Urlop rodzicielski jest prawem każdego rodzica, zapewniającym czas na opiekę nad nowo narodzonym dzieckiem. Wiele osób zastanawia się jednak, czy możliwe jest jednoczesne wykonywanie pracy zawodowej w tym okresie. Kodeks pracy przewiduje taką możliwość, jednak wiąże się ona z pewnymi zasadami i formalnościami.
Pracownik korzystający z urlopu rodzicielskiego może go łączyć z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy (art. 1821e K.p.). Jest to rozwiązanie korzystne dla obu stron - pracownik może zachować kontakt z rynkiem pracy i częściowo zarobić, a pracodawca zyskuje doświadczonego pracownika, który nie musi szukać nowego kandydata.
Wniosek o łączenie pracy z urlopem rodzicielskim
Aby skorzystać z możliwości łączenia pracy z urlopem rodzicielskim, pracownik musi złożyć pracodawcy pisemny wniosek w tej sprawie. Wniosek ten należy złożyć w terminie 21 dni przed planowanym podjęciem pracy. Co do zasady, terminowo złożony wniosek jest wiążący dla pracodawcy.
W treści wniosku pracownik powinien zawrzeć informacje dotyczące sposobu korzystania z urlopu rodzicielskiego, w tym jego części wydłużonej. Określenie "roczny macierzyński" jest uproszczeniem, ponieważ mówimy o dwóch urlopach: macierzyńskim i rodzicielskim, które łącznie dają ponad rok opieki nad dzieckiem.
Wymogi formalne wniosku określa rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków.
Przykładowy wniosek:
Tomasz Cudzyński
ul. Na podstawie art. 1821e K.p. wnoszę o umożliwienie mi podjęcia pracy w wymiarze 1/2 etatu, w trakcie urlopu rodzicielskiego udzielonego mi w pełnym wymiarze w dniu 4 września 2017 r. Jestem zatrudniony na pełny etat i zamierzam pracować na urlopie rodzicielskim w okresie od 2 października do 31 grudnia 2017 r.
Wydłużenie urlopu rodzicielskiego
Praca w trakcie urlopu rodzicielskiego skutkuje jego wydłużeniem. Urlop ulega wydłużeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika. Wynika to z faktu, że część etatu, która nie jest zagospodarowana przez pracę, nadal jest traktowana jako urlop rodzicielski.
Na przykład, jeśli pracownik łączy urlop rodzicielski z pracą na 1/2 etatu, urlop ten ulega wydłużeniu o drugą połowę etatu. W przypadku łączenia urlopu rodzicielskiego z pracą w niepełnym wymiarze czasu pracy, wymiar tej części urlopu oblicza się dzieląc długość części urlopu powstałej w wyniku proporcjonalnego wydłużenia przez różnicę liczby 1 i wymiaru czasu pracy, w jakim pracownik zamierza łączyć korzystanie z części przedłużającej urlop z wykonywaniem pracy.
Przykład wyliczenia:
Pracownik w dniu 4 września 2017 r. złożył wniosek o udzielenie mu urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze 32 tygodni. Przez okres ostatnich 16 tygodni tego urlopu będzie łączył go z pracą w ramach 1/2 etatu. W trakcie części przedłużającej urlop pracownik również zamierza pracować na 1/2 etatu. W takim przypadku obliczony powyżej wymiar części przedłużającej urlop (8 tygodni) będzie stanowił punkt wyjściowy do wyliczenia ostatecznego wymiaru tej części. W sytuacji przedstawionej w przykładzie część przedłużająca urlop rodzicielski wyniesie więc 16 tygodni.
Praca u innego pracodawcy lub na umowę cywilnoprawną
Przepisy Kodeksu pracy nie wprowadzają ograniczeń, jeżeli chodzi o możliwość podjęcia pracy w trakcie urlopu rodzicielskiego w innym niż macierzysty zakładzie pracy. Należy to więc uznać za dopuszczalne, zarówno w ramach zatrudnienia etatowego, jak i cywilnoprawnego.
Pracownica pobierająca zasiłek macierzyński może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z własnym pracodawcą. Wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia nie pozbawia pracownicy prawa do zasiłku macierzyńskiego.
