Prawo do świadczeń związanych z chorobą i rodzicielstwem przysługuje z każdego tytułu podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Kiedy ma miejsce taka sytuacja? Otóż w przypadku, gdy podlegamy ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo z więcej niż jednego tytułu (np. jesteśmy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę u dwóch różnych pracodawców), bądź kiedy jeden tytuł do ubezpieczenia chorobowego jest obowiązkowy, a drugi dobrowolny (np. pracujemy na część etatu i nie uzyskujemy minimalnego wynagrodzenia, a jednocześnie prowadzimy działalność, z tytułu której przystąpimy do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego).
Zasiłek chorobowy - podstawowe informacje
Zasiłek chorobowy to świadczenie finansowe mające na celu zrekompensowanie utraty dochodów podczas niezdolności do pracy z powodu choroby. Jest on wypłacany ze składek na ubezpieczenie chorobowe, które są odprowadzane od wynagrodzenia lub dochodu z działalności gospodarczej.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zasiłek chorobowy nie jest wypłacany od samego początku trwania choroby. Aby nabyć do niego prawo, należy spełnić określone warunki dotyczące okresu ubezpieczenia:
- Obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe: prawo do zasiłku nabywa się po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.
- Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe: prawo do zasiłku nabywa się po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.
Zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, pod warunkiem, że niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała:
- nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego;
- nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego - w przypadku chorób zakaźnych, których okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innych chorób, których objawy ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.
Okres pobierania zasiłku chorobowego jest ograniczony czasowo. Zazwyczaj przysługuje on nie dłużej niż przez 182 dni. W szczególnych przypadkach, gdy niezdolność do pracy wynika z gruźlicy lub występuje w trakcie ciąży, okres ten może zostać wydłużony do 270 dni.
Zasiłek chorobowy z kilku tytułów - zasady
Obowiązujące przepisy dopuszczają możliwość zatrudniania się w kilku różnych miejscach lub prowadzenia działalności gospodarczej jednocześnie z pracą. W takiej sytuacji pracownik zachowuje prawo do zasiłku chorobowego z każdego tytułu, z którego odprowadzana jest składka chorobowa.
Gdy pracownik podlega ubezpieczeniu chorobowemu z więcej niż jednego tytułu, prawo do świadczeń chorobowych wynika z każdego z tych tytułów. Dotyczy to sytuacji:
- Obowiązkowego ubezpieczenia z więcej niż jednego tytułu: Na przykład, gdy osoba jest zatrudniona na umowę o pracę u dwóch różnych pracodawców.
- Obowiązkowego i dobrowolnego ubezpieczenia: Na przykład, gdy pracownik pracuje na część etatu, nie osiągając minimalnego wynagrodzenia (co czyni składkę chorobową dobrowolną), a jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą i przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Kiedy można pobierać zasiłek z kilku źródeł?
Prawo do świadczeń związanych z chorobą przysługuje z każdego tytułu podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Oznacza to, że jeśli opłacasz składkę chorobową z więcej niż jednego źródła, masz prawo do zasiłku chorobowego z każdego z nich.
Przykład: Osoba zatrudniona na umowę o pracę i jednocześnie prowadząca działalność gospodarczą, z obu tytułów opłacająca składkę chorobową, w przypadku choroby może otrzymać zasiłek chorobowy z obu źródeł.
Ważne jest, aby składka chorobowa była odprowadzana z każdego tytułu. Jeśli z umowy zlecenia dochód nie przekracza najniższej krajowej, składka chorobowa z tego tytułu może być dobrowolna. Jeśli jednak została opłacana, pracownik ma prawo do zasiłku.
Jak powinny być wystawiane zwolnienia lekarskie przy wielu tytułach zatrudnienia?
W przypadku posiadania kilku tytułów do ubezpieczenia chorobowego, lekarz powinien wystawić odrębne zaświadczenie lekarskie (e-ZLA) dla każdego płatnika składek (np. każdego pracodawcy lub dla siebie jako przedsiębiorcy). Jest to kluczowe dla prawidłowego procesu wypłaty świadczeń.
Każde zwolnienie lekarskie musi być dostarczone do odpowiedniego płatnika składek w ciągu 7 dni od daty jego wystawienia. Nie można przedkładać kopii zwolnienia wystawionego dla jednego pracodawcy drugiemu.
