Stawki adwokackie to temat, który budzi zainteresowanie wielu osób śledzących strony prawnicze. Rozporządzenie to określa minimalne stawki wynagrodzenia adwokackiego w zależności od rodzaju sprawy oraz wartości przedmiotu sprawy. Sądy, orzekając o kosztach procesu, ustalają wysokość kosztów zastępstwa procesowego na podstawie tych minimalnych stawek.
Na mocy § 15 ust. Art. 98 k.p.c. reguluje kwestię zwrotu kosztów procesu w postępowaniu cywilnym. Zgodnie z § 11, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Odsetki te są naliczane od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. § 2 i § 3 art. 98 k.p.c. określają, jakie koszty są uznawane za niezbędne w przypadku reprezentacji przez pełnomocnika. § 4 art. 98 k.p.c. Opłaty za czynności adwokackie.
Podstawę prawną dla określenia minimalnych stawek opłat za czynności adwokackie stanowi ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Akt ten, będący tekstem jednolitym Dz.U.2026.215 t.j. z dnia 2026.02.25, wszedł w życie 1 stycznia 2016 r. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze.
Rozporządzenie w rozdziale 1 określa swój przedmiot, czyli stawki minimalne opłat za czynności adwokackie oraz wysokość opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości.
Rozdział 2: Stawki minimalne w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych
Rozdział 2 szczegółowo reguluje stawki minimalne w zależności od wartości przedmiotu sprawy w postępowaniach cywilnych, sprawach ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych.
Stawki minimalne zależne od wartości przedmiotu sprawy
Stawki minimalne w sprawach cywilnych kształtują się następująco:
- do 500 zł - 90 zł;
- powyżej 500 zł do 1500 zł - 270 zł;
- powyżej 1500 zł do 5000 zł - 900 zł;
- powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1800 zł;
- powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 3600 zł;
- powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 5400 zł;
- powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł - 10 800 zł;
- powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł - 15 000 zł;
- powyżej 5 000 000 zł - 25 000 zł.
Stawki minimalne w sprawach, w których wydawany jest nakaz zapłaty
W postępowaniach upominawczych, elektronicznym postępowaniu upominawczym, postępowaniu nakazowym oraz europejskim postępowaniu nakazowym stawki minimalne są niższe:
- do 500 zł - 60 zł;
- powyżej 500 zł do 1500 zł - 180 zł;
- powyżej 1500 zł do 5000 zł - 600 zł;
- powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1200 zł;
- powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 2400 zł;
- powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 3600 zł;
- powyżej 200 000 zł - 7200 zł.
W przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu lub zarzutów, opłatę ustala się na zasadach ogólnych.
Stawki minimalne w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego
W sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego stawki minimalne wynoszą:
- rozwód i unieważnienie małżeństwa - 720 zł;
- stwierdzenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa - 720 zł;
- przysposobienie - 360 zł;
- pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej oraz odebranie dziecka - 480 zł;
- ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie ojcostwa, ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz rozwiązanie przysposobienia - 480 zł;
- rozstrzygnięcie w istotnych sprawach rodziny lub co do zarządu majątkiem wspólnym - 480 zł;
- ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami - 720 zł;
- podział majątku wspólnego między małżonkami - stawkę obliczoną na podstawie § 2 od wartości udziału, a w przypadku zgodnego wniosku małżonków - 50% tej stawki;
- alimenty, nakazanie wypłacenia wynagrodzenia za pracę do rąk drugiego małżonka - 240 zł.
Stawki te obejmują również wynagrodzenie od roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie, z wyjątkiem określonych w art. 58 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Stawki w sprawach o ustalenie ojcostwa obejmują również roszczenia majątkowe strony powodowej.
Stawki minimalne w sprawach z zakresu prawa rzeczowego
W sprawach dotyczących prawa rzeczowego stawki minimalne wynoszą:
- o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości - 50% stawki obliczonej na podstawie § 2;
- o rozgraniczenie - 720 zł;
- dotyczących służebności - 480 zł;
- o naruszenie posiadania - 320 zł;
- o wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru dokumentów - 480 zł;
- o zniesienie współwłasności - stawkę obliczoną na podstawie § 2 od wartości udziału współwłaściciela zastępowanego przez adwokata, a w przypadku zgodnego wniosku uczestników - 50% tej stawki;
- związanych z korzystaniem z rzeczy wspólnej lub z zarządem rzeczą wspólną - 480 zł;
- o usunięcie niezgodności między treścią wpisu w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym - 50% stawki obliczonej na podstawie § 2 od wartości prawa dotkniętego niezgodnością.
