Wizyta w urzędzie pracy to nic przyjemnego, a rejestrowanie się jako bezrobotny jest po prostu przykre. I te pytania snujące się po głowie, gdy jedziesz komunikacją miejską na bilecie jednorazowym, za który zwrócą Ci pieniądze: Jak znajdę pracę bez doświadczenia? Jak zdobyć doświadczenie, żeby znaleźć pracę? Co było pierwsze: doświadczenie czy praca? Rozwiązaniem jest staż z urzędu pracy. Może nie doskonałym, ale naprawdę głupio byłoby z niego nie skorzystać. Głowa do góry! Może zaraz okaże się, że możliwości zdobycia pracy leżą w zasięgu ręki.
Staż to Twój plan awaryjny, ale wciąż chcesz zdobyć pracę, którą sobie wymarzyłeś. Miej zawsze pod ręką profesjonalne CV! Skorzystaj z kreatora CV i stwórz dokument w 5 minut.
Z artykułu dowiesz się:
- Ile trwa staż z urzędu pracy?
- Czy staż z urzędu pracy jest płatny (i ile można zarobić)?
- Jak dostać się na staż z urzędu pracy?
- Co to jest bon stażowy?
- Czy można zrezygnować ze stażu?
1. Staż z Urzędu Pracy - dla kogo i dlaczego? Co to jest staż?
Staż to, według definicji ustawy, przyuczenie do zawodu w miejscu pracy pod okiem mentora. Urzędy Pracy oferują bezrobotnym płatne staże, które są formą aktywizacji zawodowej dla szukających zatrudnienia i chcących zdobyć kwalifikacje.
Staż to forma aktywizacji zawodowej, która ma na celu nauczyć osobę bezrobotną umiejętności praktycznych potrzebnych do zatrudnienia w odpowiednim miejscu pracy. Staż zawodowy to forma nauki zawodu, która ma na celu zdobycie lub doskonalenie umiejętności w rzeczywistym środowisku pracy. Jest to istotny element aktywizacji zawodowej, szczególnie dla osób bezrobotnych, a także dla absolwentów szkół i uczelni, którzy chcą zdobyć pierwsze doświadczenie w swoim zawodzie.
Celem stażu jest umożliwienie uczestnikom nabycia praktycznych umiejętności oraz zapoznanie się z wymaganiami rynku pracy. Stażysta pracuje pod opieką mentora, co umożliwia bezpośrednie uczenie się zawodu w kontekście rzeczywistych zadań i wyzwań. Warto pamiętać, że staż nie jest traktowany jako zwykła praca, lecz jako okazja do nauki i rozwoju.
Podstawą prawną dla stażu zawodowego w Polsce jest Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawa ta definiuje staż jako instrument aktywizacji zawodowej, który ma na celu nabycie przez osobę bezrobotną umiejętności praktycznych potrzebnych do wykonywania pracy, bez nawiązywania stosunku pracy z pracodawcą.
Zgodnie z tą ustawą, skierowanie do odbycia stażu przysługuje określonym grupom osób, w tym młodym absolwentom, osobom długotrwale bezrobotnym oraz osobom powyżej 50. roku życia.
Stażysta w trakcie odbywania stażu pozostaje osobą bezrobotną, nie jest pracownikiem. Ma natomiast prawo do dwóch dni wolnych za każde 30 dni kalendarzowe odbywania stażu, za które przysługuje stypendium.
Pierwszym z nich jest staż z urzędu pracy, przeznaczony dla osób bezrobotnych, w tym młodych absolwentów oraz osób długotrwale bezrobotnych. Czas trwania takiego stażu wynosi zazwyczaj od 3 do 12 miesięcy, a stażysta otrzymuje stypendium w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych. Uczestnictwo w stażu wymaga skierowania z urzędu pracy, a osoby biorące w nim udział zachowują status bezrobotnego i są objęte ubezpieczeniem społecznym.
