Utrata ciąży to niezwykle trudne doświadczenie dla przyszłych rodziców. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że w takiej sytuacji przysługuje prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego. Aby skorzystać z urlopu macierzyńskiego po poronieniu, należy spełnić określone warunki, które od 6 sierpnia 2025 roku uległy znaczącym zmianom, upraszczając procedury i zapewniając realne wsparcie socjalne i urlopowe.
Do tej pory, aby uzyskać świadczenia po utracie ciąży, wymagany był akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu, który można było uzyskać dopiero po ustaleniu płci dziecka. W praktyce oznaczało to, że wiele kobiet, zwłaszcza po bardzo wczesnych poronieniach, było pozbawionych należnych im świadczeń. Nowe przepisy znoszą te formalne bariery, wprowadzając znaczące ułatwienia.
Nowe przepisy dotyczące poronienia od 6 sierpnia 2025 r.
Od 6 sierpnia 2025 roku weszły w życie rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które fundamentalnie zmieniają zasady przyznawania skróconego urlopu macierzyńskiego oraz zasiłku pogrzebowego po utracie ciąży. Kluczową zmianą jest zniesienie wymogu ustalania płci dziecka oraz posiadania aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu. Teraz kobiety, które doświadczyły straty ciąży na dowolnym jej etapie, mają prawo do 8 tygodni urlopu macierzyńskiego oraz zasiłku macierzyńskiego w wysokości 100% podstawy wymiaru.
Warunkiem skorzystania z tych świadczeń jest przedstawienie zaświadczenia o martwym urodzeniu, wystawionego przez lekarza lub położną na podstawie dokumentacji medycznej. Nie jest już konieczne przeprowadzanie badań genetycznych ani ustalanie płci dziecka. Ministerstwo Zdrowia przygotowało wzór takiego zaświadczenia, co dodatkowo ułatwi procedurę jego wystawiania.
Skrócony urlop macierzyński po poronieniu
Pracownica, która urodziła dziecko w trakcie trwania stosunku pracy, ma prawo do urlopu macierzyńskiego. Urlop ten przysługuje również po martwym urodzeniu lub stracie ciąży, choć jest wtedy krótszy - stanowi tzw. skrócony urlop macierzyński. Formalnie jest to taki sam rodzaj urlopu, jak standardowy urlop macierzyński.
Jeżeli ciąża zakończyła się martwym urodzeniem, pracownicy przysługuje skrócony urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni od zakończenia ciąży, zgodnie z art. 1801 § 1 Kodeksu pracy. Urlop ten przysługuje bez względu na czas trwania ciąży. Prawo do urlopu macierzyńskiego, w tym skróconego urlopu, wynika z artykułów 180-184 Kodeksu pracy. Zasady przyznawania zasiłku macierzyńskiego określa ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r.
Co istotne, ze skróconego urlopu można skorzystać również wtedy, gdy nie został sporządzony akt urodzenia. Pracodawca nie ma prawa odmówić pracownicy skróconego urlopu macierzyńskiego po martwym urodzeniu.
Zaświadczenie o martwym urodzeniu - kto może wystawić?
Od 6 sierpnia 2025 roku lekarz lub położna wystawia zaświadczenie o martwym urodzeniu bez względu na czas trwania ciąży. Nie ma już potrzeby przeprowadzania badań genetycznych ani ustalania płci. Ministerstwo Zdrowia przygotowało wzór zaświadczenia, który ma ułatwić ich wystawianie przez personel medyczny.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego po utracie ciąży
Kobieta, która straciła ciążę na dowolnym jej etapie, ma prawo do 8 tygodni urlopu macierzyńskiego oraz zasiłku macierzyńskiego w wysokości 100% podstawy wymiaru. Ma to na celu zapewnienie jej wsparcia finansowego oraz możliwości regeneracji fizycznej i psychicznej po trudnym doświadczeniu.
