Zmiana pracy w trakcie roku kalendarzowego wiąże się z koniecznością ustalenia nowego wymiaru urlopu wypoczynkowego. Przepisy Kodeksu pracy precyzyjnie regulują tę kwestię, zapewniając pracownikom prawo do urlopu proporcjonalnego do przepracowanego czasu u każdego z pracodawców.
Pracownicy, którzy w trakcie roku zmieniają pracę, mają prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze odpowiadającym ich stażowi pracy. Powyższe wynika z art. 1551 § 1 kodeksu pracy. Zgodnie z jego treścią w roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy u dotychczasowego pracodawcy, pracownikowi przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w tym roku, chyba że przed ustaniem tego stosunku pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze.
U kolejnego pracodawcy pracownikowi przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego, w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego. Ponadto art. 1551 § 2 kodeksu pracy modyfikuje zasadę proporcjonalności. Trzeba pamiętać, że w każdym przypadku łączny wymiar urlopu w roku kalendarzowym nie może być niższy niż wynikający z okresu przepracowanego w tym roku u wszystkich pracodawców.
Tym samym, jeżeli u dotychczasowego pracodawcy pracownik wykorzystał urlop w wymiarze wyższym niż należny mu ze względu na okres przepracowany u tego pracodawcy, u kolejnego pracodawcy będzie on miał prawo do urlopu wypoczynkowego w odpowiednio niższym wymiarze, a nawet wcale.
Jak obliczany jest urlop przy zmianie pracodawcy?
W przypadku zmiany pracodawcy w trakcie roku, każdy z pracodawców odrębnie ustala wymiar urlopu proporcjonalnie do okresu zatrudnienia u niego. Zasadniczo, łączny wymiar urlopu należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym nie może przekroczyć wymiaru wynikającego z jego stażu pracy (20 lub 26 dni). Jednakże, w sytuacji nakładających się na siebie okresów zatrudnienia, nie stosuje się tej zasady w tradycyjnym rozumieniu, gdyż nie da się jej zastosować.
Przykład: Pracownik pracuje od kilku lat w firmie X. Zatrudnienie kończy się 4 maja. 6 maja podejmuje zatrudnienie w firmie Y (umowa zawarta na rok). Dopełnienia maja do pełnego miesiąca dokonuje pracodawca X. U niego urlop wynosi 11 dni (26 dni × 5/12, zaokrąglone w górę do pełnego dnia). Opierając się na okresie zatrudnienia u pracodawcy Y, urlop wynosiłby 16 dni (7/12 z 26 dni, zaokrąglone w górę do pełnego dnia).
W sytuacji gdy pracownik pozostaje w tym samym czasie w zatrudnieniu u dwóch pracodawców, każdy z nich rozlicza całkowicie odrębnie urlop wypoczynkowy. U pracodawcy 1 pracownik nabywa prawo do 11 dni urlopu, u pracodawcy 2 - 18 dni urlopu (8/12 z 26 dni, zaokrąglone w górę do pełnego dnia). Obaj pracodawcy rozliczyć powinni miesiąc równoległego zatrudnienia (maj). W tym przypadku nie jest możliwe ograniczenie łącznego wymiaru urlopu do 26 dni, gdyż przez pewien czas pracownik był zatrudniony równolegle u dwóch pracodawców.
Zaokrąglanie niepełnych dni urlopu
Niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Jeżeli ustanie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy i nawiązanie takiego stosunku u kolejnego pracodawcy następuje w tym samym miesiącu kalendarzowym, zaokrąglenia do pełnego miesiąca dokonuje dotychczasowy pracodawca (art. 1552a § 3 Kodeksu pracy).
Przykład: Pracownik w firmie X pracował od 1 października 2018 r. do 20 kwietnia 2019 r. (umowa rozwiązana za porozumieniem stron). Od 21 kwietnia 2019 r. przeszedł do firmy Y. W firmie X należy naliczyć pracownikowi urlop w wymiarze: 4/12 z 20 dni = 6,66 dnia, po zaokrągleniu 7 dni. Kolejny pracodawca, zakładając, że pracownik przepracuje do końca roku, naliczy urlop za 8/12 z 20 dni, co da 13,33 dnia, ale zaokrąglenia do pełnego dnia dokonuje pierwszy pracodawca. Zatem w firmie X pracownik nabędzie prawo do 7 dni urlopu, a w firmie Y do 13 dni urlopu.
Urlop wypoczynkowy a okres wypowiedzenia
W okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. W takim przypadku wymiar udzielonego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 1551 Kodeksu pracy.
Pracodawca ma prawo udzielić pracownikowi urlopu w dowolnym terminie w okresie wypowiedzenia. Co do zasady, pracodawca powinien wysłać pracownika na urlop w tym okresie. Dopiero w sytuacji szczególnej, kiedy pracodawca z ważnych i obiektywnych przyczyn nie może udzielić urlopu w trakcie wypowiedzenia, zobowiązany jest do wypłaty ekwiwalentu za urlop.
Przykład: Panu Janowi w dniu złożenia wypowiedzenia (obowiązujący 2-tygodniowy okres wypowiedzenia) zostało do wykorzystania 6 dni urlopu wypoczynkowego. Pracodawca może udzielić mu urlopu w tym okresie. Jeśli pracownica ma 20 dni urlopu i otrzymała wypowiedzenie z 2-tygodniowym okresem wypowiedzenia, pracodawca może wysłać ją na 10 dni urlopu (tyle dni roboczych było do końca okresu wypowiedzenia), za pozostałe 10 dni musi wypłacić ekwiwalent.
Wymiar urlopu wypoczynkowego i urlop liczony proporcjonalnie - odcinek 4
Urlop na umowach cywilnoprawnych i samozatrudnienie
Zasady naliczania i udzielania urlopu wypoczynkowego opisane powyżej dotyczą zatrudnienia na umowę o pracę. Jeśli masz umowę o dzieło lub umowę zlecenie, otrzymanie tego rodzaju dni wolnych musisz ustalić indywidualnie ze zleceniodawcą. W przypadku umów cywilnoprawnych ustawowe uprawnienia co do płatnych urlopów nie mają zastosowania. Zupełnie inaczej sprawa ma się w przypadku osób samozatrudnionych - przerwy od pracy nie są płatne.
Urlop wypoczynkowy jest niezbywalnym prawem pracownika zatrudnionego na umowę o pracę. W sytuacji zmiany pracodawcy w trakcie roku, urlop jest zawsze rozliczany proporcjonalnie do okresu zatrudnienia u każdego z pracodawców, z uwzględnieniem zasad zaokrąglania niepełnych dni. Niewykorzystany urlop u poprzedniego pracodawcy jest rozliczany poprzez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego lub udzielenie urlopu w okresie wypowiedzenia.
tags: #urlop #w #przypadku #zmiany #pracy