Stawki minimalne w sprawach z zakresu prawa spadkowego
W sprawach spadkowych stawki minimalne wynoszą:
- o zabezpieczenie spadku, dokonanie spisu inwentarza, odrzucenie spadku, ogłoszenie testamentu i nakazanie jego złożenia, zarząd spadku nieobjętego i wyjawienie przedmiotów spadkowych - 240 zł;
- stwierdzenie nabycia spadku - 240 zł, a jeżeli przedmiotem postępowania jest również ważność testamentu - 720 zł;
- dział spadku - stawkę obliczoną na podstawie § 2 od wartości udziału spadkowego uczestnika zastępowanego przez adwokata, a w razie działu na zgodny wniosek uczestników postępowania - 50% tej stawki.
Stawki minimalne w sprawach windykacyjnych
W sprawach windykacyjnych stawki minimalne wynoszą:
- o opróżnienie lokalu mieszkalnego - 480 zł;
- o wydanie nieruchomości rolnej - 720 zł;
- o wydanie innej nieruchomości i opróżnienie lokalu użytkowego - stawkę obliczoną na podstawie § 2 od wartości sześciomiesięcznego czynszu.
Stawki minimalne w innych sprawach cywilnych
W pozostałych sprawach cywilnych stawki minimalne są zróżnicowane:
- o uchylenie uchwały organu spółdzielni - 360 zł;
- o ochronę dóbr osobistych i ochronę praw autorskich - 720 zł;
- z zakresu postępowania nieprocesowego w sprawie niewymienionej odrębnie - 240 zł;
- o uchylenie wyroku sądu polubownego - 2400 zł;
- z zakresu postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego - 3600 zł;
- o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego - 480 zł;
- egzekucyjnych przy egzekucji z nieruchomości - 50% stawki obliczonej na podstawie § 2, a przy egzekucji innego rodzaju - 25% tej stawki;
- ze skargi na czynności komornika - 160 zł;
- o wyjawienie majątku - 240 zł;
- rejestracji spółki - 2400 zł, a w przypadku rejestracji spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym - 1200 zł;
- rejestracji spółdzielni - 2400 zł;
- innych rejestracji - 1200 zł;
- zmiany w rejestrze - 720 zł, a w przypadku zmiany w rejestrze przy wykorzystaniu wzorca uchwały udostępnionego w systemie teleinformatycznym - 360 zł;
- o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności - 120 zł;
- o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu karnym u osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu - 240 zł;
- o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu Państwa - 240 zł;
- o ustalenie autorstwa projektu wynalazczego - 960 zł;
- o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1200 zł;
- o naruszenie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1680 zł;
- o stwierdzenie prawa korzystania z wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego albo prawa używania znaku towarowego lub oznaczenia geograficznego bądź utraty prawa używania oznaczenia geograficznego - 1440 zł;
- o przeniesienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1680 zł;
- o uchylenie uchwały wspólników bądź akcjonariuszy i o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników bądź akcjonariuszy - 1080 zł;
- o wyłączenie wspólnika - 1080 zł;
- o rozwiązanie spółki kapitałowej - 1080 zł;
- o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu prowadzonym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej - 600 zł;
- o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - 240 zł;
- o ubezwłasnowolnienie - 960 zł;
- o uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu oraz rozstrzygnięcie co do aktów stanu cywilnego - 360 zł.
Stawki te nie obejmują opłat od roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2.
Stawki minimalne w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych
W sprawach z zakresu prawa pracy stawki minimalne wynoszą:
- o nawiązanie umowy o pracę, uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub ustalenie sposobu ustania stosunku pracy - 360 zł;
- o wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie inne niż wymienione w pkt 4 - 75% stawki obliczonej na podstawie § 2 od wartości wynagrodzenia lub odszkodowania będącego przedmiotem sprawy;
- inne roszczenia niemajątkowe - 240 zł;
- o ustalenie wypadku przy pracy, jeżeli nie jest połączone z dochodzeniem odszkodowania lub renty - 480 zł;
- o świadczenie odszkodowawcze należne z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej - 50% stawki obliczonej na podstawie § 2 od wartości odszkodowania będącego przedmiotem sprawy.
W sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym stawki minimalne wynoszą 360 zł.
