Staż z urzędu pracy jest jedną z form aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, która nadal obowiązuje pomimo wprowadzanych zmian w przepisach. Celem stażu jest nabywanie przez bezrobotnego praktycznych umiejętności do wykonywania pracy poprzez wykonywanie zadań w miejscu pracy, bez nawiązywania z organizatorem stosunku pracy. Staż może być finansowany ze środków pochodzących z Funduszu Pracy lub funduszy unijnych. Co do zasady, formuła stażowa nie różni się, inny jest tylko podmiot wypłacający stypendium stażowe.
Kto może odbyć staż z urzędu pracy?
Aby móc odbyć staż z urzędu pracy, konieczne jest posiadanie statusu bezrobotnego oraz opracowany Indywidualny Plan Działania (IPD). Kwalifikacja do stażu odbywa się na podstawie rozmów bezrobotnego z doradcą klienta, a następnie należy złożyć wniosek o staż. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, bezrobotny otrzymuje skierowanie z urzędu pracy do pracodawcy, z którym następnie zawierana jest umowa o organizację stażu.
Szczególne grupy osób, które mogą liczyć na wsparcie w ramach programów stażowych, to m.in. kobiety, osoby długotrwale bezrobotne, osoby o niskich kwalifikacjach, osoby z niepełnosprawnościami oraz osoby w wieku 50 lat i więcej. Programy stażowe są realizowane na podstawie specjalnych umów zawieranych ze starostą powiatowym.
Czas trwania i wymiar stażu
Przepisy określają maksymalną długość trwania stażu. Standardowo staż trwa od 3 do 6 miesięcy. Może on być przedłużony do 12 miesięcy, jeśli jest zakończony potwierdzeniem nabycia wiedzy lub umiejętności przeprowadzanym przez uprawnioną instytucję. W przypadku zakończenia stażu potwierdzeniem nabycia wiedzy i umiejętności, program stażu jest dostosowany do wymagań, jakie w tym celu bezrobotny musi spełnić.
Łączny okres staży odbywanych przez bezrobotnego nie może przekroczyć 24 miesięcy w okresie kolejnych 10 lat. Ponadto, przewidziano brak możliwości odbycia stażu u tego samego organizatora przez 24 miesiące od zakończenia poprzedniego zatrudnienia, stażu lub innej pracy zarobkowej. Łączny okres staży u jednego organizatora nie może przekroczyć 12 miesięcy.
Wymiar czasu realizacji programu stażu przez bezrobotnego nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy. W przypadku bezrobotnych z niepełnosprawnością, wymiar ten wynosi nie więcej niż 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Czas realizacji stażu nie może być krótszy niż 20 godzin tygodniowo. Staż nie może być realizowany w niedziele i święta, w porze nocnej, w systemie pracy zmianowej ani w godzinach nadliczbowych, chyba że starosta wyrazi na to zgodę.
Obowiązki stażysty i organizatora
Podczas odbywania stażu, bezrobotny stażysta zobowiązany jest do przestrzegania ustalonego przez organizatora rozkładu czasu pracy, sumiennego wykonywania zadań objętych programem stażu, dbałości o stan mienia oraz przestrzegania przepisów i zasad obowiązujących u organizatora, w tym zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Organizator stażu, poprzez wyznaczoną osobę - opiekuna stażysty, nadzoruje realizację stażu. Do obowiązków organizatora należy m.in. zapoznanie stażysty z programem stażu, wyznaczenie opiekuna, zorganizowanie miejsca pracy, zapewnienie szkoleń BHP, wyposażenie stażysty w niezbędne środki ochrony oraz wystawienie opinii po zakończeniu stażu.
Stypendium stażowe i dodatek
Bezrobotny odbywający staż otrzymuje stypendium stażowe, wypłacane przez starostę. Jego wysokość wynosi miesięcznie 160% wysokości zasiłku dla bezrobotnych w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, jeżeli miesięczny wymiar stażu jest równy maksymalnemu wymiarowi. W przypadku niższego wymiaru stażu, wysokość stypendium jest ustalana proporcjonalnie.
Bezrobotni, którzy zrealizowali staż zakończony potwierdzeniem nabycia wiedzy lub umiejętności, mogą ubiegać się o dodatek do stypendium. Dodatek wynosi 20% wysokości zasiłku dla bezrobotnych w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku za każdy pełny miesiąc zrealizowanego stażu. Dodatek jest przyznawany na wniosek bezrobotnego złożony w terminie do 3 miesięcy od dnia uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności.
Nowe zasady odbywania stażu z PUP od 1 czerwca 2025 r.
Od 1 czerwca 2025 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące stażu. Umowy o organizację stażu zawarte do 31 maja 2025 roku są realizowane zgodnie z dotychczasowymi przepisami.
Zmiany mają na celu ograniczenie nadużywania tej formy wsparcia przez organizatorów oraz zapewnienie, że bezrobotni realnie poszukują zatrudnienia. Staże finansowane ze środków unijnych mogą wiązać się z innymi warunkami wypłaty stypendium w porównaniu do staży finansowanych z Funduszu Pracy.
Zatrudnienie po stażu - obowiązki pracodawcy i korzyści
Co do zasady, przepisy prawa nie obligują pracodawcy do zatrudnienia stażysty po zakończeniu stażu. Taki obowiązek może jednak wynikać z zapisów umowy zawartej pomiędzy pracodawcą a urzędem pracy. Jeśli w umowie stażowej znajduje się klauzula o gwarancji zatrudnienia, pracodawca jest zobowiązany do jej wypełnienia.
Pracodawcy, którzy zdecydują się zatrudnić stażystę po zakończeniu stażu, mogą skorzystać z różnych form wsparcia. Dotyczy to m.in. bonów stażowych i zatrudnieniowych, które wiążą się z premiami dla pracodawcy lub refundacją części kosztów wynagrodzenia. Dodatkowo, pracodawcy zatrudniający osoby poniżej 30. roku życia na podstawie skierowania z urzędu pracy, mogą skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez okres 12 miesięcy.
Dlaczego mamy stażystów?
Zatrudnienie po stażu jest korzystne dla pracodawcy, ponieważ pozwala na dokładną ocenę umiejętności i zaangażowania kandydata w realnym środowisku pracy, co zmniejsza ryzyko nietrafionych decyzji rekrutacyjnych. Firma zyskuje pracownika, który posiada już wiedzę o specyfice przedsiębiorstwa.
Pozbawienie możliwości realizacji stażu i konsekwencje
Bezrobotny może zostać pozbawiony możliwości realizowania stażu przez starostę, w przypadku m.in. nieusprawiedliwionej nieobecności, naruszenia podstawowych obowiązków (np. stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości) lub usprawiedliwionej nieobecności uniemożliwiającej zrealizowanie programu stażu.
Bezrobotny, który nie podejmie albo przerwie staż, musi zwrócić poniesione koszty badań lekarskich i psychologicznych, przejazdu oraz zakwaterowania.
Po zakończeniu odbywania stażu, bezrobotny otrzymuje od organizatora opinię o realizowanych zadaniach i nabytych umiejętnościach, a starosta wydaje zaświadczenie o odbyciu stażu.
tags: #staz #z #urzedu #pracy #srodki #unijne