Obowiązek podatkowy dotyczy zarówno przedsiębiorców, jak i pracowników. W przypadku pracy etatowej, choć zwykle przyzwyczaja się pracowników do tego, że to pracodawca płaci podatki w ich imieniu, odpowiedzialność za prawidłowe rozliczenia z fiskusem nadal spoczywa na barkach podatnika, czyli pracownika. Pracodawca wpłaca jedynie zaliczkę na podatek dochodowy. Na koniec roku każdy pracownik musi złożyć zeznanie podatkowe (zazwyczaj PIT-37), na podstawie którego podatek jest obliczany całościowo, co może skutkować zwrotem podatku lub koniecznością dopłaty brakującej kwoty.
Niedopłata podatku dochodowego wynika z faktu, że podatek ten jest rozliczany miesięcznie - tzn., że w każdym miesiącu podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych wpłacają na właściwe konto Urzędu Skarbowego zaliczki na tenże podatek. Następnie, w zeznaniu rocznym, ustalana jest dokładna należność z tytułu podatku dochodowego. Jeżeli jest ona wyższa, niż suma uregulowanych zaliczek, to wtedy właśnie pojawia się niedopłata podatku. W każdym razie stwierdzenie powstania nadpłaty lub niedopłaty możliwe jest dopiero po zakończeniu roku podatkowego. Warto o tym pamiętać przede wszystkim w perspektywie faktu, że część - i to najczęściej większa część - podatników nie wpłaca osobiście zaliczek na PIT. Często niedopłata podatku powstaje w przypadkach podatników, którzy swoje przychody osiągają z różnych źródeł, zwłaszcza gdy są one opodatkowane zróżnicowanymi stawkami. Nierzadko źródłem omawianej sytuacji jest także obliczanie miesięcznych zaliczek według innej skali podatkowej niż ta, w której rozliczany będzie podatek roczny.
Termin zapłaty niedopłaty podatku PIT 37 najczęściej staje się wiadomy dla podatnika, gdy ten zapoznaje się z treścią dokumentu PIT-37, a więc jeden z najpopularniejszych formularzy służących rozliczaniu podatku dochodowego od osób fizycznych. Wymieniony formularz jest wykorzystywany przez podatników znajdujących się w typowych sytuacjach, a więc przykładowo osiągających przychody tylko z jednego źródła. Emeryt - niedopłata PIT jak najbardziej może go dotyczyć - ma prawo zapoznać się z tego rodzaju dokumentami. Z tego względu zawsze warto zapoznać się z ich treścią. Jest to najlepszy sposób na stwierdzenie, że powstała nadpłata lub niedopłata podatku dochodowego.
Niedopłata podatku PIT oznacza, że zaliczki na podatek dochodowy wpłacane przez podatnika w ciągu roku nie pokryły całości należności z tytułu PIT. W takich okolicznościach podatnik po prostu musi dopłacić brakującą kwotę. Powinien od tego dokonać wraz z rocznym rozliczeniem podatku PIT, a więc w terminie do 30 kwietnia każdego roku. Gdy tego dnia przypada niedziela - ze względu na to, że 1 maja jest dniem ustawowo wolnym od pracy - przedmiotowy termin ulega przedłużeniu do 2 maja. Nigdy jednak nie należy zaniedbywać terminowej wpłaty niedopłaty podatku, gdyż opóźnienie w tym obszarze zawsze generuje odsetki, a brak wpłaty może doprowadzić do wszczęcia wobec podatnika postępowania egzekucyjnego.
30 kwietnia 2024 r. (wtorek) mija termin na złożenie zeznań PIT i wpłatę podatku, jeśli taka wynika z tego zeznania. Trochę więcej czasu na wpłatę podatku mają ci, którzy do 30 kwietnia nic nie zrobili. Pod warunkiem, że ich dochody wynikają wyłącznie z deklaracji PIT -37 lub PIT-38, a więc są dochodami osiąganymi przy udziale płatnika. Bierność takich podatników, którzy nie zatwierdzili ani nie odrzucili PIT-a przygotowanego dla nich w usłudze Twój e-PIT, ani też nie rozliczyli się w żaden inny sposób, oznacza, że te zeznania (PIT-37 i PIT-38) zostaną automatycznie zaakceptowane i uznane za złożone w dacie upływu terminu. W przypadku konieczności dopłaty podatku, urząd skarbowy najpóźniej do końca maja powiadomi podatników o konieczności dopłaty podatku. Od momentu otrzymania tej informacji mają 7 dni na zapłatę. Jeśli się spóźnią, będą naliczane odsetki za zwłokę.
