiązki informacyjne
Emeryt lub rencista, który podjął pracę i w związku z tym osiąga dodatkowe przychody, powinien niezwłocznie powiadomić o tym fakcie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wykonywanie pracy zarobkowej może spowodować zmniejszenie lub zwiększenie otrzymywanego świadczenia.
W przypadku gdy emeryt lub rencista osiąga przychód z prowadzonej działalności gospodarczej, która jest obowiązkowo objęta ubezpieczeniami społecznymi, zawieszeniu lub zmniejszeniu podlega:
- emerytura przysługująca osobie, która nie ukończyła powszechnego wieku emerytalnego, ustalanego indywidualnie dla każdego zainteresowanego, w zależności od jego daty urodzenia,
- renta z tytułu niezdolności do pracy,
- renta rodzinna, do której uprawniona jest jedna osoba,
- część renty rodzinnej, do której uprawniona jest osoba osiągająca przychód,
- renta inwalidy wojskowego, którego niezdolność do pracy nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, pobierającego świadczenie na podstawie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, a także renta rodzinna po tym inwalidzie,
- renta z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, zaistniałym przed 1 stycznia 2003 r. wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy bądź chorobą zawodową.
Osoby pobierające emeryturę lub rentę, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego (65 lat dla mężczyzn, 60 dla kobiet) oraz uzyskały dodatkowy przychód, są zobowiązane poinformować ZUS o kwotach uzyskanych wynagrodzeń. Emeryci lub renciści, którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego, mają obowiązek zgłoszenia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych fakt uzyskiwania dodatkowych dochodów do końca lutego.
Rozliczenie roczne pracujących emerytów
Rozliczenie roczne pracujących emerytów odbywa się w nieco inny sposób niż dla osób pobierających jedynie świadczenie emerytalne lub przedemerytalne. W tym wypadku nie składa się PIT-40A, a PIT-37, który składają m.in. osoby uzyskujące przychody z pracy.
Pracujący emeryci mają obowiązek złożyć do urzędu zeznanie podatkowe - w przypadku osiągnięcia przychodów ze stosunku pracy, pracy nakładczej i stosunków pokrewnych rozliczają się na formularzu PIT-37. Wypełniają go na podstawie otrzymanej od organu rentowego deklaracji podatkowej PIT-40A lub PIT-11A oraz przygotowanej przez pracodawcę informacji PIT-11 o przychodach, dochodach i pobranych składkach podatnika.
PIT-11A stanowi jedynie informację o dochodach - w przeciwieństwie do PIT-40A, nie może być traktowany jako gotowa deklaracja podatkowa. PIT-11A jest sporządzany przez ZUS lub KRUS i wysyłany do podatnika. Po otrzymaniu tego druku musisz samodzielnie rozliczyć się z fiskusem na osobnym formularzu i złożyć druk PIT-37 lub inny formularz podatkowy do 30 kwietnia roku podatkowego.
PIT-40A jest roczną deklaracją podatkową sporządzaną przez organ rentowy (ZUS lub KRUS). Otrzymują ją podatnicy, którzy uzyskują przychody z emerytury lub renty rodzinnej, ale nie otrzymują zasiłku z ubezpieczenia społecznego. Seniorzy, którzy otrzymali PIT-40A i nie uzyskują innych dochodów niż świadczenie emerytalne lub rentowe nie mają obowiązku złożenia zeznania rocznego do urzędu skarbowego.
Jeżeli jesteś pracującym emerytem, to zaznaczasz emeryturę oraz umowę o pracę lub inne źródło przychodu ze stosunku pracy np. w części D, czyli "Dochody/Straty ze źródeł przychodów". Obejmuje ona wszelkie przychody, koszty uzyskania przychodów, dochód, stratę oraz zaliczki pobrane przez płatnika.
Zaznacz przysługujące ci ulgi z listy odliczeń. Jeżeli wybrałeś rozliczenie wspólnie z małżonkiem, zaznacz źródła przychodów małżonka. W polu "Odliczenie od dochodu": podaj sumę ewentualnych doliczeń do podatku - dla siebie i małżonka. Dodaj lub zaktualizuj numer bankowy, na który ma zostać dokonany zwrot podatku.
Przy zarobkowaniu na emeryturze warto mieć z tyłu głowy, aby nie przekroczyć przychodu, gdyż świadczenie emerytalne może zostać obniżone lub zawieszone. Emeryci zatrudnieni na część etatu lub w pełnym wymiarze godzin muszą zwrócić uwagę, czy ich wynagrodzenie nie przekracza minimalnego wynagrodzenia, co może mieć znaczenie przy rozliczeniach z ZUS.
Jako emeryt możesz skorzystać z szeregu preferencji podatkowych, które pozwolą Ci na zmniejszenie obciążeń podatkowych wobec fiskusa. Dodatkowo, w określonych sytuacjach, senior może skorzystać z ulg związanych np. z osiąganiem przychodów ze stosunku pracy, umowy zlecenia czy działalności gospodarczej.
