Przysięga wojskowa stanowi uroczysty akt ślubowania, który wyraża cele i zadania postawione przed żołnierzami przez ich narody. Jest to głębokie zobowiązanie żołnierzy wobec państwa i społeczeństwa, symbolizujące ich wierność i gotowość do obrony ojczyzny.
Zgodnie z postanowieniami ustawy, każdy żołnierz Sił Zbrojnych składa przysięgę wojskową. Jest to uroczysty akt przyrzeczenia składany według określonej roty, zazwyczaj na sztandar, banderę lub działo, po ukończeniu przez żołnierzy szkolenia unitarnego. Żołnierz składający przysięgę wojskową ma prawo, w zależności od własnego sumienia, odstąpić od wypowiedzenia ostatniego zdania roty.
Obecnie obowiązująca rota przysięgi wojskowej brzmi: "Ja, żołnierz Wojska Polskiego, przysięgam służyć wiernie Rzeczypospolitej Polskiej, bronić jej niepodległości i granic. Stać na straży Konstytucji, strzec honoru żołnierza polskiego, sztandaru wojskowego bronić. Za sprawę mojej Ojczyzny w potrzebie krwi własnej ani życia nie szczędzić."
Historyczne Korzenie Przysięgi Wojskowej w Polsce
Bezpośrednie wzmianki o składaniu przysięgi w sprawach państwowych i wojskowych odnaleźć można już w "Kronice Polskiej Anonima" (tzw. Galla), spisanej w pierwszej połowie XII wieku. Z zapisków tych wynika, że w tamtych czasach przysięgi składano dosyć często, zobowiązując do solidarnej obrony państwa i wierności wobec panującego. Niedotrzymanie przysięgi traktowano jako zdradę, karaną pozbawieniem urzędów, wygnaniem lub śmiercią.
Przysięga wojskowa upowszechniła się w epoce wojsk zaciężnych. Pierwsza zachowana w źródłach polska przysięga wojskowa pochodzi z 1557 roku. W treści tej przysięgi czytamy: "Ja N. przysięgam J.K. Zygmuntowi Augustowi, z bożej łaski królowi polskiemu, wielkiemu księciu litewskiemu, ruskiemu, pruskiemu, żmudzkiemu, mazowieckiemu etc. wiernie służyć, gdzie mnie J.K.M. raczy obrócić albo posłać, we wszystkich państwach, wszędzie wiernym, posłusznym być zwierzchności, której mie J.K.M. poruczuć będzie raczył, szkod J.K.M. strzec i pożytek mnożyć, a w tych rzeczach, na których mie w posługi J.K.M. obstalowano, zawżdy wiernie i mężnie się stawić, jako wiernego i cnotliwego sługę zależeć będzie."
W okresie tym, decyzją sejmu z 1601 roku, a następnie w 1634 roku, król Władysław IV Waza wprowadził odrębne roty przysięgi wojskowej dla artylerii i wojsk cudzoziemskiego autoramentu. Obowiązywały one jednak głównie żołnierzy pochodzenia nieszlacheckiego. W rocie dla artylerii po raz pierwszy przysięgano nie tylko królowi, ale także Koronie Polskiej i Rzeczypospolitej. Podobne brzmienie miały przysięgi dla jazdy i piechoty najemnej, rozwijając obowiązki żołnierskie z uwzględnieniem działań wojennych i podkreślając przywiązanie do oddziału macierzystego i chorągwi.
Sejm 1776 roku przekazał najwyższą władzę nad wojskami Departamentowi Wojskowemu. W 1787 roku wprowadzono zasadę składania przysięgi na wierność królowi i Rzeczypospolitej dla wszystkich żołnierzy. Podczas sejmu czteroletniego (1788-1792) uchwalono nakaz przysięgi dla Departamentu Wojskowego. W 1788 roku rota przysięgi brzmiała: "Ja N.N. przysięgam Panu Bogu wszechmogącemu w Trójcy Świętej jedynemu, jako Najjaśniejszemu Stanisławowi Augustowi królowi polskiemu i Wielkiemu Księciu Litewskiemu, tudzież stanom skonfederowanym Rzeczypospolitej pod aktem siódmego października tysiąc siedemset osiemdziesiątego ósmego roku w Warszawie pod laskami Wgo Stanisława Małachowskiego koronnego i Wgo Kazimierza księcia Sapiechy Lit."
