Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów (NSZZ Policjantów) to organizacja z 35-letnią historią, która odegrała kluczową rolę w transformacji polskiej Policji i poprawie warunków służby funkcjonariuszy. Dziś NSZZ Policjantów jest jednym z najważniejszych związków zawodowych w kraju, zrzeszającym ponad 50% czynnych policjantów i kilka tysięcy policyjnych emerytów.
Geneza Związku: Od Milicji Obywatelskiej do Policji
Historia NSZZ Policjantów sięga czasów Milicji Obywatelskiej. Już 11 listopada 1918 roku, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, powstała próba utworzenia Związku Zawodowego Milicjantów w Warszawie. Przyjęto wówczas listę postulatów organizacyjnych i finansowo-socjalnych, mających na celu obronę interesów funkcjonariuszy, poprawę warunków pracy i bytu, a także wyeliminowanie systemu protekcyjnego przy obsadzaniu stanowisk.
Jednak władze samorządowe i państwowe traktowały tę inicjatywę niechętnie. Związek był wrogo przyjmowany przez przełożonych, a jego działalność była ograniczana. W 1919 roku, po utworzeniu jednolitej Policji Komunalnej, kierownictwo MSW zażądało natychmiastowego rozwiązania Związku Zawodowego Milicjantów, proponując w zamian utworzenie stowarzyszenia samopomocy koleżeńskiej.
Kolejna próba utworzenia związku zawodowego miała miejsce w 1980 roku, w atmosferze przemian społeczno-politycznych po powstaniu NSZZ "Solidarność". Funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej, odczuwając presję społeczną i indolencję władz, zaczęli domagać się swoich praw. W marcu 1981 roku grupa oficerów w liście otwartym skrytykowała działania ZOMO, co doprowadziło do ich zwolnienia ze służby.
Wiosną 1981 roku ruch reformatorsko-związkowy objął niemal wszystkie jednostki w kraju. 25 marca 1981 roku milicjanci II Komisariatu MO w Gdańsku rozesłali rezolucję, która stała się zarzewiem reformatorskiego ruchu. 20 maja w Katowicach-Szopienicach przyjęto stanowisko postulujące m.in. uchylenie aresztu wobec st. sierż. Henryka Sepielaka i możliwość utworzenia związku zawodowego.
W czerwcu 1981 roku podjęto uchwałę o powołaniu Ogólnopolskiego Niezależnego Komitetu Założycielskiego Funkcjonariuszy MO. Jednak władze MSW, nie chcąc dopuścić do powstania niezależnych związków, zaproponowały utworzenie "organów przedstawicielskich". W okresie od czerwca do grudnia 1981 roku zwolniono z służby 96 działaczy związkowych.
Po wprowadzeniu stanu wojennego w grudniu 1981 roku, sytuacja związkowców stała się jeszcze trudniejsza. Mimo to, w 1989 roku, wraz z kolejną falą przemian politycznych, ruch związkowy w Policji odżył.
Droga do rejestracji i pierwsze sukcesy
Przygotowania do utworzenia NSZZ Policjantów rozpoczęły się we wrześniu 1989 roku. 12 września grupa inicjatywna ogłosiła "Apel do funkcjonariuszy MSW", wzywając do reaktywowania związku. 8 września wysłano list do premiera Tadeusza Mazowieckiego, Czesława Kiszczaka, Lecha Wałęsy, Episkopatu oraz "Solidarności".
5 listopada 1989 roku w mieszkaniu Jana Jabłońskiego zawiązał się 30-osobowy Komitet Założycielski Ogólnopolskiego NSZZ Funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. 20 listopada złożono w sądzie wniosek o zarejestrowanie Komitetu.
Impulsem o kluczowym znaczeniu okazał się list kapitana MO Romana Huli, zastępcy komendanta MUSW w Piekarach Śląskich, podpisany przez 53 funkcjonariuszy. W grudniu 1989 roku odbyło się pierwsze ogólnokrajowe spotkanie przedstawicieli wojewódzkich Komitetów Założycielskich NSZZ Funkcjonariuszy MO, które powołało Krajowy Komitet Założycielski.
11 maja 1990 roku, zaledwie dzień po wejściu w życie ustawy o Policji, Sąd Wojewódzki w Warszawie dokonał wpisu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów do rejestru związków zawodowych. Rozpoczął się proces tworzenia Policji służącej społeczeństwu.
Współczesne osiągnięcia i rola NSZZ Policjantów
Dziś, po 35 latach działalności, NSZZ Policjantów jest organizacją zrzeszającą ponad 50% czynnych policjantów i kilka tysięcy policyjnych emerytów. W rankingu branżowych związków zajmuje trzecie miejsce w kraju.
Domeną NSZZ Policjantów jest ochrona prawna policjantów, ich bezpieczeństwo socjalne oraz działalność integracyjna środowiska, za którą w głównej mierze odpowiadają Zarządy Terenowe. Hasło "Trzymamy Linię" doprowadziło w 2018 roku do podpisania jednego z ważniejszych porozumień w historii NSZZ Policjantów i Policji.
Celem związku jest reprezentowanie i obrona praw oraz interesów zawodowych i socjalnych policjantów, emerytów i rencistów oraz ich rodzin. NSZZ Policjantów działa niezależnie od pracodawców, administracji państwowej i innych organizacji.
Poprzez przynależność do Forum Związków Zawodowych, NSZZ Policjantów jest trzecią centralą związkową w kraju. Przedstawiciele związku zasiadają również w Komisjach Dialogu Społecznego. Poprzez umiejętność porozumienia się ze wszystkimi związkami Służb Mundurowych, prowadzone są wspólne działania na rzecz poprawy warunków służby i bytowych.
Kluczowe momenty w historii NSZZ Policjantów:
- 14 listopada 1918 r. - Próba utworzenia Związku Zawodowego Milicjantów w Warszawie.
- 12 grudnia 1918 r. - Uchwalenie statutu Związku Zawodowego Milicjantów i wybór Zarządu.
- 10 stycznia 1919 r. - Żądanie rozwiązania Związku Zawodowego Milicjantów przez MSW.
- 1980-1981 r. - Okres ożywienia ruchu związkowego w Milicji Obywatelskiej, próby utworzenia niezależnych związków.
- 1 czerwca 1981 r. - Powołanie Ogólnopolskiego Niezależnego Komitetu Założycielskiego Funkcjonariuszy MO.
- Wrzesień-listopad 1989 r. - Intensywne działania grup inicjatywnych zmierzające do utworzenia NSZZ Policjantów.
- 5 listopada 1989 r. - Powołanie Komitetu Założycielskiego Ogólnopolskiego NSZZ Funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej.
- 11 maja 1990 r. - Rejestracja Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie.
- 10-14 października 1990 r. - Pierwszy Zjazd NSZZ Policjantów, wybór Romana Huli na Przewodniczącego.
- 2018 r. - Podpisanie ważnego porozumienia dzięki akcji "Trzymamy Linię".
NSZZ Policjantów nie tylko zmienia rzeczywistość służby funkcjonariuszy, ale ją tworzy. Konsekwencja w działaniu i skuteczność w osiąganiu celów to cechy, które wyróżniają ten związek zawodowy na tle innych organizacji.
tags: #co #wywalczyl #zwiazek #zawodowy #policjantow