Emeryci, którzy pobierają jedynie emeryturę z reguły rozliczają się automatycznie z fiskusem za pomocą PIT-40A. Jeżeli uzyskują dodatkowe dochody z tytułu umów o pracę, zlecenie i innych podobnych źródeł otrzymywanych poprzez płatnika, to składają PIT-37.
Jeżeli pobierasz jedynie rentę, to organ rentowy automatycznie rozlicza Cię przez wystawienie druku PIT-40A. Pracujący emeryci prowadzący własną działalność gospodarczą mogą rozliczać się z fiskusem na różnych zasadach - m.in. na podstawie przychodów ewidencjonowanych, które nie wymagają prowadzenia pełnej księgowości, lecz jedynie uproszczonej ewidencji przychodów.
Pracujący emeryt płaci podatek dochodowy od osób fizycznych w przypadku osiągania dodatkowych przychodów np. z tytułu uzyskania wynagrodzenia w ramach umowy o pracę, umowy zlecenia, spółdzielczego stosunku pracy czy prowadzenia działalności gospodarczej. Obowiązek podatkowy powstaje w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - niezależnie od nabycia uprawnienia do emerytury. Podstawą do naliczenia podatku są przychody pomniejszone o koszty uzyskania przychodów oraz składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Co ma zrobić emeryt, gdy otrzyma PIT z ZUS-u
Tak - emeryt może być zatrudniony zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i na podstawie jednej z umów cywilnoprawnych - umowę zlecenia lub umowę o dzieło. Tak, osoba, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny, może pracować na pełen etat lub na jego część.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwrócił uwagę, że w mediach pojawiają się informacje o specjalnym wniosku, który pozwala zwiększyć wysokość emerytury. Chodzi o wniosek o niepobieranie zaliczek na podatek dochodowy (EPD-21). ZUS wysłał go w tym roku do ponad 460 tysięcy emerytów i rencistów razem z PIT za 2024 rok. Jednak nie dla każdego taki wniosek będzie korzystny.
ZUS wyjaśnił, że jeśli emeryt lub rencista złoży taki wniosek w ZUS, to z jego emerytury, renty, a także dodatkowych rocznych świadczeń („trzynastki” i „czternastki”) nie będą pobierane zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Będzie tak do momentu, aż suma świadczeń w danym roku przekroczy 30 tys. zł. Wówczas ZUS zacznie pobierać ze świadczenia miesięczne zaliczki na podatek w wysokości 12 proc. (bez pomniejszania zaliczki o 300 zł), a kwota do wypłaty będzie niższa niż przed złożeniem wniosku EPD-21.
Kiedy warto rozważyć złożenie wniosku EPD-1Złożenie wniosku powinny rozważyć osoby, które mają pobieraną zaliczkę na podatek z trzynastej i czternastej emerytury, ale ich roczne dochody nie przekroczą 30 tys. zł. W ich przypadku urząd skarbowy zwraca zaliczkę na podatek dochodowy pobieraną tylko z trzynastki i czternastki, ale dopiero po rozliczeniu rocznym.
Jeśli jednak taki emeryt lub rencista złoży wniosek EPD-21, to ZUS nie będzie pobierał zaliczki również z tych dodatkowych rocznych świadczeń. Wypłata trzynastki i czternastki będzie wyższa, a po zakończeniu roku podatkowego najprawdopodobniej nie powstanie nadpłata podatku.
W zależności od konkretnego przypadku świadczenie na rękę wzrośnie wtedy od kilkunastu do nawet ok. 400 zł. Jednak nie dla każdego wniosek o niepobieranie zaliczek na podatek będzie korzystny. Nie opłaci się to osobom, których roczne dochody z wszystkich źródeł przekraczają 30 tys. zł. Wśród osób z niskimi świadczeniami w ZUS są takie, które np. pobierają drugie świadczenie z innej instytucji lub wynagrodzenie za pracę. W ich przypadku łączne dochody mogą przekraczać kwotę wolną od podatku.
Jeżeli emeryt lub rencista złoży w ZUS wniosek o niepobieranie zaliczek na podatek, mimo że jego roczny dochód przekroczy 30 tys. zł, będzie musiał liczyć się z tym, że ZUS będzie pobierał zaliczki na podatek dochodowy od wypłacanych świadczeń. W przypadku emerytów i rencistów nie ma zwolnienia z podatku dochodowego tylko z racji osiągnięcia wieku emerytalnego. Wyjątek stanowią osoby, które złożyły oświadczenie o nieskorzystaniu z przysługującego świadczenia emerytalnego - wówczas mogą skorzystać z ulgi PIT-0. Zwolnienie z podatku nie dotyczy m.in. przychodów z umów o dzieło, praw autorskich czy działalności gospodarczej.
tags: #zatrudnienie #emeryta #o #prace #a #pomnejszenie