Umowa o dzieło jest jedną z umów uregulowanych przepisami Kodeksu cywilnego (art. 627-646 Kodeksu cywilnego). Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia za jego wykonanie (art. 627 Kodeksu cywilnego). Z tego powodu, umowa o dzieło jest umową wzajemną - oznacza to, że wykonawca za wykonanie dzieła będzie oczekiwał świadczenia ze strony zamawiającego w postaci zapłaty wynagrodzenia.
Istotą zawarcia umowy o dzieło jest zobowiązanie się przyjmującego zamówienie do wykonania określonego, szczegółowo w umowie dzieła, zaś strony zmawiającej do zapłaty wynagrodzenia. Wykonawca jest rozliczany z wykonania dzieła (umowa rezultatu), a nie ze starań podjętych w celu wykonania tego dzieła. O dziele będziemy mogli mówić dopiero wtedy, gdy rezultat pracy jego wykonawcy będzie samoistny, a praca związana z realizacją dzieła zostanie zakończona.
Umowa o dzieło może dotyczyć nie tylko wykonania rzeczy materialnych (np. naprawa samochodu, wykonanie mebli), ale także rzeczy niematerialnych (np. wykonanie grafiki komputerowej, skład książki lub ebooka). W przypadku mebli robionych na zamówienie celem jest efekt końcowy - fizyczne dostarczenie i zamontowanie gotowych mebli, odpowiadających uzgodnionej specyfikacji. To właśnie ten rezultat decyduje o kwalifikacji prawnej jako umowy o dzieło.
W przypadku zlecenia jest inaczej. Czas trwania tej umowy jest wyznaczany przez wskazanie okresu, na jaki ją zawarto (np. trzy miesiące), a nie przez datę oddania dzieła. W orzecznictwie wskazuje się też, że umowa o współpracy mająca za przedmiot powtarzalne i takie same usługi, świadczone systematycznie, za stałym wynagrodzeniem, nie pozwala jednocześnie uznać, że wykonywane są odrębne (indywidualne) umowy o dzieło.
Czym jest dzieło w rozumieniu umowy?
Przepisy Kodeksu cywilnego nie określają wprost czym jest dzieło (nie definiują tego pojęcia). W związku z tym, przyjmuje się, że dzieło jest rezultatem (skutkiem) działań przyjmującego zamówienie podjętych w celu wykonania powierzonego mu zamówienia. O dziele będziemy mogli mówić dopiero wtedy, gdy rezultat pracy jego wykonawcy będzie samoistny, a praca związana z realizacją dzieła zostanie zakończona. Oznacza to, że dzieło będzie istniało niezależnie od dalszych działań wykonawcy.
Z tego powodu, umowę o dzieło zawiera się w celu uzyskania określonego rezultatu o materialnej lub niematerialnej postaci. W przypadku takiej umowy oceniamy rezultat (skutek) działań podejmowanych przez wykonawcę, nie oceniamy jego starań podjętych celem osiągnięcia umówionego rezultatu (skutku). Umowę o dzieło zawieramy na przykład w celu wykonywania mebli kuchennych na wymiar, czy naprawy samochodu.
Z punktu widzenia zamawiającego nie jest istotne, czy stolarz starał się wykonać zamówione meble, mechanik usiłował naprawić samochód. Zamawiający jest zainteresowany wyłącznie rezultatem działań podjętych celem wykonania umówionego dzieła (np. wykonania mebli). Nastawienie na osiągnięcie określonego rezultatu odróżnia umowę o dzieło od umowy o pracę oraz od umowy zlecenia.
Celem umowy zlecenia jest również uzyskanie konkretnego efektu przez dającego zlecenie, przy czym w przypadku umowy zlecenia w pierwszej kolejności pod uwagę brana jest staranność w podejmowaniu działań przez zleceniobiorcę. W związku z tym, możliwe jest poprawne wykonanie umowy zlecenia połączone z brakiem osiągnięcia określonego rezultatu.