Ważne: Zeznania PIT-28, PIT-36 oraz PIT36L - nie podlegają automatycznej akceptacji. A zatem i termin płatności podatku upływa 30 kwietnia.
Terminy płatności podatków
Aby mieć pewność, że wszystko załatwimy w terminie, musimy znać terminy płatności poszczególnych podatków. Oto one:
- Składka na ubezpieczenie społeczne (ZUS) - do 10. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.
- Zaliczka na podatek dochodowy (PIT) - do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni (jeżeli rozliczasz się na ryczałcie, skali podatkowej lub podatkiem liniowym). Do 7. dnia miesiąca, jeżeli rozliczasz się za pomocą karty podatkowej.
- Podatek od towarów i usług (VAT) - do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu lub kwartale, którego dotyczy rozliczenie.
Podatnik, który nie odprowadził wymaganej kwoty w terminie, najpierw obciążany jest odsetkami za zwłokę - to pierwszy stopień kary za niepłacenie podatków. Warto w tym miejscu nadmienić, że pilnowanie terminów należy do obowiązków podatnika - urząd skarbowy nie wyśle listownego wezwania do zapłaty ani nie poinformuje w żaden sposób, że należność nie wpłynęła w terminie - po prostu zacznie naliczać odsetki.
Jeżeli czytając ten artykuł ze zgrozą uświadomiłeś sobie właśnie, że zapomniałeś zapłacić podatek w zeszłym miesiącu, nie masz się zasadniczo czego obawiać. Oczywiście podatek zapłać jak najszybciej, a żeby upewnić się co do kwoty należnych odsetek, skorzystaj z oficjalnego kalkulatora ze strony Ministerstwa Finansów. W wielu przypadkach odsetki nawet nie zdążą się naliczyć, ponieważ aby opłacalne było ich ściągnięcie, wysokość odsetek musi przekroczyć trzykrotność opłaty pobieranej za przesyłkę poleconą. Kwota ta obecnie wynosi 8,70 zł.
Jeżeli jednak opóźnienie nie jest ani krótkie, ani jednorazowe, możliwe że nasz czyn zostanie zakwalifikowany jako tzw. uporczywe niepłacenie podatków. W takiej sytuacji grozi nam już pociągnięcie do odpowiedzialności karnej skarbowej, a konkretniej grzywna.
Czym jest "uporczywość" w niepłaceniu podatków?
W kodeksie karnym skarbowym próżno szukać konkretnego zapisu, który precyzuje ten termin (dostępny jest jedynie art. 57 głoszący, że “Podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe”). Na właściwy trop może jednak naprowadzić postanowienie Sądu Najwyższego (sygn. akt I KZP 2/03), w którym mówi się o tym, że “uporczywość w niepłaceniu podatku oznacza powstanie stanu niezgodnego z prawem, trwającego pewien czas. To zaś wskazuje na to, że mamy tu do czynienia z czynem o charakterze trwałym”.
Jeżeli więc opóźnienie w odprowadzaniu podatków zostanie zinterpretowane jako uporczywe, możemy liczyć się z karą grzywny, której wysokość może być bardzo różna - w 2021 roku najniższa grzywna, jaką można zasądzić, wynosi 280 zł, podczas gdy najwyższa wynosi aż 56 000 zł!
Co zrobić, gdy nie mamy jak zapłacić podatku?
W życiu każdego z nas zdarzają się trudniejsze okresy czy momenty, w których prowadzenie biznesu nie spina się finansowo. Jeżeli sytuacja jest na tyle kłopotliwa, że mimo najszczerszych chęci nie jesteśmy w stanie zapłacić podatku w terminie, możemy zacząć od złożenia do urzędu skarbowego wniosku o odroczenie płatności lub rozłożenia jej na raty. Nawet jeżeli odsetki zostały już naliczone, nie wszystko stracone! W takim przypadku złóż wniosek o odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami.
W sytuacji awaryjnej możesz także spróbować wnioskować o umorzenie zaległości podatkowej. Pamiętaj jednak, że każda z wymienionych powyżej ulg jest uznaniowa, co oznacza, że urząd może po prostu odmówić jej przyznania bez podania przyczyny.