Przysięga Wojskowa po Odzyskaniu Niepodległości
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, rota przysięgi wojskowej była zależna od wyznania religijnego żołnierza. W latach 1944-1988 rota przysięgi była wielokrotnie zmieniana, dostosowując ją do ówczesnych potrzeb ideologiczno-politycznych władz. Ostatnia forma przysięgi wojskowej z okresu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej obowiązywała również na początku okresu transformacji ustrojowej.
Mianowanie na Wyższe Stopnie Wojskowe
Proces mianowania żołnierzy na kolejne stopnie wojskowe jest ściśle regulowany przepisami prawa. Zgodnie z ustawą o obronie ojczyzny, mianowanie żołnierza na kolejny wyższy stopień wojskowy może nastąpić po upływie określonego czasu od dnia poprzedniego mianowania. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeśli przemawiają za tym potrzeby sił zbrojnych, żołnierz może być mianowany na kolejny wyższy stopień wojskowy przed upływem standardowego okresu.
W przypadku osób, które otrzymały stopień równorzędny ze stopniem posiadanym w innej służbie, a do służby wojskowej zostały przyjęte po zwolnieniu z tej służby, okres do mianowania liczy się od dnia otrzymania stopnia w siłach zbrojnych. Jedynie w przypadku przeniesienia z innej służby, za zgodą odpowiednich ministrów, do okresu służby, od którego uzależnione jest mianowanie na wyższy stopień wojskowy, wlicza się okres posiadania równorzędnego stopnia służbowego.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek wicepremiera i ministra obrony narodowej, mianuje oficerów Wojska Polskiego na stopnie generalskie. Akty mianowania wręczane są przez Zwierzchnika Sił Zbrojnych w Pałacu Prezydenckim. Prezydent podkreśla, że żołnierze, decydując się na złożenie przysięgi wojskowej, przyjmują odpowiedzialność za stanie na straży bezpieczeństwa Rzeczypospolitej.
Przysięga Wojskowa we Współczesnym Wojsku Polskim
Przysięga wojskowa jest ważnym wydarzeniem w życiu każdego żołnierza, stanowiąc zwieńczenie podstawowego szkolenia. W ostatnich latach obserwujemy wzrost zainteresowania służbą wojskową, co znajduje odzwierciedlenie w licznych uroczystościach składania przysięgi. Żołnierze, którzy złożyli przysięgę, odbywają niezbędne szkolenia, zdobywając wiedzę i umiejętności potrzebne do pełnienia służby.
Uroczystości przysięgi wojskowej często połączone są z innymi ważnymi wydarzeniami, takimi jak promocje podoficerskie. Jest to dzień wyjątkowy nie tylko dla nowo zaprzysiężonych żołnierzy, ale także dla ich rodzin i bliskich, którzy uczestniczą w tym doniosłym akcie.
Warto zaznaczyć, że proces rekrutacji do Wojska Polskiego, w tym do Wojsk Obrony Terytorialnej, trwa przez cały rok. Dostępne są różne formy szkoleń, pozwalające kandydatom na zdobycie niezbędnych kwalifikacji i przygotowanie do służby. Transmisje z uroczystości przysięgi wojskowej są często dostępne online, umożliwiając szerszemu gronu odbiorców śledzenie tych ważnych wydarzeń.
Odmowa Przysięgi Wojskowej, Wniosek o Służbę Zastępczą - Katarzyna Tarnawa-Gwóźdź [Gotowe Dokumenty]
Przysięga wojskowa jest kluczowym elementem budowania tożsamości wojskowej i umacniania więzi żołnierzy z państwem. Jest to tradycja, która od wieków kształtuje polskie siły zbrojne, a jej znaczenie pozostaje niezmienne we współczesnym świecie.
tags: #mianowanie #trks #przysiegi