Przy spełnieniu kryteriów, przysługuje również zasiłek pogrzebowy.
Zasiłek pogrzebowy po poronieniu
Od 6 sierpnia 2025 roku prawo do zasiłku pogrzebowego po poronieniu można udokumentować kartą zgonu (także kopią) albo zaświadczeniem lekarza specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii (lub lekarza w trakcie specjalizacji) albo położnej o martwym urodzeniu - bez względu na czas trwania ciąży. Dokument ten jest wystawiany na podstawie dokumentacji medycznej, gdy nie można sporządzić aktu urodzenia dziecka (np. nie ustalono płci). W takiej sytuacji datę zgonu na potrzeby zasiłku ustala się na podstawie karty zgonu lub zaświadczenia. Rozwiązanie to ujednolica praktykę i znosi wcześniejszy wymóg ustalania płci dziecka, analogicznie do zmian dotyczących prawa do urlopu macierzyńskiego po poronieniu.
Podstawa prawna dla powyższych zmian to § 16 i § 17 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 21 lipca 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. 2025 poz. 968) oraz rozporządzenie z 21 lipca 2025 r. dotyczące dokumentowania świadczeń po stracie ciąży (Dz.U. 2025 poz. 969).
Poronienia – przyczyny i badania
Podsumowanie
Po poronieniu (martwym urodzeniu) pracownica ma prawo do 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, za który przysługuje zasiłek macierzyński (art. 1801 Kodeksu pracy). Od 6 sierpnia 2025 roku, gdy nie można sporządzić aktu urodzenia dziecka, wystarczające jest zaświadczenie lekarskie lub od położnej. Uproszczone procedury mają na celu zapewnienie wsparcia kobietom w trudnym momencie utraty ciąży.
Urlop macierzyński - podstawowe informacje
Urlop macierzyński jest jednym z podstawowych uprawnień pracowniczych w przypadku macierzyństwa. Kobieta zatrudniona na podstawie umowy o pracę ma prawo do urlopu macierzyńskiego po urodzeniu, przysposobieniu lub wzięciu dziecka na wychowanie. Aby z niego skorzystać, należy złożyć pisemny wniosek o urlop macierzyński.
Wymiar urlopu macierzyńskiego
Zgodnie z art. 180 § 1 Kodeksu pracy, pracownicy przysługuje prawo do urlopu macierzyńskiego w wymiarze uzależnionym od liczby urodzonych dzieci przy jednym porodzie:
- Jedno dziecko: 20 tygodni
- Dwoje dzieci: 31 tygodni
- Troje dzieci: 33 tygodnie
- Czworo dzieci: 35 tygodni
- Pięcioro lub więcej dzieci: 37 tygodni
Kiedy złożyć wniosek o urlop macierzyński?
Wniosek o urlop macierzyński można złożyć w dwóch momentach:
- Przed przewidywaną datą porodu: Pracownica ma prawo rozpocząć urlop macierzyński maksymalnie na 6 tygodni przed planowanym terminem porodu. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie lekarskie potwierdzające przewidywaną datę porodu.
- Po porodzie: Wniosek powinien zostać złożony niezwłocznie po narodzinach dziecka, zwykle w ciągu kilku dni, wraz z odpisem aktu urodzenia dziecka. Urlop macierzyński przysługuje z mocy prawa od dnia porodu.
Jeśli równocześnie składa się wniosek o urlop rodzicielski, wniosek ten powinien zostać przekazany pracodawcy najpóźniej w ciągu 21 dni od dnia porodu.
Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu macierzyńskiego?
Urlop macierzyński jest prawem pracownicy i nie wymaga zgody pracodawcy. Pracodawca nie może odmówić jego udzielenia, o ile wniosek został złożony prawidłowo i we właściwym czasie. Odmowa przyjęcia wniosku lub próba przesunięcia terminu jest sprzeczna z przepisami Kodeksu pracy.
tags: #podanie #o #skrocony #urlop #macierzynski