Na szczęście istnieje jeszcze jedna możliwość: finansowanie podatków. Wystarczy, że w formularzu wskażesz podatek, który chcesz sfinansować, podasz podstawowe dane Twojej firmy, a następnie wybierasz, na jak długi okres chcesz rozłożyć płatność. Cały proces odbywa się online, a warunki umowy potwierdzasz za pomocą kodu SMS.
Jak zapłacić podatek?
Podatek należy zapłacić wyłącznie na indywidualny rachunek podatkowy, tzw. mikrorachunek podatkowy. To rodzaj subkonta podatnika w urzędzie skarbowym, na stałe do niego przypisany, nie zmienia się nawet, gdy podatnik zmieni adres zamieszkania, urząd skarbowy czy nazwisko. Numeru rachunku nie trzeba jednak znać na pamięć ani zapisywać. Można go uzyskać w każdym urzędzie skarbowym, ale jeszcze prościej można go w dowolnym momencie wygenerować na stronie podatki.gov.pl: Generator mikrorachunku podatkowego (podatki.gov.pl).
Mikrorachunek jest z góry do podatnika przypisany, ma w sobie "zaszyty" numer PESEL lub NIP podatnika. PESEL, jeśli podatnik jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej lub nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT. NIP, jeśli podatnik prowadzi działalność gospodarczą, jest podatnikiem VAT lub jest płatnikiem podatków, składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne.
Każdy mikrorachunek spełnia krajowe (NRB) i międzynarodowe (IBAN) standardy rachunków bankowych. Składa się z ciągu 26 znaków i zawiera: liczbę kontrolną, numer rozliczeniowy jednostki organizacyjnej banku, identyfikator podatkowy.
Mikrorachunek, dla którego identyfikatorem podatkowym jest numer PESEL ma formę LK101000712221XXXXXXXXXXX0. Wartość LK101000712221 jest stała. Po tym ciągu znaków zostaje wpisany numer PESEL. Mikrorachunek, dla którego identyfikatorem podatkowym jest numer NIP ma formę LK101000712222XXXXXXXXXX00. Wartość LK101000712222 jest stała. Po tym ciągu znaków zostaje wpisany numer NIP.
Zapłata podatku przelewem
Płacąc podatek przelewem należy wybrać opcję "przelew podatkowy" oraz wskazać:
- Numer indywidualnego rachunku podatkowego identyfikującego podatnika (indywidualny rachunek podatkowy tzw. mikrorachunek).
- Kwotę podatku do zapłaty.
- Okres (miesiąc, kwartał, rok).
- Symbol formularza płatności (np. PIT-37).
Za termin dokonania zapłaty podatku w obrocie bezgotówkowym z wykorzystaniem polecenia przelewu uważa się dzień obciążenia rachunku bankowego. Ważne! W przypadku polecenia przelewu z rachunku bankowego podatnika zrealizowanego w banku, który nie ma siedziby lub oddziału w Polsce, za termin zapłaty podatku uważa się jednak dzień złożenia zlecenia płatniczego przez podatnika pod warunkiem, że płatność zostanie przekazana do końca następnego dnia. W razie przekroczenia tego terminu, za termin zapłaty uważa się dzień uznania kwoty na rachunku bankowym organu podatkowego. Przy płatności z zagranicznego banku warto więc z ostrożności dokonać zapłaty z odpowiednim wyprzedzeniem.
Niezapłacony w terminie podatek skutkuje powstaniem zaległości podatkowej. Od zaległości należy zapłacić odsetki za zwłokę. Stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych od wynosi aktualnie 14,5 proc. w stosunku rocznym. Wysokość odsetek należy ustalić samodzielnie.
Jak wysłać Zeznanie Podatkowe PIT do Urzędu Skarbowego przez Internet.
Ulgi w spłacie należności podatkowych
Nie możesz zapłacić w terminie podatku, zaległości podatkowych lub odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek? Złóż wniosek o odroczenie terminu płatności i sprawdź czy urząd przyzna ci taką pomoc. Decyzja o odroczeniu terminu jest uznaniowa - to urząd decyduje, czy przyzna ci prawo do zapłaty należności w późniejszym terminie. Nawet jeśli złożysz wniosek i spełnisz wszystkie wymagania, które uprawniają cię do odroczenia płatności, nie ma gwarancji, że taka ulga zostanie ci przyznana. Urząd rozpatruje każdą sprawę indywidualnie.
Przepisy podatkowe nie zawierają jednoznacznych definicji tych pojęć. Przydatną interpretację wydał Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z 22 kwietnia 1999 r. (sygn. ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie zaległości podatkowych uregulować. nie stanowi pomocy publicznej - gdy pomoc udzielona przez państwo nie zakłóca lub nie grozi zakłóceniem konkurencji oraz nie wpływa na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi UE.