W orzecznictwie wskazywano m.in., że umowy o dzieło zawarte przez strony na wykonanie prac spawalniczych w istocie są umowami o świadczenie usług. Ich celem nie jest bowiem osiągnięcie określonego rezultatu, ale wykonanie czynności, które przy zachowaniu należytej staranności mogły do niego doprowadzić (wyrok SA w Białymstoku z 20 sierpnia 2013 r., III AUa 288/13). Podobnie oceniono umowę dotyczącą koszenia trawników (wyrok SA w Białymstoku z 28 stycznia 2014 r., III AUa 898/13).
Można ogólnie przyjąć, że umowy, których treścią są stosunkowo proste i powtarzalne czynności, nie są umowami o dzieło w rozumieniu art. 627 k.c.
Spółka z o. o. zajmuje się produkcją ram okiennych. Zatrudnia przede wszystkim osoby na umowę o pracę. W czasie zwiększonej produkcji zatrudniała także osoby na podstawie umowę o dzieło do usuwania wad ram, a zwłaszcza do ich szlifowania. Zwykle zawierano je na miesięczne okresy. Podczas kontroli spółki ZUS uznał, że faktycznie osoby zatrudnione przy usuwaniu wad nie wykonywały żadnego dzieła, lecz były zleceniobiorcami, a spółka powinna za nie opłacać składki na ubezpieczenia społeczne. Spółka odwołała się do sądu, podnosząc, że ZUS niewłaściwie zakwalifikował rodzaj umowy zawartej z osobami pracującymi przy usuwaniu wad. Sąd uznał jednak, że faktycznie strony nie łączyła umowa o dzieło, gdyż wykonywanie czynności naprawczych polegających na szlifowaniu nie prowadzi do powstania nowego dzieła.
Forma i strony umowy o dzieło
Przepisy Kodeksu cywilnego nie wymagają zachowania żadnej określonej formy dla skutecznego zawarcia umowy o dzieło. W związku z tym, umowa o dzieło może więc być zawarta w każdej formie, a nawet w sposób dorozumiany (np. poprzez przystąpienie do wykonywania prac). Warto jednak pamiętać, że dla celów dowodowych, szczególnie w przypadku ewentualnych sporów, zaleca się zawieranie umów w formie pisemnej.
Umowa o dzieło może być zawarta pomiędzy dowolnymi podmiotami prawa. Stronami umowy mogą więc być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne (np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna), a także tzw. „ułomne” osoby prawne. Umowa o dzieło nie musi być zawarta z udziałem osób prowadzących działalność gospodarczą.
Wynagrodzenie w umowie o dzieło
Podstawowym prawem przyjmującego zamówienie wynikającym z umowy o dzieło jest prawo do otrzymania wynagrodzenia (zapłaty) za wykonanie dzieła. Jeżeli dzieło ma być oddawane częściami (np. wykonanie mebli kuchennych w etapach), przyjmujący zamówienie ma prawo do wynagrodzenia za każdą z tych części.
Jeżeli przyjmujący zamówienie był gotów wykonać dzieło, jednakże jego wykonanie napotkało przeszkodę z przyczyn leżących wyłącznie po stronie zamawiającego (np. niedostarczenie potrzebnych materiałów lub projektów technicznych przez zamawiającego, brak otrzymania przez zamawiającego odpowiednich pozwoleń niezbędnych do wykonania dzieła, brak współpracy ze strony zamawiającego, uniemożliwiający dokonanie niezbędnych ustaleń dotyczących dzieła) - prawo to wynika z art. 634 Kodeksu cywilnego.
Jeżeli dzieło zostało zniszczone albo uszkodzone w związku z wadliwością materiału dostarczonego przez zamawiającego lub w wyniku wykonania dzieła według jego wskazówek, mimo że przyjmujący zamówienie uprzedził zamawiającego, że tak może się stać (w tym wypadku zamawiający narzucił jednak wykonawcy sposób wykonania dzieła, nie zważając na jego zastrzeżenia, że wykonanie dzieła na podstawie takich materiałów / w ramach tego sposobu może powodować zniszczenie lub uszkodzenie dzieła), prawo to wynika z art. 638 § 1 Kodeksu cywilnego.