Przykład: Anna T. była zatrudniona w firmie „X” i od niedawna pracuje w firmach „Y” i „Z”. Po zachorowaniu otrzymała zwolnienia lekarskie, które powinny być wystawione osobno dla pracodawcy „Y” i pracodawcy „Z”.
Podobnie w przypadku wnioskowania o zasiłek macierzyński, należy przedłożyć odrębne dokumenty (np. akty urodzenia dziecka) dla każdego tytułu, który uprawnia do wypłaty świadczenia.
Zwolnienie lekarskie u jednego pracodawcy a praca u drugiego
Zgodnie z przepisami, nie można wykonywać pracy zarobkowej w czasie, gdy przebywamy na zwolnieniu lekarskim. Dotyczy to również sytuacji, gdy mamy kilka tytułów do ubezpieczenia. Jeśli lekarz stwierdził niezdolność do pracy z jednego tytułu, nie można w tym czasie normalnie pracować u drugiego pracodawcy, jeśli chcemy otrzymać zasiłek chorobowy z obu tytułów.
Wyjątkiem od tej zasady może być sytuacja, gdy rodzaj pracy wykonywanej u jednego pracodawcy nie jest uzasadnieniem do stwierdzenia niezdolności do pracy, podczas gdy u drugiego pracodawcy taka niezdolność występuje. Na przykład, chirurg ze złamanym palcem może być niezdolny do pracy w szpitalu, ale może prowadzić wykłady jako nauczyciel akademicki.
W takim przypadku pracownik jest obowiązany poinformować płatnika składek, u którego nie korzysta ze zwolnienia lekarskiego, o okresie, na który zostało mu wystawione zwolnienie z innego tytułu. Brak takiej informacji może skutkować odmową prawa do zasiłku.
Przykład: Piotr T. jest zatrudniony w dwóch firmach budowlanych. Gdy zachorował i otrzymał zwolnienie lekarskie z tytułu opieki nad dzieckiem, lekarz wystawił mu dwa osobne zaświadczenia ZUS ZLA - dla każdego pracodawcy. Piotr T. nie powinien w tym czasie wykonywać pracy u żadnego z pracodawców.
Zasiłek chorobowy z kilku umów o pracę w tej samej firmie
Pracownik może posiadać kilka umów o pracę z tym samym pracodawcą. W takim przypadku, jeśli z każdej umowy odprowadzana jest składka chorobowa, pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego z każdej z tych umów.
Przykład 1: Marek jest zatrudniony w firmie X oraz w firmie Y - w każdym zakładzie pracy na pół etatu. Wskutek przedłużającej się choroby przebywa na zwolnieniu lekarskim i uzyskał prawo do zasiłku chorobowego. Marek ma prawo do dwóch zasiłków chorobowych, które będą wypłacane przez ZUS.
Przykład 2: Anna pracuje na 1/2 etatu jako kierownik administracyjny oraz na 1/2 etatu jako pracownik do spraw BHP w tej samej firmie. W związku z przedłużającą się chorobą uzyskała prawo do zasiłku chorobowego. Zasiłek musi zostać wypłacony przez ZUS w podwójnej wysokości, ponieważ wynika z dwóch odrębnych umów o pracę.
Przykład 3: Ignacy pracuje w dwóch firmach, przy czym w jednej z nich podpisał dwie umowy o pracę. Łącznie wiążą go więc trzy stosunki pracy. W związku z chorobą zyskał prawo do zasiłku wypłacanego przez ZUS. Będą to trzy świadczenia, każde pochodzące z osobnej umowy o pracę.
Ważne jest, aby umowy były zawarte dla pozoru. Jeśli okaże się, że umowy były zawarte sztucznie, pracownik może nie mieć prawa do pobierania kilku świadczeń, a jeśli już je otrzymał, będzie musiał je zwrócić.
Podstawa prawna
Podstawę prawną do udzielania informacji na temat zasiłków chorobowych stanowią:
- Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. 1999 nr 60 poz. ...).
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Jak złożyć zaświadczenie ZUS Z-3b? Krok po kroku
tags: #zasilek #chorobowy #z #dwoch #zrodel