Staż jest realizowany pod nadzorem wyznaczonej przez Ciebie osoby, tzw. opiekuna stażysty. Po zakończeniu stażu bezrobotny powinien otrzymać od starosty zaświadczenie o odbytym stażu w terminie nie późniejszym niż 7 dni od zakończenia stażu.
Staż z urzędu pracy jest jedną z form gromadzenia doświadczeń zawodowych i zwiększania swojej atrakcyjności na rynku pracy przez osoby bezrobotne.
Kto może odbyć staż z urzędu pracy?
Niestety, nie każdy. Wynika to z samego założenia programu, jakim jest aktywizacja zawodowa ludzi młodych (bez doświadczenia) i starszych, czyli potencjalnie osób z najmniejszą szansą na znalezienie pracy. Staż z urzędu pracy może odbyć:
- Bezrobotny poniżej 30. roku życia
- Bezrobotny powyżej 50. roku życia.
Ustawa wydana w 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazuje grupy osób, którym przysługuje skierowanie do odbycia stażu. Są to:
- bezrobotni poniżej 25 roku życia,
- bezrobotni poniżej 30 roku życia, jeżeli ukończyli szkołę wyższą mniej niż 12 miesięcy wcześniej,
- bezrobotni po 50 roku życia,
- bezrobotni z wykształceniem średnim lub niższym, niemający doświadczenia zawodowego,
- kobiety wracające na rynek pracy po urodzeniu dziecka,
- bezrobotni samotnie wychowujący niepełnosprawne dziecko,
- długotrwale bezrobotni,
- bezrobotni z orzeczeniem o niepełnosprawności,
- osoby wracające na rynek pracy po odbyciu kary pozbawienia wolności.
Do programu stażowego mogą zostać zakwalifikowani również:
- bezrobotni długotrwale,
- bezrobotni korzystający ze świadczeń z pomocy społecznej,
- bezrobotni posiadający co najmniej jedno dziecko do 6 roku życia lub co najmniej jedno dziecko niepełnosprawne do 18 roku życia,
- bezrobotni niepełnosprawni.
Istnieją też inne sytuacje, w których można ubiegać się o staż z urzędu pracy takie jak brak kwalifikacji zawodowych, doświadczenia zawodowego czy wykształcenia średniego.
Uwaga: Nie możesz ubiegać się o staż, jeśli jesteś studentem. Możliwość skorzystania z programu aktywizacji bezrobotnych przysługuje wyłącznie osobom, które nie uczestniczą w kształceniu formalnym w trybie stacjonarnym.
Rada: Zasady odbywania stażu mogą być różne w różnych urzędach pracy. Pamiętaj, żeby zapoznać się z regulaminem dostępnym na stronie internetowej Twojego lokalnego pośredniaka.
Dlaczego warto starać się o staż z urzędu pracy?
Przede wszystkim dlatego, że to łatwiejsze, niż zdobycie etatu. Po drugie dlatego, że na stażu z urzędu pracy masz gwarantowane wynagrodzenie. A wcale nie jest to normą. Koszty zatrudnienia stażysty pokrywa w całości urząd pracy. To właśnie z tego powodu szybciej znajdziesz ofertę stażu, niż pracy - firmy bardzo chętnie idą na układ, który zapewnia im darmowego stażystę.
I jeszcze jedno - po stażu z urzędu pracy masz duże prawdopodobieństwo zatrudnienia. Co prawda wszystko zależy od ustaleń pomiędzy pracodawcą (organizatorem stażu) a konkretnym urzędem pracy, zawartych w umowie stażowej. W każdym razie - czy masz to na papierze, czy nie - na pewno jesteś coraz dalej od bezrobocia a bliżej czegoś na kształt kariery.
2. Podanie o staż, czyli jak dostać się na staż z urzędu pracy?
Żeby dostać się na staż z urzędu pracy, należy złożyć wniosek o staż z urzędu pracy. Jeśli masz szczęście, nie musisz robić nic. Dosłownie nic. Po prostu być bezrobotnym (zarejestrowanym!).
