Społeczeństwa krajów rozwiniętych żyją coraz dłużej, co wiąże się ze stałym wzrostem liczby ludności w wieku senioralnym. - Społeczeństwa krajów rozwiniętych Europy żyją coraz dłużej - podkreśla Michał Guć, wiceprezydent Gdyni ds. innowacji. - Świadomi rosnącego udziału seniorów w społeczeństwie, sukcesywnie budujemy i rozwijamy w mieście system wsparcia uwzględniający potrzeby osób starszych.
Gdyńskie Centrum Usług Opiekuńczych (GCUO) koordynuje wsparcie seniorów i osób niepełnosprawnych w zakresie usług opiekuńczych. Głównym zadaniem centrum jest wspieranie osób starszych w codziennym funkcjonowaniu w środowisku. GCUO realizuje zadania w zakresie organizacji i świadczenia usług opiekuńczych, w tym usług specjalistycznych. Pierwsza forma wsparcia obejmuje pomoc osobie niesamodzielnej w przygotowaniu posiłków, zrobieniu zakupów czy wykonaniu czynności pielęgnacyjnych. Z kolei specjalistyczne usługi opiekuńcze kierowane są dla dorosłych osób z zaburzeniami psychicznymi, dla dzieci i dorosłych osób ze spektrum autyzmu, w tym z zespołem Aspergera oraz dla osób z afazją. Chęć skorzystania z pomocy należy zgłosić do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej.
GCUO realizuje również usługę teleopieki - czyli całodobowego monitoringu i przyzywania pomocy w sytuacjach zagrażających życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu podopiecznych w ich miejscu zamieszkania. Z teleopieki w zeszłym roku skorzystało 113 osób. Natomiast w 2023 roku z usług opiekuńczych skorzystały łącznie 1462 osoby. Liczba godzin świadczonych usług wyniosła 313 000.
GCUO realizuje także programy rządowe takie jak „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” i „Opieka Wytchnieniowa”. Asystencja Osobista to wsparcie dla osób z niepełnosprawnością w codziennych czynnościach, dojazdach, sprawach urzędowych i korzystaniu z dóbr kultury. Natomiast opieka wytchnieniowa skierowana jest do opiekunów osób z niepełnosprawnością w stopniu znacznym, zapewniając im czasowe zastępstwo do załatwienia własnych spraw, zadbania o zdrowie lub odpoczynku. W Gdyni opieka wytchnieniowa jest realizowana w formie pobytu dziennego i całodobowego. W ubiegłym roku z formy całodobowej skorzystało 71 osób (łącznie 952 doby), a z opieki dziennej - 111 osób (łącznie 25 680 godzin). W 2024 roku planowane jest kontynuowanie tych programów. W tym roku wprowadzono nową formę wsparcia zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, czyli usługi sąsiedzkie, obejmujące pomoc w podstawowych potrzebach życiowych i podstawowej opiece higieniczno-pielęgnacyjnej. Obecnie korzysta z nich 7 osób.
Liczba osób wymagających usług opiekuńczych stale wzrasta, stąd GCUO regularnie prowadzi rekrutację pracowników na stanowisko opiekuna. - Praca opiekuna jest niezwykle wymagająca - podkreśla Joanna Nowicka, dyrektor Gdyńskiego Centrum Usług Opiekuńczych. Oprócz sprawności fizycznej niezbędne są duże pokłady empatii i zrozumienia sytuacji osoby, którą w danym momencie obejmujemy wsparciem. Wspieranie osób niesamodzielnych przynosi sporo satysfakcji. GCUO dokonuje wszelkich starań, aby jak największa liczba osób starszych mogła jak najdłużej funkcjonować w znanym sobie środowisku, gdzie czują się najbezpieczniej. Jak najdłuższe funkcjonowanie w znanym sobie środowisku to główne założenie usług opiekuńczych.
Na terenie miasta funkcjonują placówki wsparcia dziennego oraz całodobowego. W ramach wsparcia dziennego działają dwa Środowiskowe Domy Samopomocy specjalizujące się w świadczeniu wsparcia seniorom z chorobami otępiennymi i depresją. ŚDS Maczka 2 i ŚDS Wąsowicza 3 w ubiegłym roku udzieliły wsparcia odpowiednio 62 i 69 osobom starszym. Najmłodszą z placówek wsparcia dziennego jest Dzienny Dom Senior+. Został otwarty w marcu ubiegłego roku i udzielił wsparcia łącznie 31 gdyńskim seniorom. Każda placówka oprócz zajęć terapeutycznych oferuje różnorodne aktywności tematyczne, zachęcając seniorów do dzielenia się swoimi życiowymi doświadczeniami podczas licznych międzypokoleniowych wydarzeń.