Jeżeli zamawiający bez uzasadnionej przyczyny odstąpił od umowy o dzieło przed ukończeniem dzieła, prawo to wynika z art. 645 § 1 Kodeksu cywilnego. W każdym z wymienionych powyżej przypadków zamawiający ma możliwość odliczenia tego, co wykonujący zamówienie oszczędził z powodu braku wykonania dzieła.
Sposoby określania wynagrodzenia
Wynagrodzenie w umowie o dzieło można określić na różne sposoby. Podstawowy model to wskazanie kwoty, która będzie należała się wykonawcy za wykonanie całego dzieła. Nie ma również przeszkód, żeby określić wynagrodzenie poprzez wskazanie podstaw do jego wyliczenia (np. stawka godzinowa, cena za metr kwadratowy).
Nawet jeśli strony w umowie o dzieło całkowicie pominą kwestię wynagrodzenia (nie określiły go w żaden z opisanych wyżej sposobów), wykonawcy będzie należało się „zwykłe” wynagrodzenie za dzieło „tego rodzaju” (art. 628 § 1 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że wykonawca powinien otrzymać typowe wynagrodzenie za wykonanie tego, co zamawiający mu zlecił. Jeżeli zamawiający polecił wykonanie mebli kuchennych na wymiar, wykonawca powinien otrzymać typowe wynagrodzenie należne za wykonanie zamówionych mebli.
Jeśli także w ten sposób nie da się ustalić wysokości wynagrodzenia należnego za wykonanie umowy o dzieło (ponieważ np. dzieło jest nietypowe i nie ma do czego go porównać albo gdy wykonawca przy jego wykonaniu musiał dokonać licznych dodatkowych czynności), to zgodnie z art. 628 § 1 Kodeksu cywilnego przyjmującemu zamówienie należy się zapłata odpowiadająca uzasadnionemu nakładowi pracy oraz innym nakładom przyjmującego zamówienie. „Uzasadniony nakład pracy” to czynności typowe i niezbędne do prawidłowego wykonania zamówionego dzieła, które trzeba podjąć, żeby dzieło w ogóle powstało. „Inne nakłady przyjmującego zamówienie” to z kolei koszty, które były związane bezpośrednio z wykonywaniem dzieła. Należy do nich zaliczyć np. koszty materiałów, koszty dojazdu, koszty zabezpieczenia miejsca wykonywania dzieła. W sytuacjach spornych wynagrodzenie zostanie ustalone przez sąd w ramach sprawy o zapłatę.
Wynagrodzenie ryczałtowe
W przypadku wynagrodzenia ryczałtowego w umowie o dzieło, wysokość wynagrodzenia określa się z góry w treści umowy o dzieło przez podanie kwoty należnej wykonawcy za wykonanie dzieła. Należy się ono przyjmującemu zamówienie bez względu na rzeczywiście poniesione koszty wykonania dzieła. Taki sposób określenia wynagrodzenia w umowie o dzieło jest najlepszy z punktu widzenia zamawiającego, ponieważ oznacza dla niego pewność kosztów. Ryzyko ustalenia zbyt niskiej ceny obciąża przyjmującego zamówienie.
Zgodnie z art. 632 § 1 Kodeksu cywilnego, przyjmujący zamówienie nie może domagać się podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. Od zasady niezmienności wynagrodzenia ryczałtowego istnieje jeden wyjątek. Zgodnie z art. 632 § 2 Kodeksu cywilnego, jeśli nastąpiła zmiana stosunków, której nie dało się przewidzieć, a realizacja zamówienia groziłoby przyjmującemu zamówienie rażącą stratą, sąd może podwyższyć ryczałt albo rozwiązać umowę o dzieło. Zmiana stosunków musi być zdarzeniem zewnętrznym, niezależnym i niemożliwym do przewidzenia przez strony umowy o dzieło. Jako przykład takiej zmiany można podać znaczną, nagłą i zaskakującą zmianę stawek podatkowych albo stawek celnych.