Jeśli urzędnik-doradca nie przedstawi Ci oferty stażu podczas jednej z wyznaczonych wizyt w urzędzie pracy, prawdopodobnie nie znalazł niczego, co odpowiada Twojemu doświadczeniu i kwalifikacjom. Wtedy możesz, a właściwie powinieneś wziąć sprawy w swoje ręce. Jak? Wybrać pracodawcę, poprosić go o możliwość odbycia u niego stażu, po czym - jeśli się zgodzi - zgłosić ten fakt w urzędzie pracy.
To bardzo korzystne wyjście. Masz szansę zdobyć pracę, która naprawdę Ci odpowiada oraz odpowiedź na pytanie: co po stażu z urzędu pracy?
Rada: Do wniosku o staż z urzędu pracy dołącz swoje CV oraz - jeśli chcesz - list motywacyjny. Chcesz od razu napisać CV? Skorzystaj z naszego kreatora, w którym znajdziesz profesjonalne szablony do uzupełnienia i praktyczne podpowiedzi.
Aby móc przyjmować stażystów z urzędu pracy, pracodawca musi podpisać umowę ze starostwem powiatowym. W umowie należy uwzględnić miejsce odbywania stażu i jego program. Taki program powinien zawierać podstawowe informacje na temat stanowiska:
- nazwę specjalności lub zawodu,
- zakres wykonywanych zadań,
- rodzaj uzyskanych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych,
- sposób potwierdzenia zdobytych kwalifikacji lub umiejętności,
- opiekuna stażysty.
Pracodawca powinien też uwzględnić informacje na temat potencjalnego stażysty, takie jak:
- predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne,
- poziom wykształcenia,
- kwalifikacje zawodowe.
3. Staż z urzędu pracy - zasady stażowania na koszt państwa
Jak jest się bezrobotnym, każda szansa na aktywność zapewniającą zarobek wydaje się ekscytująca. Też wiem jak to jest, gdy rady typu: [...] wystarczy, że odpowiesz sobie na jedno bardzo ważne pytanie - co lubię w życiu robić. A potem zacznij to robić... stają się nie do zniesienia. Moc przekonywania równa zeru, jeśli brak Ci doświadczenia, środków finansowych i pewności siebie. Zobacz, czy przekona Cię staż z urzędu pracy.
Ile trwa staż z urzędu pracy?
Jak mówi ustawa, staż może trwać od 3 do 12 miesięcy. Co stanie się potem, zależy od Twojego pracodawcy. Ale również od Ciebie, bo bycie dobrym pracownikiem i zaangażowanie w obowiązki najczęściej kończy się zatrudnieniem.
Stażyści z urzędu pracy przed 30. rokiem życia, mogą odbywać staż do 12 miesięcy, podczas gdy pozostałe osoby mogą odbywać staż od 3 do 6 miesięcy. W przypadku skierowania na staż 3-miesięczny istnieje możliwość przedłużenia go do 6 lub 12 miesięcy. Ważne jest, aby zachować ciągłość przebiegu stażu, ponieważ nie można go przedłużyć po przerwie.
Wynagrodzenie za staż z urzędu pracy
Możesz mieć pewność, że nie będziesz pracował za darmo. W takim razie za ile? Kwota za pracę na stażu stanowi 120% zasiłku dla bezrobotnych i nazywa się stypendium stażowym. Stypendium stażowe wynosi 1565,00 zł brutto.
Stażysta z urzędu pracy otrzymuje tzw. stypendium, czyli wynagrodzenie za staż. Jest ono wypłacane przez Urząd Pracy i wynosi 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych, co w 2024 r. wynosi 1 994,40 zł. Jeśli w czasie odbywania stażu stażysta będzie niezdolny do pracy i udokumentuje to zwolnieniem lekarskim, również przysługuje mu stypendium.
Stypendium stażowe wynosi 1565,00 zł brutto.