Wniosek o odroczenie terminu zapłaty podatku złóż przed upływem tego terminu. Jeśli złożysz wniosek po tym terminie, to powstanie zaległość podatkowa.
Do wniosku dołącz wszelkie dokumenty, które uzasadniają twoją prośbę - wykaż ważny interes swój lub interes publiczny. Pamiętaj, że organ podatkowy jest związany treścią twojego wniosku. Oznacza to, że organ nie zastosuje innej ulgi, niż ta, o którą prosisz we wniosku. Jeśli złożysz wniosek do niewłaściwego urzędu, to urząd przekaże go w odpowiednie miejsce.
Jeśli działasz przez pełnomocnika, dołącz do wniosku pełnomocnictwo. Możesz ustanowić pełnomocnika ogólnego do wszystkich spraw podatkowych (osobę fizyczną z pełną zdolnością do czynności prawnych - nie musi to być adwokat, radca prawny, czy też doradca podatkowy). Załatw to online w e-Urzędzie Skarbowym. Jeśli ustanowisz pełnomocnika ogólnego, nie musisz dodatkowo ustanawiać pełnomocnika szczególnego (PPS-1).
Złożenie wniosku jest bezpłatne. jeśli składasz pełnomocnictwo w formie elektronicznej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, wpłać opłatę skarbową na konto urzędu miasta lub gminy, właściwego dla miejsca zamieszkania lub siedziby mocodawcy. Wniosek może również złożyć pełnomocnik ogólny. Pełnomocnika ogólnego, którego umocowujesz do wszystkich spraw podatkowych, zgłaszasz na formularzu PPO-1. Pełnomocnikiem ogólnym może zostać osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych - nie musi to być adwokat, radca prawny, czy też doradca podatkowy).
Określ zakres żądania - jakie należności (z terminem zapłaty), w jakiej wysokości i za jaki okres chcesz odroczyć. Podaj kwotę spłaty oraz numer i datę decyzji, jeśli płacisz zaległość na podstawie decyzji.
Jeśli twój wniosek jest niepełny lub zawiera błędy formalne, urząd wezwie cię do uzupełnienia informacji. Masz na to 7 dni od daty otrzymania wezwania. Jeśli tego nie zrobisz w wyznaczonym terminie, urząd nie rozpatrzy twojej sprawy - otrzymasz postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia twojego wniosku. Na postanowienie możesz złożyć zażalenie. Pamiętaj, że urząd nie rozpatrzy twojej sprawy, jeśli nie podasz we wniosku adresu. W tym przypadku nie dostaniesz wezwania do uzupełnienia informacji, a urząd nie wydaje postanowienia.
Jeśli twój wniosek spełnia wymogi, urząd może uznać twoją prośbę o odroczenie terminu zapłaty zobowiązań podatkowych. Jeśli jednak nie zapłacisz należności w nowym terminie, to decyzja o odroczeniu spłaty wygasa z mocy prawa i musisz natychmiast wpłacić odroczoną kwotę podatku wraz z odsetkami za zwłokę. Urząd może też odmówić ci odroczenia terminu płatności. Pamiętaj, że rozstrzygnięcia w sprawach związanych z ulgami w spłacie należności podatkowych są uznaniowe. Po otrzymaniu decyzji odmownej możesz ponownie złożyć wniosek o odroczenie terminu płatności, wskazując na nowe okoliczności, które uzasadniają twoją prośbę.
Zapłać w terminie opłatę prolongacyjną związaną z przyznaniem ci przez urząd ulgą polegająca na odroczeniu terminu płatności. Jeśli tego nie zrobisz, decyzja o przyznaniu ulgi staje się nieważna (w części lub w całości). Wysokość opłaty ustalana jest od kwoty podatku lub zaległości podatkowej.
Skorzystaj z kalkulatora od zaległości podatkowych udostępnionego przez Ministerstwo Finansów. Urząd załatwi twoją sprawę w ciągu miesiąca, a jeśli będzie trudniejsza - w ciągu 2 miesięcy. Termin ten może się wydłużyć, gdy trzeba będzie wykonać dodatkowe czynności dla wyjaśnienia sprawy. Złóż odwołanie, jeśli nie zgadzasz się z decyzją urzędu. Masz na to 14 dni od daty otrzymania decyzji.