Całodobową opiekę oferują w naszym mieście Gdyńskie Ośrodki Wsparcia przy ul. Chwarznieńskiej 92 i Bosmańskiej 32A oraz Dom Pomocy Społecznej mieszczący się przy ul. Pawiej 31. Z czasowej opieki w Ośrodku przy Chwarznieńskiej skorzystało w ubiegłym roku 90 osób. Natomiast GOW przy Bosmańskiej udzielił wsparcia 93 osobom.
Aktywizacja społeczna i zapobieganie wykluczeniu to równie ważna część gdyńskiego systemu wspierania seniorów. Działania aktywizujące osoby starsze w Gdyni koordynuje Centrum Aktywności Seniora. W ubiegłym roku CAS działało w partnerstwie z 43 podmiotami, wśród których znajdowały się m.in. organizacje pozarządowe, instytucje oraz szkoły. Centrum koordynuje działalność 6 klubów seniora. Ponadto współpracuje i wspiera merytorycznie kolejne 22 kluby na terenie Gdyni. W ubiegłym roku w bazie centrum znalazło się 9921 osób starszych.
O tym, że wiek nie jest przeszkodą w zdobywaniu wiedzy, świadczy aktywność Gdyńskiego Uniwersytetu III Wieku. W zajęciach edukacyjnych w ubiegłym roku brało udział łącznie 1775 studentów.
Oferta miejska pod kątem osób starszych cały czas jest rozwijana. 14 listopada ubiegłego roku podpisano umowę na zaadaptowanie budynku dawnego Gimnazjum nr 1 przy ul. 10 lutego, w którym powstanie Centrum Nowoczesnego Seniora - miejsce, które będzie dla starszych wiekiem gdynian centralnym punktem ich społecznej aktywności. Planowany termin zakończenia prac nad Centrum Nowoczesnego Seniora to listopad 2024, uruchomienie przewidywane jest na przełomie roku.
Demografia a polityka senioralna
Od dłuższego czasu głośno mówi się o tym, że zmiany demograficzne zachodzące w naszym społeczeństwie sprawiają, że polityka senioralna musi wysunąć się na prowadzenie wśród priorytetów rządzących. Społeczeństwo się starzeje, a konieczność zapewnienia odpowiedniej opieki seniorom przy jednoczesnym zatrzymaniu ich dzieci i wnuków na rynku pracy jest obecnie traktowana jako jedno z najważniejszych wyzwań. Rządzący pracują więc nad zmianami w przepisach i szukają rozwiązań, które pozwolą sprostać wymaganiom płynącym z zachodzących w społeczeństwie zmian.
Ulga podatkowa a aktywizacja zawodowa
Zgodnie z obowiązującymi przepisami emeryt-pracodawca nie może zaliczyć kosztów wynagrodzenia ani składek do kosztów uzyskania przychodu. Co prawda istnieje możliwość zastosowania w tym zakresie ulgi aktywizacyjnej, jednak jest to rozwiązanie krótkotrwałe i mało dostępne dla seniorów. W ostatecznym rozrachunku senior, który chce legalnie zatrudnić pomoc domową, znajduje się w znacząco gorszej sytuacji niż osoby prowadzące działalność gospodarczą, które mogą analogiczne koszty zatrudnienia uwzględnić w swoich rozliczeniach podatkowych. To oczywiście zniechęca do legalnego powierzania pracy i opłacania wymaganych składek i podatków, a tym samym przyczynia się do funkcjonowania w tym zakresie szarej strefy. Zasadne byłoby więc wprowadzenie zmian, które wywołałyby odwrotny efekt, np. poprzez stworzenie odpowiedniej ulgi podatkowej lub wprowadzenie możliwości częściowego odliczenia kosztów legalnego zatrudnienia pomocy domowej przez osoby starsze.