Wynagrodzenie kosztorysowe
Wynagrodzenie kosztorysowe w umowie o dzieło polega na zestawieniu planowanych prac i kosztów ich przeprowadzenia. W trakcie wykonywania umowy zarządzenie właściwego organu państwowego może jednak zmienić wysokość cen lub stawek obowiązujących do tej pory w obliczeniach kosztorysowych. W praktyce chodzi o zmianę stawek celnych albo podatkowych, a także o wprowadzenie cen urzędowych na określone towary.
W takiej sytuacji, zgodnie z art. 692 Kodeksu cywilnego, umówione wynagrodzenie może podlegać zmianie na żądanie każdej ze stron umowy o dzieło (wykonawcy lub zamawiającego) - może chodzić nie tylko o jego podwyższenie, ale także o jego zmniejszenie.
Jeśli podczas wykonywania umowy o dzieło zaszła konieczność przeprowadzenia prac, które nie zostały uwzględnione w zestawieniu planowanych prac, rozliczenie umowy o dzieło jest uzależnione od tego, kto sporządził zestawienie prac. Zgodnie z art. 632 § 2 Kodeksu cywilnego, jeśli zrobił to zamawiający, wykonawca może żądać odpowiedniego podwyższenia wynagrodzenia o wartość prac, które nie zostały uwzględnione w zestawieniu. Jeżeli dokonał tego wykonawca, może on żądać podwyższenia wynagrodzenia tylko wtedy, gdy mimo zachowania należytej staranności nie mógł przewidzieć konieczności dodatkowych prac. Stanie się tak np. gdy potrzeba wykonania prac dodatkowych wynikła już w trakcie prowadzenia prac nad dziełem. Wykonawca nie może jednak żądać podwyższenia wynagrodzenia, jeżeli wykonał dodatkowe prace bez zgody zamawiającego (art. 630 § 2 Kodeksu cywilnego). Samowola wykonawcy i jego samodzielne decydowanie o przeprowadzanych pracach nie mogą wpływać na majątek zamawiającego.
Jeżeli wykonawca zauważy potrzebę przeprowadzenia dodatkowych prac niezbędnych do zrealizowania umowy o dzieło, powinien od razu poinformować o tym zawiadamiającego i razem z nim ustalić, czy prace będą przeprowadzane (art. 634 Kodeksu cywilnego). Jeżeli z powodów opisanych powyżej zachodzi konieczność podwyższenia wynagrodzenia kosztorysowego oraz jeżeli podwyższenie wynagrodzenia kosztorysowego ma być znaczne, zamawiający ma prawo odstąpić od umowy o dzieło (odstąpienie od umowy o dzieło z tego powodu omówimy w dalszej części tego artykułu). Możliwość taką przewiduje art. 631 Kodeksu cywilnego. Odstąpienie od umowy o dzieło z tego powodu musi jednak nastąpić niezwłocznie.
Prawa i obowiązki stron umowy o dzieło
Umowa o dzieło zobowiązuje przyjmującego zamówienie przede wszystkim do wykonania i wydania dzieła zamawiającemu. Może tego dokonać sam lub skorzystać z pomocy innych osób. Umowa o dzieło może jednak przewidywać, że dzieło musi zostać wykonane osobiście przez przyjmującego zamówienie. Jeśli w takim przypadku wykonawca umrze bądź stanie się niezdolny do pracy, umowa ta ulegnie rozwiązaniu (art. 644 Kodeksu cywilnego).