Godziny nadliczbowe i praca ponadwymiarowa
W przypadku pracownika łączącego pracę z urlopem rodzicielskim, nie jest możliwe polecenie mu pracy ponadwymiarowej, czyli wykraczającej poza godziny jego pracy zaplanowane w rozkładzie czasu pracy w ramach 8-godzinnego dobowego wymiaru jego czasu pracy. Resort pracy przyjął, że wymaganie od pracownika łączącego pracę z urlopem rodzicielskim (np. w ramach 1/2 etatu), aby przyszedł do pracy w godzinach pomiędzy wymiarem niepełnego etatu a pełną dniówką, jest bezpodstawne.
Może natomiast pojawić się możliwość polecenia pracownikowi pracy w godzinach nadliczbowych z przyczyn określonych w art. 151 § 1 Kodeksu pracy.
Zasiłek macierzyński a praca w trakcie urlopu rodzicielskiego
Podjęcie pracy w trakcie urlopu rodzicielskiego wpływa na wysokość zasiłku macierzyńskiego. Zasiłek macierzyński zmniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej. Obniżenie zasiłku macierzyńskiego następuje poprzez podzielenie wymiaru czasu pracy na urlopie rodzicielskim przez wymiar czasu pracy przed urlopem macierzyńskim, a co za tym idzie należy proporcjonalnie zmniejszyć wysokość zasiłku.
Przykład obliczenia zasiłku:
Pracownica jest zatrudniona na cały etat. Po urodzeniu dziecka zdecydowała się na 80% zasiłku macierzyńskiego.
- Wysokość etatu po zmianie (np. 1/2 etatu) należy podzielić przez wysokość etatu przed zmianą (np. cały etat).
- Wysokość etatu po zmianie (np. 1/2 etatu) należy podzielić przez wysokość etatu przed zmianą (np. cały etat).
Jeśli pracownik łączy korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego takiego urlopu, wysokość zasiłku macierzyńskiego zmniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej.
Warto pamiętać, że zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego przysługuje w wysokości 100% podstawy wymiaru. Jeśli nie wykorzystasz ani jednego dnia zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego (w wysokości 81,5% podstawy wymiaru zasiłku) w pierwszym roku życia dziecka, masz prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego w wysokości 70% podstawy wymiaru oraz do jednorazowego wyrównania pobranego zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego do wysokości 100% podstawy wymiaru.
Urlop macierzyński i rodzicielski - podstawowe informacje
Z uprawnienia do urlopu macierzyńskiego mogą skorzystać kobiety, które są zatrudnione na umowę o pracę, niezależnie od wymiaru etatu. Za okres urlopu macierzyńskiego przysługuje pracownicy zasiłek macierzyński.
Kodeks pracy przyznaje urlop macierzyński w wymiarze 20 tygodni, a także urlop rodzicielski w wymiarze do 41 tygodni. Urlop macierzyński można wykorzystać także częściowo przed przewidywaną datą porodu.
Prawo do wykorzystania pierwszych 14 tygodni urlopu macierzyńskiego przysługuje wyłącznie matce dziecka. Kobieta ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu i powrócić do pracy po wykorzystaniu przynajmniej 14 tygodni.
Każdemu z rodziców przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego. Jeśli matka wykorzysta np. 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego, 9 tygodni przysługuje ojcu dziecka.
Urlop rodzicielski 9 tygodni Jak to działa w praktyce?
Zasiłek macierzyński dla przedsiębiorców
Przedsiębiorcy również mają prawo do zasiłku macierzyńskiego. Zasiłek macierzyński przedsiębiorcy zwalnia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Podczas urlopu macierzyńskiego osoba prowadząca działalność podlega obowiązkowo wyłącznie pod ubezpieczenie zdrowotne.
W przypadku, gdy zasiłek macierzyński obliczony został w kwocie niższej niż 1000 zł netto, przedsiębiorca może liczyć na podwyższenie zasiłku do tej kwoty. Jest to tzw. świadczenie rodzicielskie.
Dokumenty do otrzymania zasiłku macierzyńskiego dla przedsiębiorcy:
- Druk Z-3b
- Skrócony odpis aktu urodzenia dziecka
- Wniosek o zasiłek macierzyński ZAM
Przedsiębiorca powinien dokonać odpowiednich przerejestrowań w ZUS, w tym wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych i zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.
tags: #maciezynskie #zarejestrowanie #na #pelny #etat