Stawki minimalne w postępowaniach odwoławczych, postępowaniu kasacyjnym i postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym
Stawki minimalne w postępowaniach odwoławczych, kasacyjnych oraz przed Trybunałem Konstytucyjnym są określone jako procent stawek minimalnych w danej kategorii spraw, z uwzględnieniem tego, czy sprawę prowadził ten sam adwokat w poprzedniej instancji. Minimalne kwoty stawek są również określone dla poszczególnych postępowań.
Senate passes housing affordability package
Rozdział 3: Stawki minimalne w sprawach karnych i w sprawach o wykroczenia
Rozdział 3 określa stawki minimalne w sprawach karnych i w sprawach o wykroczenia.
Stawki minimalne w procesie karnym i w sprawach o wykroczenia
Stawki minimalne w sprawach objętych postępowaniem karnym i wykroczeniowym:
- dochodzeniem - 540 zł;
- śledztwem - 900 zł;
- czynnościami wyjaśniającymi w postępowaniu w sprawach o wykroczenia - 270 zł.
Stawki minimalne za obronę
Stawki minimalne za obronę kształtują się w zależności od sądu i instancji, w której toczy się postępowanie, od 540 zł do 1200 zł.
Stawki minimalne za sporządzenie i wniesienie kasacji
Za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie, w której w pierwszej instancji orzekał sąd rejonowy lub wojskowy sąd garnizonowy, stawka minimalna wynosi 720 zł. W przypadku orzekania przez sąd okręgowy lub wojskowy sąd okręgowy, stawka wynosi 1200 zł.
Stawki minimalne w innych postępowaniach karnych
Stawki minimalne wynoszą 720 zł za czynności w sprawie o wznowienie postępowania, w sprawie o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego, za sporządzenie opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania lub do wniesienia kasacji, a także za sporządzenie środka odwoławczego w przypadku, gdy sporządzający nie występuje przed sądem. W sprawach o wydanie wyroku łącznego oraz o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub ukaranie, aresztowanie lub zatrzymanie, stawki minimalne wynoszą 240 zł.
Orzecznictwo dotyczące minimalnych stawek adwokackich
Orzecznictwo sądów dostarcza praktycznych przykładów stosowania przepisów dotyczących stawek adwokackich. W jednym z przypadków Sąd Okręgowy w Elblągu zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę ponad 5.500 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Kwota ta obejmowała wydatki pocztowe oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości dwukrotnej stawki minimalnej. Sąd uzasadnił podwyższenie stawki koniecznością dwukrotnego ustosunkowania się pozwanej do stanowiska powoda, co zwiększyło nakład pracy pełnomocnika.
Zażalenie na to postanowienie dotyczyło m.in. naruszenia przepisów k.p.c. przez zasądzenie kosztów na rzecz pełnomocnika wykonującego zawód w innym mieście oraz niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Pozwana w odpowiedzi na zażalenie podniosła, że wnioski o zasądzenie kosztów złożone przez jej pełnomocników były spójne, a wysokość wynagrodzenia w pełni odzwierciedla niezbędny nakład pracy.
Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu I instancji, że w sprawie były podstawy do zasądzenia opłaty za czynności adwokata w wysokości dwukrotności stawki minimalnej. Uzasadniono to koniecznością kilkukrotnego szczegółowego ustosunkowywania się do obszernych pism procesowych powoda, załączników, wniosków dowodowych, a także częściową zmianą podstawy faktycznej żądania. Sąd podkreślił, że zasądzona opłata była adekwatna do charakteru sprawy, nakładu pracy i wkładu pełnomocników w wyjaśnienie i rozstrzygnięcie sprawy.
Ważne jest, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie dawało podstaw do wnioskowania, iż Sąd Okręgowy podwyższył wynagrodzenie z uwagi na reprezentowanie przez dwóch pełnomocników, lecz ze względu na wzmożony wysiłek obu z nich. Przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia zobowiązuje sąd do rozstrzygnięcia o wysokości opłaty w odniesieniu do konkretnych kryteriów, takich jak nakład pracy pełnomocnika, jego wkład w wyjaśnienie i rozstrzygnięcie sporu oraz charakter sprawy. Brak jest odrębnego unormowania dla oceny w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez kilku pełnomocników.
Sąd Apelacyjny obciążył powoda kosztami postępowania zażaleniowego, ustalając wysokość kosztów zastępstwa procesowego pozwanego w stawce minimalnej - 337,50 zł, stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
tags: #minimalna #stawka #adwokacka #orzecznictwo