Umowa o dzieło powinna określać sposób, w jaki ma ono zostać wykonane. Jeśli umowa o dzieło nie zawiera szczegółowych regulacji w tym zakresie, wykonawca może wykonać dzieło wedle swojej najlepszej wiedzy i zgodnie z wybranym przez siebie sposobem. Jeżeli jednak zamawiający oczekuje wykonania umowy o dzieło z uwzględnieniem wydawanych przez niego poleceń (udzielanych wskazówek), wykonawca może zastosować się do zaleceń zamawiającego, uprzedzając go jednak, że istnieje ryzyko zniszczenia lub uszkodzenia dzieła (jeżeli oczywiście faktycznie ono istnieje). Jeśli dojdzie w takiej sytuacji do zniszczenia lub uszkodzenia dzieła, wykonawca będzie mógł żądać całości wynagrodzenia od zamawiającego. Ryzyko związane z naciskami przechodzi w takim przypadku na zamawiającego (art. 639 Kodeksu cywilnego).
Do wykonania dzieła często potrzebne są odpowiednie materiały, narzędzia oraz inne środki (np. projekty, pomiary). Umowa o dzieło powinna określać, kto jest zobowiązany do dostarczenia materiałów i środków potrzebnych do realizacji zamówienia. Wykonawca powinien ocenić przydatność dostarczonego przez zamawiającego materiału. Jeśli okaże się, że dostarczony materiał jest nieprzydatny do prawidłowego wykonania dzieła lub pojawią się inne okoliczności utrudniające wykonanie dzieła zgodnie ze sztuką, wykonawca powinien niezwłocznie powiadomić o tym zamawiającego oraz wstrzymać się z realizacją dzieła do czasu osiągnięcia porozumienia z zamawiającym co do sposobu jego wykonania (art. 634 Kodeksu cywilnego).
Obowiązki wykonawcy
- Użycia materiałów dostarczonych przez zamawiającego w odpowiedni sposób (tj. zgodnie z ich przeznaczeniem i w sposób pozwalający na wykonanie dzieła).
- Złożenia rachunku z wykorzystanych materiałów (w formie dowolnej) oraz zwrotu ich niezużytej części (najpóźniej z chwilą wydania dzieła) - obowiązek taki wynika z art. 635 Kodeksu cywilnego.
- Zwrotu materiału dostarczonego przez zamawiającego i wydania dzieła w razie odstąpienia przez niego od umowy o dzieło lub powierzenia wykonywania innej osobie - obowiązek taki wynika z art. 645 § 2 Kodeksu cywilnego.
- Zmiany sposobu wykonywania dzieła na żądanie zamawiającego, jeżeli dzieło jest wykonywane w sposób wadliwy (niewłaściwy) albo sprzeczny z umową o dzieło - obowiązek taki wynika z art. 636 § 1 Kodeksu cywilnego.
Prawa wykonawcy
Wykonawca przy tworzeniu dzieła ma prawo oczekiwać współpracy z zamawiającym. Zgodnie z art. 640 Kodeksu cywilnego, jeżeli do wykonania dzieła potrzebne jest współdziałanie zamawiającego, a mimo to zamawiający nie współdziała w wykonaniu dzieła, wykonawca ma prawo wyznaczyć zamawiającemu termin na rozpoczęcie współdziałania z tym zastrzeżeniem, że jeżeli mimo upływu terminu zamawiający dalej będzie bierny, to wykonawca będzie mógł odstąpić od umowy.
Innym rodzajem praw przysługujących wykonawcy dzieła są prawa autorskie. W przypadku części umów o dzieło ich zrealizowanie może prowadzić do powstania utworu w rozumieniu prawa autorskiego. Wykonawca dzieła będzie osobą uprawnioną z praw autorskich co do tego dzieła. Autorskie prawa osobiste to m.in. prawo do autorstwa utworu, czyli bycia rozpoznawanym jako twórca dzieła. W szczególności autorskie prawo osobiste dotyczy podpisywania utworu swoim imieniem i nazwiskiem. Autorskie prawa majątkowe to prawa do czerpania korzyści finansowych z utworu (dzieła). Pozwala między innymi na sprzedaż dzieła bądź udostępnienie go do korzystania za opłatą. Przeniesienie całości lub części praw autorskich majątkowych na zamawiającego w związku z wykonaniem dzieła może stanowić dodatkowy element umowy o dzieło.