Staż a uprawnienia emerytalne, składki i podatki
Tak! Staż z urzędu pracy wlicza się do stażu pracy.
Tak! Staż z urzędu pracy wlicza się do okresu zatrudnienia, na podstawie którego uzyskuje się uprawnienia emerytalne. Ponadto stażysta podlega ubezpieczeniu wypadkowemu i rentowemu. Należy jednak pamiętać, że Stażysta z urzędu pracy nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu. W związku z tym nie przysługuje mu zasiłek chorobowy czy macierzyński.
Pozytywną informacją dla osób przystępujących do stażu będzie też fakt, że stypendium za staż nie podlega opodatkowaniu. Zatem od tej kwoty odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy ani nie trzeba go z tego tytułu płacić po zakończeniu roku podatkowego. Oznacza to także, że nie należy tych środków wykazywać w zeznaniu podatkowym.
Jeśli odbywasz staż z urzędu pracy, a pit rozliczasz dokładnie tak, jak w przypadku stałego zatrudnienia - wstrzymaj się. Ten dochód nie jest opodatkowany, co oznacza, że nie musisz wykazywać go w zeznaniu podatkowym.
Urlop na stażu zawodowym
Również odpowiadamy twierdząco.
Stażysta nie ma prawa do urlopu pracowniczego, dlatego że nie jest zatrudniony, a raczej (Uwaga, mądre słowo) nie nastąpiło nawiązanie stosunku pracy. Będąc na stażu, wciąż masz status bezrobotnego. Przysługują Ci za to dwa dni wolne na każde 30 dni kalendarzowe odbywania stażu.
Po przepracowaniu 30 dni kalendarzowych stażyście przysługuje prawo do dwóch dni wolnych za każdy miesiąc odbywania stażu. Dni te można wykorzystać w danym miesiącu lub odłożyć na później, co daje możliwość skumulowania dni wolnych i ich wykorzystania w ostatnim miesiącu stażu. Warto zaznaczyć, że dni wolne są przyznawane "z góry", co oznacza, że stażysta nabywa do nich prawo na początku każdego miesiąca.
W przypadku nieobecności spowodowanej innymi przyczynami (np. chorobą), stażysta powinien ustalić to bezpośrednio z opiekunem lub pracodawcą, ponieważ nie istnieje formalny mechanizm urlopu na żądanie dla stażystów.
Ważne: Osoby, które dostały się na staż z urzędu pracy mają zagwarantowane wolne soboty i niedziele, a także maksymalnie 8-godzinny dzień pracy.
Za ostatni miesiąc odbywania stażu pracodawca jest obowiązany udzielić dni wolnych przed upływem terminu zakończenia stażu.
Ubezpieczenie zdrowotne
Nie. Staż z urzędu pracy nie zapewnia ubezpieczenia zdrowotnego. Podlegasz za to ubezpieczeniu rentowemu i wypadkowemu.
Warto pamiętać, że osoby odbywające staż są objęte ubezpieczeniem zdrowotnym oraz składkami na ubezpieczenia rentowe i wypadkowe.
Czas pracy i lista obecności na stażu
Czas pracy stażysty z urzędu pracy wynosi 8 godzin na dobę i 40 godzin w tygodniu. Jeśli stażysta posiada orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie może pracować powyżej 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Osoba odbywająca staż nie może pracować w godzinach nadliczbowych. Ma ona również prawo do odpoczynku dobowego i tygodniowego na zasadach umowy o pracę.
Warto pamiętać, że stażysta ma zakaz odbywania stażu w:
- niedziele i święta,
- porze nocnej,
- systemie pracy zmianowej.
Obecność stażysty musi być udokumentowana na liście obecności, każdego dnia, kiedy stażysta był obecny. Należy również dokumentować nieobecności zarówno nieusprawiedliwione, jak i usprawiedliwione np. zwolnieniem lekarskim. Podpisaną i opieczętowaną listę dostarcza do Urzędu organizator stażu, na co ma 5 dni od zakończenia miesiąca. Może to również zrobić stażysta podczas umówionej wizyty w Urzędzie Pracy.
