Wypadek przy pracy, któremu uległ zleceniobiorca podlegający ubezpieczeniu wypadkowemu, stwierdza się w karcie wypadku. Zgodnie z § 4 ust. 1 r.t.u. po ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku - nie później niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku - podmioty, o których mowa w § 2 ust. 1 r.t.u. (np. zleceniodawca), sporządzają kartę wypadku, której wzór jest określony w załączniku do r.t.u.
Statystyczną kartę wypadku przy pracy sporządza się na podstawie zatwierdzonego protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (protokołu powypadkowego) albo na podstawie karty wypadku, w których stwierdzono, że wypadek jest wypadkiem przy pracy lub wypadkiem traktowanym na równi z wypadkiem przy pracy.
W przypadku gdy poszkodowanym jest pracownik, zespół powypadkowy sporządza (według ustalonego wzoru) protokół powypadkowy. Natomiast w przypadku osób niebędących pracownikami, np. zleceniobiorców, zamiast protokołu sporządza się kartę wypadku. W obu tych dokumentach powinno znaleźć się stwierdzenie, że wypadek jest wypadkiem przy pracy (lub wypadkiem traktowanym na równi z wypadkiem przy pracy) albo że dane zdarzenie takim wypadkiem nie jest. Jeżeli protokół powypadkowy albo karta wypadku określa, że mamy do czynienia z wypadkiem przy pracy (lub wypadkiem traktowanym na równi z wypadkiem przy pracy), to podmiot sporządzający kartę ma obowiązek sporządzić statystyczną kartę wypadku przy pracy. To oznacza zarazem, że w przypadku nieuznania danego zdarzenia za wypadek statystycznej karty się nie sporządza.
Statystyczną kartę wypadku należy przekazać w formie elektronicznej na portal sprawozdawczy Głównego Urzędu Statystycznego.
Kto ustala przyczyny i okoliczności wypadku przy pracy?
Podmioty, dla których ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy dokonuje ZUS, zawiadamiają o wypadku terenową jednostkę organizacyjną ZUS, właściwą ze względu na siedzibę prowadzenia działalności albo miejsce sprawowania opieki określone w umowie uaktywniającej, o której mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.
Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku od poszkodowanego albo uprawnionego członka rodziny, podmioty z wyżej wymienionego katalogu mają obowiązek niezwłocznego ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku. Zobowiązane podmioty powiadamiają w sposób pisemny właściwą terenową jednostkę organizacyjną ZUS o wszczęciu postępowania dotyczącego ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Przedstawiciel ZUS może brać udział w tym postepowaniu.
Wzór karty wypadku znajduje się w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 stycznia 2022 r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzenia (Dz. U. z 2022, poz. 223).
Wypadek przy pracy zleceniobiorcy a statystyka
Wypadek przy pracy, któremu uległ zleceniobiorca podlegający ubezpieczeniu wypadkowemu, jest uwzględniany w liczbie poszkodowanych w wypadkach przy pracy, którą płatnik składek podaje w informacji ZUS IWA składanej za rok kalendarzowy, w którym została sporządzona dokumentująca go karta wypadku. Wykazywana w informacji ZUS IWA liczba poszkodowanych w wypadkach przy pracy ma wpływ na wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe.
Kategorię ryzyka dla płatnika składek ustala się w zależności od ryzyka określonego wskaźnikami częstości: poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem, poszkodowanych w wypadkach przy pracy śmiertelnych i ciężkich oraz zatrudnionych w warunkach zagrożenia. Dane dotyczące liczby poszkodowanych przy pracy ogółem, poszkodowanych w wypadkach przy pracy śmiertelnych i ciężkich oraz zatrudnionych w warunkach zagrożenia płatnik składek przekazuje do ZUS przy wykorzystaniu informacji ZUS IWA, w terminie do 31 stycznia danego roku za poprzedni rok kalendarzowy. Stąd też liczba poszkodowanych w wypadkach przy pracy ma wpływ na wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującej w danym roku składkowym tylko w przypadku tych płatników składek, którym przedmiotową stopę procentową ustala ZUS.
Podstawy zgłaszania urazów w pracy: Co musisz wiedzieć o zgłaszaniu urazów w pracy
Co to jest wypadek przy pracy?
Za wypadek przy pracy uważa się zdarzenie, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Uznaje się je za wypadek przy pracy na podstawie ustalenia jego okoliczności i przyczyn, w szczególności poprzez:
- Zabezpieczenie miejsca wypadku w sposób pozwalający odtworzyć jego okoliczności.
- Dokonanie oględzin miejsca wypadku, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych, stanu urządzeń ochronnych oraz zbadanie warunków wykonywania pracy i innych okoliczności, które mogły mieć wpływ na powstanie wypadku.
- Wysłuchanie wyjaśnień poszkodowanego, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala.
- Zebranie informacji dotyczących wypadku od świadków wypadku.
- Zebranie innych dowodów dotyczących wypadku, uznanych za niezbędne.
Karta wypadku musi zostać sporządzona w 3 egzemplarzach: egzemplarz dla poszkodowanego albo uprawnionego członka rodziny, egzemplarz dla podmiotu ustalającego okoliczności i przyczyny wypadku, egzemplarz dla ZUS, jeżeli zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy.
| Rodzaj zdarzenia | Liczba poszkodowanych | Wpływ na składkę wypadkową |
|---|---|---|
| Wypadki przy pracy ogółem | Tak | Tak |
| Wypadki śmiertelne i ciężkie | Tak | Tak |
| Zatrudnieni w warunkach zagrożenia | Tak | Tak |
Od 1 stycznia 2023 r. obowiązuje zmieniony wzór statystycznej karty wypadku przy pracy. Zmiana ta ma na celu ujednolicenie danych dotyczących wypadków przy pracy z normami Europejskiej Statystyki w Zakresie Wypadków przy Pracy (ESAW). Pracodawcę obowiązują od 1 stycznia 2023 r. nowe zasady sporządzania i przesyłania do urzędu statystycznej karty wypadku przy pracy oraz jej nowy wzór.
tags: #statystyczna #karta #wypadku #umowa #zlecenie