Jeżeli w trakcie wykonywania dzieła przyjmujący zamówienie zmarł bądź z jakichś przyczyn stał się niezdolny do pracy, a strony umówiły się, że wyłącznie ten przyjmujący zamówienie ma wykonać dzieło, wykonanie dzieła nie będzie już możliwe. W takim przypadku umowa o dzieło ulegnie rozwiązaniu. Skutek taki przewiduje art. 644 Kodeksu cywilnego. W przypadku, gdy materiał potrzebny do wykonania dzieła był własnością wykonawcy, a dzieło zostało częściowo wykonane i przedstawia dla zamawiającego pewną wartość ze względu na cel umowy, przyjmujący zamówienie (gdy stał się niezdolny do pracy) lub jego spadkobierca (gdy przyjmujący zamówienie zmarł) może żądać, żeby zamawiający odebrał częściowo wykonane dzieło oraz pozostałą część materiału w stanie, w jakim się znajduje (art. 645 § 2 Kodeksu cywilnego).
Wady wykonanych mebli i odpowiedzialność wykonawcy
Remont mieszkania często wiąże się z zakupem nowych mebli. Jeśli poszukiwania w znanych sklepach meblowych kończą się fiaskiem ludzie decydują się na zamówienie mebli na wymiar. Na rynku pojawia się coraz więcej podmiotów świadczących usługi mające być w założeniu „szyte” pod indywidualnego klienta, zapewniając o wysokiej jakości wykonywanych prac. Niestety zdarzyć się może, że stolarz wykonał meble w sposób niezgodny z projektem, z wadami. Na samym początku warto wyjaśnić, że zawarta przez strony umowa o wykonanie mebli na wymiar na gruncie przepisów prawa cywilnego stanowi umowę o dzieło. Podstawową cechą tej umowy jest to, że należy ona do umów rezultatu.
Jeśli stolarz wykonał meble wadliwie - np. Wynika to z przepisów Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności wykonawcy dzieła za jego wady (art. 637-638 k.c.).
Musisz też wiedzieć co stanowi wadę mebli w rozumieniu przepisów prawa. Zatem - wada fizyczna rzeczy polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. Wady mebli mogą zatem polegać m. in braku dostarczenia lub zamontowania części mebli lub ich elementów, np. stolarz nie dostarczył umówionych półek, nóżek, klamek, siłowników, maskownic, czy też stolarz nie wykonał szuflad itp.braku odpowiedniego zwymiarowania mebli, np. meble nie są spasowane do wymiarów pomieszczenia, a miały byćwykonaniu mebli w sposób nie estetyczny, np. płyty meblowe lub drewno jest porysowane, lakier jest odpryśnięty, są niepotrzebne szpary lub dziury,wykonaniu mebli z kiepskiego materiału.
Powinieneś wiedzieć o tym, że wady mebli należy oceniać z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy, a nie tylko uwzględniając, czy z mebli można korzystać w sposób zgodny z ich przeznaczeniem. W przypadku mebli na wymiar intencją stron zawierających umowę najczęściej jest przecież sprzedaż mebli wysokiej jakości pod względem materiałowym jak i pod względem wykonawstwa, a także montażu. W takiej sytuacji mamy prawo oczekiwać od mebli nie tylko spełniania oczekiwań pod kątem funkcjonalności i użyteczności, ale przede wszystkim interesuje nas solidność i najwyższa jakość wykonania, a więc walory estetyczne mebli. Oceniając wadę musimy odwoływać się do tego, na co strony się umówiły. Pod uwagę bierzemy zatem treść umowy, korespondencję stron, projekty, ale także okoliczności towarzyszące zawarciu umowy: zapewnienia wykonawcy na stronie internetowej co do standardu wykonania, standard pokazany w show room’ach lub portfolio. Bardzo ważne jest zatem mieć w jakikolwiek sposób udokumentowane jak miały wyglądać zamówione meble.