4. Staż z urzędu pracy - rezygnacja
Jak przerwać staż z urzędu pracy? Wszystko zależy od tego, dlaczego chcesz to zrobić.
Przypadek 1.
Powiedzmy, że stażujesz sobie spokojnie, gdy nagle dostajesz dobrą ofertę pracy. Czekałeś na ten odzew od miesięcy. Natychmiast przerywasz staż i zatrudniasz się u wymarzonego pracodawcy. Wszystko dalej układa się dobrze, żyjesz długo i szczęśliwie.
Przypadek 2.
Druga sytuacja to staż, który nie ma nic wspólnego ze swoimi założeniami (np. pracodawca każe Ci sprzątać, a miałeś księgować dokumenty). Wtedy składasz skargę na pracodawcę, a jeśli zostanie pozytywnie rozpatrzona, przerywasz staż i wracasz na listę bezrobotnych, oczekując na kolejną ofertę.
Przypadek 3.
Trzeci przypadek to rezygnacja ze stażu bez powodu. Wtedy musisz ponieść konsekwencje. Jakie? Zostaniesz pozbawiony statusu bezrobotnego na: 120 dni, 180 dni lub 270 dni (w zależności od tego, który raz już rezygnujesz).
Przypadek 4.
Ciąża. W przypadku, gdy ciąża stażystki nie pozwala na wykonywanie prac, które znajdują się w planie stażu, urząd pracy ma obowiązek zaproponować jej inny staż. Kobiecie, która podjęła staż z urzędu pracy nie przysługuje zasiłek macierzyński.
Formalnie do rozwiązania stażu uprawniony jest Urząd Pracy, gdyż to z nim stażysta podpisuje umowę. Pracodawca może natomiast zawnioskować o rozwiązanie umowy, zwłaszcza jeżeli stażysta w jakiś sposób zawinił, np. stawił się nietrzeźwy w zakładzie pracy, wyrządził szkody czy nie usprawiedliwił nieobecności. Takie sytuacje jak najbardziej mogą być podstawą rozwiązania umowy z winy stażysty, a to z kolei wiąże się koniecznością zwrócenia przez niego części kosztów na zorganizowanie stażu takich jak koszty badań lekarskich. Nie podlega natomiast zwrotowi otrzymane stypendium stażowe.
5. Bon stażowy - bon mot czy szansa?
Bon brzmi jak wygrana na loterii lub przydział na świąteczne zakupy w Auchan. Bon to coś, co możesz spieniężyć, ale pieniądzem nie jest. A bon stażowy? Jak mówi prawo bon stażowy stanowi gwarancję skierowania do odbycia stażu u pracodawcy wskazanego przez bezrobotnego na okres 6 miesięcy, o ile pracodawca zobowiąże się do zatrudnienia bezrobotnego po zakończeniu stażu przez okres 6 miesięcy.
Taki zapis zawarty jest w Art. 66l. “Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy”.
Aby zdobyć bon stażowy musisz mieć maksymalnie 30 lat i przedstawić w urzędzie pracy firmę, która:
- zgodziła się przyjąć Cię na sześciomiesięczny staż,
- zatrudnić Cię na kolejne pół roku po zakończeniu stażu.
Jeśli starosta zaakceptuje wniosek, zdobyłeś bon stażowy, który stanowi zachętę (lub jak kto woli nagrodę) dla pracodawcy w wysokości ponad 1500 zł. Taką kwotę będzie dostawał co miesiąc przez pół roku. Tobie bon stażowy zapewni pokrycie wydatków (dodatkowe 600 zł - po 100 zł co miesiąc). Możesz liczyć na zwrot kosztów dojazdów i badań lekarskich.
Musisz napisać również list motywacyjny? W naszym kreatorze znajdziesz nowoczesne wzory do wypełnienia i praktyczne porady.
Czym jest (4) bon stażowy?
tags: #program #staz #1 #2 #etatu