Tymczasem do Ministerstwa Finansów i Gospodarki w lutym 2026 r. trafiła petycja dotycząca tej problematyki. Jej autor poprosił o refleksję nad obecnym podejściem systemu podatkowego i ubezpieczeniowego do kwestii legalnego zatrudniania pomocy domowej przez osoby starsze, w szczególności emerytów znajdujących się w trudniejszej sytuacji życiowej. W treści wskazał, że jako osoba w wieku emerytalnym, zmuszona z powodów zdrowotnych i życiowych do korzystania z pomocy osoby trzeciej, zdecydował się na legalne zatrudnienie pomocy domowej z pełnym zgłoszeniem do ZUS oraz opłacaniem wszystkich należnych składek i podatków. Rozwiązanie to wiąże się jednak z ponoszeniem wysokich dodatkowych kosztów bez możliwości objęcia ich jakąkolwiek preferencją podatkową.
ULGI PODATKOWE, ZWROT PODATKU DLA SENIORÓW - 6 SPOSÓBÓW
Zatrudnianie osób starszych - korzyści i możliwości
Zatrudnienie osób powyżej 50. roku życia staje się odpowiedzią na rosnące trudności w znalezieniu wykwalifikowanych pracowników. Seniorzy, jako coraz bardziej znacząca grupa na rynku pracy, dysponują istotnymi kompetencjami, a także umiejętnościami technicznymi, co czyni ich cennymi pracownikami. Dzięki dużemu doświadczeniu życiowemu i zawodowemu, seniorzy podejmują świadome decyzje oraz dotrzymują terminów.
Potrafią nawiązywać dobre relacje interpersonalne i wzbudzają zaufanie, zwłaszcza w kontaktach z klientami z ich pokolenia. Ponadto, lojalność i dyspozycyjność seniorów sprzyja utrzymaniu stabilności w zatrudnieniu. Młodsi pracownicy mogą korzystać z ich wiedzy jako mentorzy. Dodatkowymi korzyściami dla pracodawców są zwolnienia z części składek na Fundusz Pracy, co przyczynia się do obniżenia kosztów zatrudnienia.
Znalezienie wykwalifikowanych pracowników jest coraz większym wyzwaniem dla pracodawców.
Prezydent Miasta Gdyni zarządzeniem nr 1991/25/IX/L z dnia 9.12.2025 r. ogłasza otwarty konkurs ofert dla organizacji pozarządowych i podmiotów, o których mowa w art. I. Art. 11 oraz art. 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. 2025 r. poz. 1338) w związku z Uchwałą Nr XXIV/607/25 Rady Miasta Gdyni z dnia 26 listopada 2025 r. w sprawie uchwalenia rocznego Programu współpracy miasta Gdyni z organizacjami pozarządowymi. Oferty należy składać za pośrednictwem generatora ofert na stronie internetowej www.witkac.pl w terminie do dnia 02 stycznia 2026 r., godz. 14:00 wraz z wymaganymi załącznikami. Po złożeniu oferty należy dostarczyć do Centrum Aktywności Seniora w Gdyni (ul. 3 Maja 27-31, 81-364 Gdynia) w terminie do dnia 09 stycznia 2026 r. W ramach realizacji zadania dofinansowane będzie: prowadzona w klubach seniora działalność integracyjna, działalność prozdrowotna, działalność kulturalna i edukacyjna, realizacja pasji i zainteresowań, budowanie świadomości prawnej seniorów i osób we wczesnym okresie późnej dojrzałości, tworzenie grup samopomocowych, których członkowie wspierać się będą w trudnościach dnia codziennego.
Składane oferty powinny zawierać opis konkretnych działań, których realizacja rozpoczyna się 09 lutego 2026 r. Wybór oferty jest dokonywany w trybie otwartego konkursu ofert przeprowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. Prezydent Miasta Gdyni podejmie decyzję o wyborze podmiotów, które uzyskają dotacje na wsparcie realizacji zadania publicznego, po zasięgnięciu opinii Komisji Konkursowej. Komisja zaopiniuje oferty na podstawie kryteriów zawartych w Karcie Opinii o Ofercie realizacji zadania publicznego, przyjętej Zarządzeniem nr 7635/24/VIII/R Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 23 kwietnia 2024 r. Jednocześnie Komisja Konkursowa przyzna im odpowiednią liczbę punktów za każde kryterium.
tags: #urzad #miasta #gdynia #zatrudnianie #emerytow