W stosunku do wykonawcy mebli reaguj tak szybko jak możesz - art. 636 Kodeksu cywilnego. Masz prawo interesować się tym, w jaki sposób wykonawca mebli je realizuje oraz reagować, gdy dzieje się to w sposób niezgodny z umową. Jeśli zatem widzisz, że stolarz przywiózł meble, które nie spełniają Twoich oczekiwań i są wadliwe, nie musisz czekać z pierwszą reakcją do czasu całkowitego wykonania umowy. Artykuł 636 kodeksu cywilnego pozwala Ci w pierwszej kolejności na wyznaczenie wykonawcy mebli odpowiedniego termin do usunięcia dostrzeżonych wad i nieprawidłowości. Zasada jest zatem taka, że zawsze trzeba dać stolarzowi szansę na poprawę. Dopiero po bezskutecznym upływie terminu wynikającego z wezwania - czyli sytuacji, w której meble nie zostaną poprawione w terminie - nabywasz kolejne uprawnienia, tj. obniżenie ceny lub odstąpienie od umowy.
Warto pamiętać o tym, że ustalając wszelkie kwestie związane z wykonaniem umów dotyczących wykończenia mieszkania, warto zadbać o dowody na wypadek sporu sądowego. Wszystkie Twoje wezwania, ustalenia powinny zatem mieć formę dokumentową i potwierdzać co najmniej, że wykonawca mógł się z nimi zapoznać (np. e-mailem, listem poleconym).
Jeżeli nie udało się zainterweniować w trybie art. 636 pozostają Ci przepisy o rękojmi. Rękojmia to przepisy prawa zawarte w kodeksie cywilnym, które ustanawiają pewien standard ochrony kupujących i zamawiających na wypadek pojawienia się wad. W sytuacji, gdy zamówione dzieło ma wady, możesz zwrócić się do wykonawcy o ich usunięcie bądź wymianę na dzieła na niewadliwe. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego wykonawca mebli powinien usunąć wady lub wymienić dzieło na wolne od wad w rozsądnym czasie, bez nadmiernych niedogodności dla zamawiającego.
Obniżenie ceny postrzegane jest często jako najprostszy i najmniej uciążliwy sposób ochrony zamawiającego. Wynika to między innymi z tego, że oświadczenie o obniżeniu ceny można zastosować niezależnie od tego, czy wada jest istotna, czy nieistotna. Składając oświadczenie, o którym mowa powyżej, musisz pamiętać, że obniżone wynagrodzenie powinno pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość rzeczy z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady.
Odstąpienie od umowy to prawo do zrezygnowania z dzieła i otrzymania zwrotu pieniędzy. Nie w każdym przypadku możesz skorzystać z tego uprawnienia. Jako zamawiający nie możesz odstąpić od umowy, jeżeli wada dzieła jest nieistotna.
Rozstrzygając sprawę dotyczącą wad mebli kuchennych zamówionych na wymiar, Sąd Rejonowy Gdańsk Północ w Gdańsku zasądził na rzecz powódki kwotę, którą kobieta wydatkowała na wynagrodzenie związane ze złożonym zamówieniem i orzekł, że „zabudowa była wykonywana na wymiar, zatem powinna uwzględniać nierówności ścian, zwłaszcza, że pomiarów dokonywał przedstawiciel wykonawcy dzieła. Jakkolwiek powódka zleciła przeprowadzenie remontu kuchni, nie była w stanie zweryfikować jego wyników. Rzeczą pozwanego, jako profesjonalisty, było dopasowanie mebli do istniejących ścian, względnie uprzedzenie powódki, że z uwagi na ich nierówność nie jest w stanie sprostać zamówieniu, tudzież poinformować o ewentualnej konieczności maskowania powstałych szpar blendą. (…) Zważywszy, że powódka zamówiła meble na wymiar i zapłaciła za nie niemałą przecież kwotę, nie sposób dziwić się oczekiwaniom tejże, że meble zostaną dopasowane do istniejących ścian.” (Wyrok z dnia 24 sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku, sygn. VI C 238/15).
Na temat staranności, jaką winien cechować się podmiot świadczący usługi polegające na tworzeniu mebli na wymiar, wypowiedział się również Sąd Rejonowy w Człuchowie: „podkreślić również należy, że pozwana jest profesjonalistą, występuje jako podmiot działający w danej branży od bardzo długiego czasu. Nie budzi wątpliwości, że w stosunku do osób, które prowadzą działalność w danej dziedzinie przyjmuje się podwyższony miernik staranności. Pozwana podejmując się realizacji danej inwestycji powinna dochować należytej staranności, aby umowa zawarta z pozwaną nie budziła żadnych wątpliwości i została prawidłowo wykonana. Powódka jako osoba fizyczna powierzyła pozwanej wykonanie zleconych prac jako profesjonaliście, ufając jej w tym zakresie. Sporządzony przez pozwaną i zaakceptowany przez powódkę projekt kuchni miał odpowiadać przygotowanemu pod ten cel pomieszczeniu. Również meble dostarczone przez pozwaną, jak i ich montaż miał zostać wykonane z należytą starannością. Zgodnie z treścią art. 355 § 2 k.c. należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.” (Wyrok Sądu Rejonowego w Człuchowie z dnia 08 maja 2018 r., sygn. I C 134/17).
Z powyższych orzeczeń wynika, iż od wykonawcy świadczącego profesjonalne usługi wymaga się znacznie więcej niż od osoby, która zawodowo nie zajmuje się taką działalnością. Wniosek z tego jest taki, że zamawiając meble na wymiar u profesjonalisty nie musisz godzić się na ich „bylejakość”.
Jeżeli przyjmujący zamówienie wykona dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić albo powierzyć jej wykonanie innej osobie.
Co w sytuacji, gdy meble zostały już ukończone i zacząłeś z nich korzystać? Zgodnie z kodeksem cywilnym do umowy o dzieło należy stosować przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Art. 638 § 1. Do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Przepisy dotyczące rękojmi znajdziemy w art. 556 k.c. i następnych. Są to przepisy bardzo korzystne z punktu widzenia kupującego. Zachęcam do zapoznania się z ich treścią. Ustawodawca wprowadza w nich m.in. domniemanie istnienia wady w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego (przy sprzedaży konsumenckiej). Szczególnie interesująca dla konsumenta będzie na pewno treść art. 560 § 1 k.c., który stanowi o uprawnieniach kupującego w razie stwierdzenia wady rzeczy sprzedanej. Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Należy podkreślić, że kupujący może odstąpić od umowy wyłącznie wówczas, gdy wada jest istotna. Ponadto, uprawnienia kupującego do odstąpienia od umowy lub obniżenia ceny mogą zostać skonfrontowane z uprawnieniami sprzedawcy do wymiany rzeczy lub usunięcia jej wady.
Reklama Meble Bodzio - TV
Terminy przedawnienia
Roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane - od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane. Umowa o dzieło - 2-letni termin przedawnienia (art. 646 Kodeksu cywilnego).
Warto zaznaczyć, że sam fakt złożenia reklamacji, wezwania do zapłaty czy nawet żądania naprawy nie przerywa biegu przedawnienia. Chyba że wykonawca uzna roszczenie (np. poprzez podpisanie protokołu zlecającego uznanie wad).
Jeśli meble są wadliwe, zamawiającemu przysługuje prawo do obniżenia ceny, wynikające z art. 637 § 2 w zw. z art. 560 § 1 Kodeksu cywilnego. W takiej sytuacji termin przedawnienia roszczeń z tytułu rękojmi wynosi 2 lata od daty odbioru wadliwego dzieła.
Podstawa prawna:
- art. 627, art. 630 § 2, art. 631, art. 632 § 1 i § 2, art. 634, art. 635, art. 636 § 1, art. 637, art. 638 § 1, art. 639, art. 640, art. 644, art. 645 § 1 i § 2, art. 646 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2023 poz. 1610 z późn. zm.).
- art. 556, art. 560 § 1 Kodeksu cywilnego.
tags: #montaz #mebli #a #umowa #o #dzielo